|
. .

*.

: . . 13. , 2009. . 1035.

.10   . , , , . ? , , ? . -, , , , . -, , , , ( ) , , . , ?

  . , , 1: , , , . , , , .

, , , . , , , ( , ), , , ( ) , . , ( : , ) . .

, , , , , , , .   , -   , .11 , ,  , , . ́   . : , , , ? , ,   ( , , 2),  , , , ,   .

  . , , 3,  , , , , 4.

. , ? , ( , ) , χρόνος. , ! : καιρός αἰών,   5 6.

.12 ; ( - , - ), . Χρόνος , . Χρόνος  , , ; . , ( , ) - : χρόνος- . , , 7.

? , , , . , : , , . , : ) ; ) . , . . ? , χρόνος?

  LSJ  χρόνος 8. , , : time, time in the abstract. : χρόνος a definite time, period. , .   , : year, season or portion of the year, lifetime, age9     delay, linger. Χρόνος, , , , ; , , χρόνος  χρονίζω , , , χρόνιος , , .

χρόνος . χρόνος  (bestimmte) Zeitdauer, Zeitverlauf, Zeit, . . , , . , χρόνος: Lebenszeit, Zeitgrenze. , , αἰών,   καιρός. , , , χρόνος, .13 , ( ) 10.

, , χρόνος καιρός, , , . Χρόνος , , est en outre divisible, donc mesurable. Χρόνος désigne usuellement le temps qui sécoule, une durée définie, tout laps de temps, le temps historique. χρόνος - . , , : χρόνος  , , , . , , .   , .

καιρός. . , ́ . , , ́. , καιρός, , 11, due measure, proportion, fitness, the distinction, the point12, rechtes Maß13, le point juste qui touche au but, là propos, la convenance, lavantage, ce qui est opportun14. ( ) καιρός, . , ( , ), , , 15. , .

καιρός? : , , ,   [] , . : loccasion favorable, bon moment, bonne saison,   saison, temps16. : (rechter, entscheidender) Zeitpunkt, (günstige) Gelegenheit, Jahreszeit, Zeit. , , LSJ: exact or critical time, season, opportunity, critical times, periodic states, generally, time, period, the times, i. e. the state of affairs17.

.14 , , -, 18 (, , , , ?), -, καιρός χρόνος (, , , temps, Zeit, time). ?

, χρόνος  , , . : καιρός   , Zeitpunkt, moment, exact time. . , . , , , , , 19. , χρόνος  , καιρός  20.

χρόνος καιρός , , . , , , (LIX. 35)21. ( ), : ἦν δὲ ὁ χρόνος οὗτος ᾧ Ἀστεῖος μὲν ἦν ἄρχων Ἀθήνησιν, ὁ καιρὸς δ᾿ ἐν ᾧ ἐπολεμεῖθ᾿ ὑμεῖς πρὸς Λακεδαιμονίοις τὸν ὕστερον πόλεμον. χρόνος, καιρός, (δέ  μέν  δέ).

. . 22: , , , .15 ( .  . .). , χρόνος καιρός. ! . χρόνος , : , χρόνος  , , , , . καιρός  , . .

χρόνος καιρός, αἰών? , , 23. ? , . , , ? , . .

( ), : , . ( , , ), . , . . 24, . , , (. ).

, , , , ,  , . , , , , , . , - . , , ( , ).

, , αἰών  , , - ? , , χρόνος  , 25? .16 αἰών : LSJ  long space of time,   lange Zeit,   durée, vie durable et eternelle. αἰών , , - ( ).

, . in extenso , αἰών χρόνος. (37d sqq.): (.  . .) (αἰῶνος); , (αἰῶνος), , (αἰώνιον) , , (χρόνον). , , , , , , .   (χρόνου), (χρόνου), , (ἀΐδιον) , . , , , , , , , (ἐν χρόνῳ), . , (ἀεί) , (διὰ χρόνου) , -, , , . ,   , (χρόνου αἰῶνα μιμουμένου) , (χρόνος) , , , , ; (διαιωνίας) , , . , (πάντα αἰῶνα), , (τὸν ἅπαντα χρόνον). (χρόνου); , (χρόνος) , , , , (ἀριθμῶν χρόνου) ( . . , .  . .).

, αἰών χρόνος , , . , , χρόνος , αἰών (, , , αἰών πᾶς, χρόνος  ἅπας). , . .

αἰών? . .17 , period of existence, lifetime, ones life (LSJ), Leben(szeit) (), force vitale, vie ()26. , αἰών  ; - , - . , , .

, , , , αἰών wlm27  , ́ , -, 28. , - , . , .

- αἰών  . -́ , , 29. . Καιρός ( )  - . Χρόνος ( )  -, . Αἰών ( , eo ipso ) ( ) .   -, , .

Χρόνος . , , , , , ,  , - . , .

, , , χρόνος. - . 30. Χρόνος .18 298 , καιρός   13 ( -́ ), αἰών   5 31. !

A priori , - - . , , : .

, : , , , χρόνος , , , . , , , χρόνος : τοῦτον τὸν χρόνον τὸν χρόνον τοῦτον τὸν χρόνον ἐκεῖνον τὸν αὐτὸν τοῦτον χρόνον τὸν αὐτὸν χρόνον τοῦτον (Hdt. I. 1, 29, 59, 65, 68, 73, 75, 77, 79, 183, 191; II. 25, 52, 128; III. 57, 104, 148; IV. 135, 144, 145, 147, 152, 162, 163; V. 30, 44, 58, 83; VI. 22, 27, 51, 86, 89, 127  2 , 137; VII. 59, 151, 208; VIII. 65; IX. 7, 37), κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον κατ᾿ αὐτὸν τοῦτον τὸν χρόνον κατὰ τὸν αὐτὸν τοῦτον χρόνον κατὰ χρόνον κεῖνον (Hdt. I. 12, 82, 171; III. 48, 131; V. 28, 82), ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τούτῳ (Hdt. I. 36; II. 142; III. 150; IV. 8, 98, 133; V. 108; VII. 167, 178; VIII. 8, 114; IX. 8, 56, 61, 112), ἀπὸ τούτου τοῦ χρόνου (Hdt. I. 68, 82; II. 52, 108; IV. 98; VI. 117), τοῦ αὐτοῦ χρόνου (Hdt. II. 47; V. 36), ἐκ τούτου τοῦ χρόνου ἐξ ἐκείνου τοῦ χρόνου (Hdt. VI. 42; VII. 59; IX. 26, 107), ὑπ᾿ αὐτὸν τὸν χρόνον τοῦτον (Hdt. VII. 165).

χρόνος, , . , , ( , , ἐκ/ἐξ ἀπό).   . , , , , , . χρόνος . , , . , , .

Χρόνος (I. prooem.)32:   (ἱστορίης)33 .19 34, (τῷ χρόνῳ ἐξίτηλα γένηται)35. , (χρόνος) , . : ; , , . Χρόνος  , , , , . 36.   , , , .

(I. 54), , , (, , 37 ) (ἐς τὸν αἰεὶ χρόνον). : χρόνος αἰών   . -χρόνος , , (. , ). (IV. 201), , , : , ( ), (χρόνον μένειν αἰεὶ τὸ ὅρκιον), . (VIII. 28): , , , , (ἐς τὸν μετέπειτα χρόνον αἰεί). αἰεί, , , , , .

χρόνος   : . , τριέτεα καὶ τετραέτεα χρόνον (I. 199), διέτης χρόνος (II. 2). χρόνος , πολύς οὐ πολύς (I. 8, 24, 60, 171, 199, 214; II. 52, 58, 110, 133, 152, 154, 157, 175; III. 28, 31, 36, 57, .20 123, 124  2 , 126, 129; IV. 1, 9, 114, 130, 146, 152, 201; V. 16, 21, 28, 41, 48, 106, 115, 119; VI. 29, 52, 69, 86, 113; VII. 15, 33, 49, 119, 137, 154, 170; VIII. 68, 114, 129, 142; IX. 10, 62, 70, 101, 111), ὀλίγος οὐκ ὀλίγος (I. 132, 160; II. 125; III. 39, 55, 130, 133, 134; V. 46; VI. 63; VII. 14; VIII. 4; IX. 16), μακρός (I. 32, 81; III. 22; V. 9), συχνός (I. 190; V. 94; VI. 83; VII. 134; VIII. 52; IX. 67, 102, 119), λοιπός ἐπίλοιπος (I. 47; II. 13), ὕστερος (I. 130; III. 149; IV. 166; V. 32; VI. 66; VII. 190; IX. 83)38, πρότερος (V. 41), ἴσος (II. 30). , , , , , , , , . , χρόνος ὀλιγοχρόνιος (I. 38), πολυχρόνιος (I. 55).

, : χρόνος ἅπας, αἰών  πᾶς, χρόνος ἅπας, πᾶς, πᾶς (Hdt. I. 85; II. 13, 25, 173; III. 75, 150; IV. 187; V. 108; VI. 52, 123; VIII. 100, 140  2 ; IX. 13, 27, 73, 106; ἅπας  III. 65).

, χρόνος ́ . , ἐς χρόνον (VII. 29; IX. 89) ( ), , . χρόνῳ, μετὰ χρόνον ἀνὰ χρόνον , , , (I. 68, 80, 173, 176; II. 52, 57, 121, 151; III. 1, 13; IV. 78; V. 27, 77; VI. 129; VII. 6, 10, 153, 170; VIII. 53, 107; IX. 62); ἐπὶ χρόνον  (I. 116; IX. 22), ὑπὸ χρόνον  , . . (II. 131; VII. 176). , , χρονίζω (III. 61).

, χρόνος. ?   ἐξήκω , (II. 111; VI. 69), διέρχομαι διεξέρχομαι (I. 8; II. 52, 152; IV. 146; V. 41; VI. 86; IX. 16), πρόσειμι (II. 41), πρόειμι (III. 96; VI. 64; VII. 197; VIII. 105; IX. 109), παροίχομαι , (II. 14), προβαίνω , (III. 53, 140; V. 58), γίγνομαι, ἐγγίγνομαι, ἐπιγίγνομαι , (I. 28, 73, 190; II. 175; V. 92; VI. 113), διαφύομαι (I. 61), προαναισιμόομαι (II. 11), εξέρχομαι, ἔξειμι , (II. 139), συντάμνω , (V. 41), ἱκνέομαι (VI. 86). χρόνος περιέρχομαι, περίειμι,   , (II. 93, 121; IV. 155). !39

. , , , , .21 . , ? , (, , ), . , , , , χρόνος , stricto sensu, (. , , , ; , ). ; , , , .

, χρόνος, , , . , (VIII. 144): , , (οὐκ ἑκὰς χρόνου) , . ἑκὰς . , . , , ,  . , ,  , () . - : , , , , , , .

, . . , , - , , , αἰών. , , , χρόνος .

Χρόνος  . -χρόνος  , ( , ).   , . , ( ) χρόνος, , .

Καιρός αἰών . . , χρόνος . , , .

καιρός, , . , (Hdt. I. 30) .22   ,   40. , . , , πάντα ὥς οἱ κατὰ καιρὸν ἦν. καιρός ́ ; .

καιρός (I. 125), - . , καιρός,   καίριος: , , (καιριώτατα) . (I. 206) , , : , (ἐς καιρόν) , . , , καίριος (III. 64): ( , , ) , (οἱ καιρίην ἔδοξε τετύφθαι).

, καιρός , , ́ . , , (, ) . , I. 30 , (sc. ) , I. 125  , I. 206  , , .

καιρός ́ . ,   (IV. 139), ( , ). , .

: -, , , (ἐς καιρόν). : (.  . .), (καιρός ἐστι) (.  . .) , , . . : .23 . , . - , , καιρός. καιρός , , .

, - , καιρός . , , . , (ἐν τούτῳ δὴ τῷ καιρῷ) , - (V. 97). , ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ. - καιρός, , , . , , ( δὴ).

, (VIII. 87): , , (ἐν τούτῳ τῷ καιρῷ) . , . , ,   .

- 490- . . . . , ; . , (ἐς τὸν καιρόν), , (VI. 90). καιρός , .

: 41 , (ἐς καιρόν) (VII. 144). ἐς καιρόν (I. 206; IV. 139). , : , , .

, (VIII. 79): , (ἔν τε τεῷ ἄλλῳ καιρῷ καὶ δὴ καὶ ἐν τῷδε)42 , . καιρός , : , , , .

.24 , : (.  . .) , (καιρός ἐστι; .: IV. 139) (VIII. 144). : , , .

, , καιρός (IX. 87)  , , ἐς καιρόν , . , . , , , , . , , : , (ἐς καιρόν).

καιρός ? , καιρός , . , , , , , , . Καιρός , χρόνος; , , . , , (VIII. 144), καιρός χρόνος : , ,   . , , .

Καιρός ( ), , . . , , (I. 206); , . , , (IV. 139); ,   - . , (V. 97); ,   . , (VII. 144); , , ,   ( , , / , , ). , (VIII. 144); , . καιρός, .25 , , . , καιρός - , , .

- 13 καιρός ( ) , . , 43, , . καιρός ( ), , , , . - ; , , ,  , . , , καιρός χρόνος ( ). , - - .

, , αἰών,   . ( ́ , χρόνος, καιρός). , , , (τὸν αἰῶνα) (Hdt. I. 32).

, αἰών,  (Hdt. III. 40), , , . , , . : , , , , - ,   , (τὸν αἰῶνα) ; , .

αἰών . : , (.  . .) (γλυκὺν τὸν αἰῶνα), (Hdt. VII. 46). , ;   .

αἰών     479 . . . : (τὸν αἰῶνα), - , (IX. 17). .26 (IX. 27) , . . ( )  , 44. , , : , , 45 , (τὸν αἰῶνα), , , , .

( ) - αἰών ? , - . , , αἰών , , , , χρόνος. Αἰών  - , , , , .   , αἰών .

χρόνος (  . ), καιρός , αἰών ( ), , , , . , . , , .   καιρός, , , , , αἰών, , αἰών , . , , ,   .

, , αἰών . - : ,   . , , αἰών, ; , , αἰών . , , , αἰών , .

.27   , . αἰών ,   ( ),   ( )   ( ). , αἰών , . , , (   ., , ). Αἰών , .

, , καιρός, χρόνος αἰών , .   -, - -, . , , . , . , , , . , , 46.

,   (χρόνος) (καιρός) (αἰών). - ( ), . Χρόνος, ,  , , . , 47.

: . , ́ , , . , , , , .

? , . , .28 , ,   . .

, , ( V. 18)  - - . 500 . . ., , . 500479/478 . . ., , . , ,   . .

?   . , . ( ) , - , , ( ), , - , .

, . ( ) , : , 490 . . .: , , 480 . . .: , 479 . . .: .

  , . - . , ,   .

, , , . , χρόνος ( ), , - . Καιρός αἰών ( , ) .

, . T- (T  tempus) . T- χρόνος .29 ; , . : T = x : y, x  χρόνος ( ), y  . , T- : x = 298, y = 153548, T = 298 : 1535 = 0,19 ( ). .

, , - . . -, : , , , , -, , . , . . , , , , , , . , , , , , .

, ,  : - . , ( ), . , -, , , ; , . , , , , ; , , - .

, , T- T- . , - 0,2, -   0,19. , , , . , , , (, , , ; , ).

.30 T- . :

(I. prooem.  I. 5)  0,33;

(I. 694)  0,35;

- (I. 95216)  0,14;

(II. 1182)  0,25;

(III. 1160)  0,21;

(IV. 1144)  0,1;

- (IV. 145205)  0,2;

(V. 127)  0,15;

(V. 28126, VI. 193)  0,23;

490 . . .: (VI. 94140)  0,22;

(VII. 1178)  0,15;

480 . . .: (VII. 179239, VIII. 1129)  0,13;

479 . . .: (VIII. 130144, IX. 1122)  0,26.

- ? , . , , , . , ; - . -, , . , T- , .

T- (0,1). , (IV. 282)   0,04.   , , . , . , .

, . , . , , (II. 1725) T- 0,11; (III. 98106)  0,11; (IV. 166205), - , 0,1 ( ), (I. 201216)  0,06. (III. 107113) : χρόνος! , , , .31 49. , T- (0,15). . ( ), .

,   , , , (. - τὰ Μηδικά). T- - , , (0,14). , (I. 95130) (I. 131140) : 0,11, 0,1. , (I. 178200) 0,22. : , , , - .   , , .

T- (0,21), , ,   . , , χρόνος. . , , T- - . , (III. 116) 0,12; (III. 7088)  0,11; (III. 8997)  0,11.

, , T- . (III. 139149) 0,27; (III. 3960)  0,32; (III. 120128)  0,44. , , - (III. 129138) T- : 0,6.

, , , , . :   χρόνος. , .32 ( / )  χρόνος. 50.

- ( T- 0,2)   . , , , ,   0,1. (IV. 145165) , , ,   0,38. : , .

T-, , (0,25). . , , , , , , , . , . 51. ,   , , .

. , , . T- (0,35) , . , , , , , χρόνος.

, , , T- , . , , ! (I. 2024) T- 0,4; (I. 5964)  0,5. (I. 6570) 0,83. , :   χρόνος.

T- (0,5) (I. 7192). , : - , .33 , . , , , .

, , (, ). , , - , . , . , T- (0,15) ; .

T-:   0,23, 490 . . .  0,22, 479 . . .  0,26. , 480 . . ., . T-  0,13, - . . . ,   , . , , , , . ; - (χρόνος) (καιρός). ,   καιρός (. , , : χρόνος, καιρός).

T-. , , (VI. 121131)52  . T-   0,45.

T- , . : (V. 3948)  0,6; (VI. 5086)  0,38; 480 . . . (VIII. 7174)  0,5. , .34 T-, .

. -, , , ,   , . , , ? , . , , , ; , , ́ .

? (Hipp. M. 285d, . . ). , , ,.. , , ,  , (πάσης τῆς ἀρχαιολογίας)53, - . , ( , , , ). - . , . , , , , !

, , . , ,  , . ,   , ; , , 54.


Igor E. Surikov (Moscow). Images of time in Herodotus historical work

The article deals with some aspects of time perception in Herodotus Histories. The author considers the problem from a terminological perspective. There are three main Greek words for time: kairos, chronos and aiōn. .35 The first designates a moment in time (point-time), the second  a period of time (line-time), the third  time at the junction with space and life (plane-time). In the article, principal contexts of all three time terms use by Herodotus are analyzed. The author also tries to trace frequency of time terminology in different parts of the work. He does it through formalizing statistical data and introducing a special frequency coefficient. The results are that Herodotus time terminology is more frequent in Greek parts and rarer in Barbarian parts, especially in those narrating on remote and periphery barbarians: the nearer to Greece  the more historical time.


  • * ( 07-01-00050).
  • 1, , . (Momigliano A. Essays in Ancient and Modern Historiography. Oxf., 1977. P. 178204) . - (- . : . ., 2001. . 6990).
  • 2  . : . . ( ) // . 2007.  1. . 143151; . ΛΟΓΟΓΡΑΦΟΙ (I. 21. 1) ( ) // . 2008.  2. . 2537.
  • 3 , , - . , , - ( II). , , , . , (I. 184; .: I. 106), , , : , . : . . . ( .: . . . . 1: . ., 1997. . 483489). , , , , , ́ .
  • 4 - , : Hunter V. Past and Process in Herodotus and Thucydides. Princeton, 1982. . , (. : Rhodes P. J. Herodotean Chronology Revisited // Herodotus and his World. Oxf., 2003. P. 5872). .
  • 5Frisk H. Griechisches etymologisches Wörterbuch. Heidelberg, 1960. Bd. 2. S. 1122, s. v. χρόνος: Andere Wörter für Zeit sind das ebenfalls unklare καιρός und das altererbte αἰών. , .
  • 6Chantraine P. Dictionnaire étymologique de la langue grecque: Histoire des mots. P., 1968. P. 1277, s. v. χρόνος: soppose à καιρός qui est linstant précis et marque une limite, et à αἰών qui est léternité.
  • 7 . . - . 5- 1899 . ., 1991. . 1354, s. v. χρόνος: , , , , χρόνος.
  • 8LSJ. P. 20082009.
  • 9 χρόνος αἰών. χρόνος αἰών, χρόνος καιρός  . .
  • 10 LSJ χρόνος, , , date, term. , , χρόνος , , .
  • 11 . . . . . 650, s. v. καιρός.
  • 12LSJ. P. 859, s. v. καιρός.
  • 13Frisk H. Op. cit. Bd. 1. S. 755, s. v. καιρός.
  • 14Chantraine P. Op. cit. P. 480, s. v. καιρός.
  • 15 : καιρός [] (), more freq[uently] (LSJ).
  • 16 , s. v. χρόνος, χρόνος καιρός (. ).
  • 17LSJ profit, , (Wilson J. R. Kairos as Profit // CQ. 1981. Vol. 31.  2. P. 418420).
  • 18 ,   , rechter, entscheidender, günstige .
  • 19, , . , , .   , . , ( ),  , ( ), : , . ( , ). ; , , , . , , , .
  • 20 : χρόνος καιρός (   χρόνος αἰών), . : καιρός , ( κείρω, κεράννυμι, κύρω κρίνω), . χρόνος, , . αἰών: , , , . aevum .
  • 21 ( ), , , .
  • 22 : . . 3 . / . . . . , . . , . . . ., 1994. . 2. . 284.
  • 23 : . . . . . 37, s. v. αἰών. . , , eternity, age (LSJ. P. 45, s. v. αἰών), Ewigkeit (Frisk H. Op. cit. Bd. 1. S. 49, s. v. αἰών), éternité (Chantraine P. Op. cit. P. 4243, s. v. αἰών), , .
  • 24 . . . ., 1996. . 36.
  • 25 , , , - (αἰώνιος) - (ἀΐδιος).  .: . . ( ). ., 1994. . 67 .
  • 26 , αἰών force vitale, vie, durée dune vie,   generation, durée.
  • 27 . . . . . 69, . 59.
  • 28 . . 36.
  • 29 , , , (Cobet J. The Organization of Time in the Histories // Brills Companion to Herodotus / Ed. by E. J. Bakker, I. J. F. de Jong, H. van Wees. Leiden, Boston, Köln, 2002. P. 387 ff.) (spatium historicum . .). , , .
  • 30 TLG.
  • 31 , , ( , , , - ).
  • 32  .: Bakker E. J. The Making of History: Herodotus historiēs apodexis // Brills Companion to Herodotus. P. 3 ff.
  • 33 , , ,   , , , - . .: Wees H. van. Herodotus and the Past // Brills Companion to Herodotus. P. 322.
  • 34 , , (Rhet. 1409a. 28).
  • 35 .
  • 36.: Momigliano A. Op. cit. P. 191.
  • 37. . , (, ). (: . . . ., 1957. . 28; . . IV . . . // . ., 1983. . 2. . 47; . . (VIIV . . .). ., 2001. . 242; . . ( ) // . ., 2006. . 60), , , , . .
  • 38 χρόνῳ ὕστερον, , -, .
  • 39 ; , . . : . .  // . 2006. . 12. . 351362.
  • 40 ( . .  // . ., 1999. . 7279), - . ,  , . . : Blaise F. Poetics and Politics: Tradition Re-worked in Solons Eunomia (Poem 4) // Solon of Athens: New Historical and Philological Approaches. Leiden; Boston, 2006. P. 114133.
  • 41 , (480 . . .).
  • 42 :   εἰ ἐν τεῷ ἄλλῳ καιρῷ κτλ.
  • 43.: . . . . . 483 .
  • 44 ( , , ) . , : Loraux N. The Invention of Athens: The Funeral Oration in the Classical City. Cambr. (Mass.), 1986.
  • 45 .
  • 46  .: Bouvier D. Temps chronique et temps météorologique dans les premiers historiens grecs // Constructions du temps dans le monde grec ancien. P., 2000. P. 140.
  • 47. , , . .: Hunter V. Op. cit. P. 117 ff.
  • 48 , .
  • 49 . , , χρόνος, καιρός.
  • 50  .: Payen P. Comment résister à la conquête: temps, espace et récit chez Hérodote // REG. 1995. Vol. 108. P. 308338.
  • 51 . . VIV . . . // . : . , 1965. . 67. . 74137.
  • 52 , , .: . . : VIIV . . . ., 2000. . 95 . ( ).
  • 53. , V . . . , : , , (Vandiver E. Heroes in Herodotus: The Interaction of Myth and History. Frankfurt am Main, 1991).
  • 54 . . . 2- . ., 1989. . 2. . 249.
  • 1291545464 1291989255 1263488756 1297509051 1297633898 1297937463

    , .