| |
. .

:

: . . 13. , 2009.

.151     , templum. (VII. 8), , templum1. , (I. 18. 69) .

, , : (LL. VII. 8) , templum , ; templum , .

. auspicium . (p. 2 L) auspicium ab ave spiciendo ( ) , ,   aspicio, : spicio. (LL. VI. 82)   avem specere2.

augurium auspicium augur, augurium, augeo, aug-. augur augurium3. augurium augeo 4, augurium , augeo. augeo , . . augurium - 5. augurium augus (auges), , . augurare, 6. , .152 , , . , contactus7. . . - 8, 9. . . , aug- , , , augeo , , 10. aug-, . augeo augurium 11. 12. . , augur : ; , ; 13.

. augeo, , 14, avis () garrio (), gustus () gero ( )15. , (QR. 72) , : , . . - , , 16.

, . , .  , 17. . : ,   18. . , , : ,   19. . augurium auspicium : augurium  , auspicium  20.

.153 , , , , , . , , , 21. , , , 22.

, , . (impetritum inauguratumst). , , 23. , . , ( ), . 24. , (libros inspexi), , .

auspicium augurium . dant operam simul auspicio augurioque , 25. , : ; , , , ,  . , , 26. , , 27. , , augustum augurium28.

. , , , , 29. .154 , . . . , , , , , augustus ()30. , , , ,   .

, augurium, 31. (I. 36. 34) .

, , , 32. (De nat. deor. II. 9), , disciplina augurii . , , , , . , .

. 33. exauguratio . , , , () , . ( ) , 34.

. , (in iure augurali  Serv. Ad Aen. IV. 341). .   ; ; , (peregre)35. :   , , .155 36. . , . 37. : , oblativa () impetrativa ( )38.

, , : multi tamen asserunt, cygnos inter augurales aves non inveniri, neque auguralibus commentariis eorum nomen illatum. Sed in libris reconditis lectum esse, posse quamlibet avem auspicium attestari, maxime quia non poscatur. Hoc enim interest inter augurium et auspicium, quod augurium et petitur et certis avibus ostenditur, auspicium qualibet avi demonstratur et non petitur; quod ipsum tamen species augurii est ( , 39; . 40 , , , . , , ;   Ad Aen. I. 398). . , XIX . . , signa oblativa, signa impetrativa41.

(, ) , . , (, ) (). , , signa oblativa. . , , , . , , . , .156 : , 42. , signa oblativa.

. , .   , . . , . , 43.

, , , (auspicia impetrativa) (auspicia oblativa). : auspicia impetrativa, , , , 44.

, , , , , , - . . , . , 45.

nuptiarum auspices ( )46. (Serv. Ad Aen. IV. 45),   47, signum oblativum, 48. . , , . . . , , .157 (alio die)49. , 50. , . , , , . . , ( auspicia impetrativa) - . , , auspicia populi Romani51, .

, , (LL. VI. 82), augurium agere, (aves specit). , , 52. , , . , ,   .

, , . , , , . , , , . 53. (invocatio) si est fas, . . , , , fas 54. , , ?

si est fas, , . , .158 . , - . si est fas : , , . , . , 55, , signa certa, , . fas , , , . , , 56. , : .

,   templum, , 57. , templa () 58. templa 59. , , 60. (sacrilegium)61.


  • 1 templum  .: . . Templum  //  / Centaurus. Studia classica et mediaevalia. 2005. . 2. . 2746.
  • 2. : Serv. Ad Aen. III. 374.
  • 3  .: Neumann G. Zur Etymologie von lateinisch augur // Würzburger Jahrbücher für die Altertumswissenschaft. 1976. Bd. 2. S. 219223.
  • 4 : Neumann G. Op. cit. S. 227 f.
  • 5Ernout A., Meillet A. Dictionaire étymologique de la langue latine. Histoire des mots. P., 1939. s. v. augeo.
  • 6Wissowa G. Augures // RE. 1896. Bd. 2. Sp. 2313; Dumezil G. Archaic Roman Religion. Chicago; London, 1970. Vol. 2. P. 596.
  • 7Wagenvoort H. Roman Dynamism. Studies in Ancient Roman Thought, Language and Custom. Oxf., 1947. P. 38.
  • 8Versnel H. S. Triumphus. An Inquiry into the Origin, Development and Meaning of the Roman Triumph. Leiden, 1970. P. 336.
  • 9Linderski J. The Augural Law // ANRW. 1986. Bd. 16. 3. P. 2290.
  • 10Benveniste E. Indo-european Language and Society. Trans. by E. Palmer. L., 1973. P. 420 ff.
  • 11Morani M. Augurium augur augustus: una questione di metodo // Glotta. 1984. Bd. 62. P. 68.
  • 12Goar R. J. Cicero and the State Religion. Amsterdam, 1972. P. 7.
  • 13Valeton I. M. J. De modis auspicandi // Mnemosyne. 1890. Vol. 18. P. 216. Note 2; . : Pease A. S. M. Tulli Ciceronis. De divinatione. Liber primus. Urbana, 1920. P. 47.
  • 14Bailey C. Phases in the Religion of Ancient Rome. Berkeley, 1932. P. 160.
  • 15Pease A. S. Op. cit. P. 47.
  • 16Bouche-Leclerq A. Histoire de la divination dans lantiquite. P., 1882. T. 4. P. 162 ff.
  • 17Mommsen Th. Römisches Staatsrecht. Bd. 2.1. S. 9.
  • 18Rubino J. Untersuchungen über römische Verfassung und Geschichte. Kassel, 1839. S. 45. Anm. 1.
  • 19Wissowa G. Auspicium // RE. 1896. Bd. 2. Sp. 2581.
  • 20Catalano P. Contributi allo studio del diritto augurale. Torino, 1960. P. 24, 28.
  • 21Cic. De leg. II. 21: vineta virgetaque ad salutem populi auguranto.
  • 22Latte K. Römische Religionsgeschichte. München, 1960. S. 67.
  • 23Plaut. Asin. 25964: ego quantum ex augurio eius pici intellego.
  • 24Plaut. Stich. 45963: auspicio hodie optumo exivi foras augurium hac facit.
  • 25Enn. Ann. 78: , (. . . ). Jocelyne H. D. Urbs augurio augusto condita: Ennius ap. Cic. Div. I. 107 (= Ann. 7796 V2) // PCPhS. 1971. Vol. 197. P. 48 ( ).
  • 26Cic. Div. I. 107: Romulus augur, ut apud Ennium est, cum fratre item augure. . auspicio augurioque , (Wissowa G. Auspicium. Sp. 2581).
  • 27Liv. I. 7. 1: priori Remo augurium venisse fertur, sex voltures; iamque nuntiato augurio cum duplex numerus Romulo se ostendisset. .  .: Skutch O. The Annals of Quintus Ennius. Oxf., 1985. P. 222.  .: Levene D. S. Religion in Livy. Leiden; New York; Köln, 1993. P. 130 f.
  • 28Enn. ap. Varro RR. III. 1. 2: augusto augurio condita Roma est. . : Suet. Aug. 7.
  • 29Wagenvoort H. Op. cit. P. 38.
  • 30Jocelyn H. D. Op. cit. P. 49.
  • 31Cic. De nat. deor. II. 9.  .: Liv. I. 36. 5.
  • 32Cic. Div. I. 28: Cato queritur, neglegentia collegii amissa plane et deserta sunt.
  • 33Liv. I. 55. 3: nam cum omnium sacellum exaugurationes admitterent aves; idque omen auguriumque ita acceptum est.
  • 34Ibid. XXVI. 41. 18: iidem (di immortales.  . .) auguriis auspiciisque et per nocturnos etiam visus laeta ac prospera portendunt ( , ).
  • 35Ibid. IV. 341: auspicium dicitur, quod non petentibus nobis; III. 20: auspicia omnium rerum sunt auspicari enim cuivis, etiam peregre, licet
  • 36Ibid. III. 375: auspicium autem est volatus avium, qui indicat agendum vel omittendum esse quod quis coeperit.
  • 37Ibid. III. 20: auguria (rerum.  . .) certarum (sunt.  . .) augurium agere nisi in patriis sedibus non licet; II. 703: augurium, exquisita deorum voluntas, per consultationem avium aut signorum; III. 89: augurium enim est exquisita dei voluntas, per consultationem avium aut signorum.
  • 38Serv. Ad Aen. VI. 190: auguria aut oblativa sunt, quae non poscuntur, sed casu eveniunt, aut impetrativa, quae optata veniunt.
  • 39 , (Linderski J. The Libri reconditi // HSCPh. 1985. Vol. 89. P. 231).
  • 40 , , , (ibid. P. 234).
  • 41Valeton I. M. J. De modis auspicandi // Mnemosyne. 1889. Vol. 17. P. 419. . : .  // . 1849. . 63.  7. . 44.
  • 42Cic. Div. II. 73: tum igitur esset auspicium si modo esset ei liberum se ostendisse.
  • 43 . , (Ogilvie R. M. The Romans and their Gods in the Age of Augustus. L., 1969. P. 110).
  • 44. , (Div. II. 73): decretum collegii vetus habemus omnem avem tripudium facere posse.
  • 45Wagenvoort H. Op. cit. P. 39 f.
  • 46 , , .  .: Plaut. Cas. 88; Varro ap. Serv. Ad Aen. IV. 45; Cic. Pro Cluent. 14; Div. I. 28; Val. Max. II. 1. 1.
  • 47Serv. Ad Aen. IV. 166: quidam sane etiam Tellurem praeesse nuptiis tradunt.
  • 48Wissowa G. Auspicium. Sp. 2582.
  • 49Cic. De leg. II. 31; Pro domo. 15; De resp. har. 23; De prov. cons. 19; Phil. II. 32; Liv. VIII. 32. 4. Linderski J. Augural Law. P. 2205.
  • 50. : Linderski J. Watching the Birds: Cicero the Augur and the Augural templa // CPh. 1986. Vol. 81. P. 335; idem. Cicero and Roman Divination // PP. 1982. Vol. 37. P. 30.
  • 51Wissowa G. Auspicium. Sp. 2580 ff.
  • 52Paul-Fest. P. 17 L: auguraculum appellabant antiqui, quam nos arcem dicimus, quod ibi augures publice auspicarentur.
  • 53Liv. I. 18. 9: Iuppiter pater, si est fas hunc Numam Pompilium cuius ego caput teneo regem Romae esse, uti tu signa nobis certa adclarassis inter eos fines quos feci. (Numa. 7) , , , .
  • 54Hickson F. V. Roman Prayer Language: Livy and the Aeneid of Vergil. Stuttgart, 1993. P. 53.
  • 55 , , . .: Pernice A. Zum römischen Sacralrechte I // Sitzungsberichte der Königlichen Preussischen Akademie der Wissenschaften. 1885. Hlb. 2. S. 1159. , (Ad Aen. III. 89). , , , : da pater augurium (, , ).
  • 56Levene D. S. Op. cit. P. 135.
  • 57  .: . .  // Ius antiquum. . 2003.  11. . 25.
  • 58 templa .: Linderski J. Watching the Birds. P. 337; idem. Augural Law. P. 2272. . , templa, . . (Marquardt J. Römische Staatsverwaltung. 2 Aufl. Leipzig, 1885. Bd. 3. S. 155). . : Rüpke J. Die Religion der Römer. München, 2001. S. 180 ff.
  • 59Varro ap. Gell. XIV. 7. 7. in curia Hostilia et in Pompeia et post in Julia, cum profana ea loca fuissent, templa per augures constituta, ut in iis senatus consulta more maiorum iusta fieri possent; Serv. Ad Aen. I. 446: auspicato et publice res administrarentur et senatus haberi posset. , , .  .: Ulrich R. B. The Roman Orator and Sacred Stage: The Roman templum rostratum. Bruxelles, 1994. P. 23.
  • 60 templa templa rostrata  .  .: Ulrich R. B. Op. cit.
  • 61Watson A. The State, Law and Religion. Pagan Rome. Athens; London, 1992. P. 56.
  • 1271865563 1288635317 1271862914 1300034418 1300098352 1300098912

    , .