|
. .

*

: . . 12. , 2006. . 440451.

.440 : , , . , I .1 , -, , , , .

, , .   , 2. . , , , , annales (bonae atque sincerae vetustatis libri  V. 4. 3),   res gestae (s. v. picumnus). (I. 6. 12)   (XII. 603; VIII. 630). . ,   Iuris pontificii libri. (Sat. III. 2. 11), (s. v. picumnus). , , , (s. v. picumnus)3.

.441   Annales Latini Iuris pontificii libri  , , - . , , , . 4, , 5. : - .   (233 .) (225 .), 216 .   , , Annales Latini Iuris pontificii libri, .

, , : . , , ? , : ut noster Cato, ut Pictor, ut Piso (De orat. II. 51)? , , ? : Ennium Pictoremque Fabium secutus (sc. Varro  Instit. I. 6. 12)? : ex nostris autem Cincius, Fabius, Gellius? , , 6?

, , - , : ( ?), ?

.442 . , , .

-, , , , (frag. 197 = Gell. I. 12. 17 Malcovati): ego me nunc volo ius pontificium optime scire; iamne ea causa pontifex capiar? si volo augurium optime tenere, ecquis me ob rem eam augurem capiat?7 . . , , 57 . . , (XXXIX. 17. 1), , : τοῦ γὰρ νόμου διαρρήδην ἀπαγορεύοντος μηδένας δύο ἅμα ἐκ τῆς αὐτῆς συγγενείας τὴν αὐτὴν ἱερατείαν ἔχειν8. , , (ἐξεποίησεν) , , , . , , . 57 ., , , 9.

, , : , . : 265 . 203 . 10, 203 . (Liv. XXX. 26. 10), 196 . (XXXIII. 42. 611). , 179 .; 216 . 203 . 12 - .443 (XXIII. 21. 7; Dess. 56), 180 .  . (Liv. XL. 42. 6)13.

, , . , -, - , , . , 304 . , 14.

, . , , , , , (I. 6. 2; 79. 4; .: App. Ann. 116; Eutrop. III. 5; Oros. IV. 13. 67). , . , , , , 15, . , , (senex historias scribere instituit) (Cato. III16) 149 . (Cic. Brut. XXIII. 89). , , .444 (Priscian. VII. p. 733  frag. 32 ), (Plin. Nat. hist. XIII. 84 = frag. 37), (Cassius Emina annalem suum quartum hoc titulo inscripsit: Bellum Punicum posterior  Priscian. VIII. p. 767 = frag. 31)17. , ex antiquissimis auctor, vetustissimus auctor annalium (Nat. hist. XXIX. 12; XIII. 84)18. , , , : , , Fabius Pictor in annalibus suis , , - antiquissimus vetustissimus. .

, . , , , , 19. , , , . , (Them. IX; Paus. II. 34), (XI. 8), ( De illustribus viris) , (.: Polyb. XXXIX. 1)20.

, , , , , , . , 212 (XXV. 39. 12): ad triginta septem milia hostium caesa auctor est Claudius, qui annales Acilianos ex Graeco in Latinum sermonem vertu. , .445 , . , , (XXXV. 14. 5): Claudius, secutus Graecos Acilianos libros21. , , , , -, , ; , , , , 22. . , (Plin. Nat. hist. XVII. 22; Colum. De re rustica. I. 1. 13: illa volumina ex senatus consulto in Latinum sermonem conuersa sunt)23.

, . , , , 24. , ? ?

, , , . , -, , , et iuris et litterarum et antiquitatis bene peritus (Brut. 81). , , , , , , , , 160150 .25 , 26. , , .446 : . , , , , 27.

, - , , , (omnes hoc historici, Fabii, Gellii sed maxume Coelius  Cic. De div. I. 5528; ut noster Cato, ut Pictor, ut Piso  De orat. II. 51; Ennium Pictoremque Fabium secutus [sc. Varro]  Quint. Inst. I. 6. 12; Sammonicus, Granius, Valerius Antias et Fabius indicabunt  Arnob. VI. 7; ex nostris autem Cincius, Fabius, Gellius tradiderunt  Mar. Victor. Ars gramm. 1. p. 23 K). , . , . , , .

- , . , , , , .

.

: nobilem virum Q. Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est; sed magis ex pictura quam ex litteris nomen invenit (Ep. 60 ad Heliodor.). ? , , , , Romanae scriptor historiae, ; - ex pictura nomen invenit, , , , , 304 . (Plin. Nat. hist. XXXV. 19). , , praenomen (VIII. 14. 6), , , , , : . - . , , ( .447   Plin. Nat. hist. XXXV. 19), 29.

, : , ? : , ? , : - , ?

. . . , De oratore (II. 51 53), 55 ., 30. , , , , . , , , , , , : , (unam dicendi laudem putant esse brevitatem  II. 53). . , , . , , De divinatione (I. 43): quod in nostri Fabii Pictoris Graecis annalibus. , , ? in annalibus, . , De divinatione (I. 55), : omnes hoc historici, Fabii, Gellii, sed maxume Coelius. , . , De legibus (I. 6), : , , (qui tibi semper in ore est), , , 31. .  , - 32.

.448 , , . ,   . , , . .

  1. , , : 216 . (XXII. 57. 5; XXIII. 11. 16). . , : , : faxitis, duelli (XXIII. 11. 2). , , , ? , 225 . , (traditumque est a Fabio historico, qui ei bello interfuit  Eutr. III. 5; sicut Fabius historicus, qui eidem bello interfuit scripsit  Oros. IV. 13. 67). , , , . -, qui ei bello interfuit, (.: XXII. 7. 4 [ ]; XXI. 38. 3 [ ]; XXXIV. 15. 9 [ ]). : 225 . , , , , , , ? , - , , : haec ubi ex Graeco carmine interpretata recitavit (XXIII. 11)33.
  • II. 40. 1011 (multo miserius seni exsilium esse). , .
  • , , -   antiquissimus auctor, . -, , , . -, VIII. 30. 7 : apud antiquissimos scriptores una haec pugna invenitur, : seu credere libet Fabio auctori (VIII. 30. 8). , antiquissimus, antiquissimos scriptores. , , ?
  • .449

  • eo magis Fabio, praeterquam quod antiquior est, crediderim [] quam Pisoni (I. 55. 7), , .
  • , , , : , , , - . , (invenio, habui). , , , , - ? .

    , ,   , , . , (De divin. I. 43), , , ? , ? ,   !  216 . , , , : . , , .

    , , (I. 79. 483. 3) (Rom. 3. 18. 9).     : Ῥέμος () Ῥῶμος (); : Νομήτωρ () Νεμέτορος (); , , (πρῶτος εἰς τοὺς Ἕλλενας ἐξέδωκε Διοκλῆς Πεπαρήθιος, ᾧ καὶ Φάβιος ὁ Πίκτωρ ἐν τοῖς πλείστοις ἐπηκολούθηκε  Plut. Rom. 3. 1),   , (Κοίντος μὲν Φάβιος ὁ Πίκτωρ λεγόμενος, ᾧ Λεύκιός τε Κίγκιος καὶ Κάτων Πόρκιος καὶ Πίσων Καλπούρνιος καὶ τῶν ἄλλων συγγραφέων οἱ πλείους ἠκολούθησαν  Dion. Hal. I. 79. 4)34. . , , (.: I. 6. 2; 79. 4), , , (I. 7. 2).

    .450 , , . ω: Rom. 2. 2 ( ); Aetia. 268 F ( : ἅτερος δὲ τῶν μύθων πιθανώτερος); Parall. min. 315 A ( )35. , , , , , . , , 36!

    , I . , , , , , , , (Plin. Nat. hist. X. 71; Quint. Inst. I. 6. 12; Arnob. VI. 7; Mar. Victor. Ars gramm. 1. p. 23 K)37.

    , , : , nomen cognomen, , ? , , , , - , , , . : .

    , , , , , . .451 : ? , : 38? , , .

    Alexey V. Mosolkin (Saratov).
    On the authorship of Annales Latini and Iuris pontificii libri

    The first historical work on Romans, the so-called Annales Graci written by Q. Fabius Pictor in Greek circa the end of IIIII B. C., was replaced by Annales written by Fabius Pictor in Latin in I B. C., and later ancient writers (Livius, Isidor) referred to the latter. Annales Latini must have been written by Numerius, Fabiuss grandson.

    1

    I
    Annales Graeci Annales Latini Annales sine nomina Testimonia
    II . . . (130 .) Κοίντος Φάβιος ὁ Πικτωρῖνος.
    I. 14. 13; I. 58. 26; III. 8. 18. III. 9. 4: τοῦ συνεδρίου μετεῖχε τῶν Ῥωμαίων.
    I . . . . (De Oratore [55 .]; De leg. [52 .]; Div. [44 .]) Div. I. 43: quod in nostri Fabii Pictoris Graecis annalibus. Div. I. 55: sed quid ego Graecorum? Nescio quo modo me magis nostra delectant. Omnes hoc historici, Fabii, Gellii sed maxume Coelius. De Oratore. II. 51: ut noster Cato, ut Pictor, ut Piso. II. 53: talis noster Cato et Pictor et Piso; De leg. I. 6: nam post annalis pontificum maximorum [] si aut ad Fabium aut ad eum qui tibi semper in ore est Catonem, aut ad Pisonem aut ad Fannium aut ad Vennoniam venias, quamquam ex his alius alio habet virium, tamen quid tam exile quam isti omnes?
    I. 44. 2: scriptorum antiquissimus Fabius Pictor; I. 55. 79: eo magis Fabio praeterquam quod antiquior erant crediderim; II. 40. 1011: apud Fabium longe antiquissimum auctorem; VIII. 30. 810; X. 37. 14; XXII. 7. 14: Fabium aequalem temporibus huiusce belli potissimum auctorem habui. XXII. 57. 5: Q. Fabius Pictor Delphos ad oraculum missus est; XXIII. 11. 16.
    Ant. Rom. I. 79. 483. 3: Κόιντος Φάβιος ὁ Πίκτωρ; I. 74. 1; II. 38. 140. 2; IV. 6. 1; IV. 15. 1; IV. 30. 2; IV. 64. 23; VII. 71. 173. 4. Ant. Rom. I. 79. 7: Κόιντος μὲν Φάβιος ὁ Πίκτωρ λεγόμενος, ᾧ Λεύκιός τε Κίγκιος καὶ Κάτων Πόρκιος καὶ Πείσων Καλπούρνιος καὶ τῶν ἄλλων συγγραφέων οἱ πλείους ἠκολούθησαν.
    VII. 5. 45: Φάβιος ὁ τὰς Ῥωμαίων πράξεις ἀναγράψας.
    V. 3. 1: ὁ συγγραφεὺς Φάβιος.
    I . . . Nat. hist. XIV. 89 X. 71: Fabius Pictor in annalibus suis.
    Inst. I. 6. 12: Ennium Pictoremque Fabium secutus (sc. Varro).
    Rom. III. 1: Φάβιος ὁ Πίκτωρ.
    II . . . Ann. 116: ἡ δὲ βουλὴ Κοίντον μὲν Φάβιον τὸν συγγραφέα τῶνδε τῶν ἔργων, ἐς Δελφοὺς ἔπεμπε.
    V. 4. 15: expositi erant Fabii annales.
    III . . . VI. 7: Sammonicus, Granius, Valerius Antias et Fabius indicabunt.
    Armen. apud Mai. n. coll. VIII. P. 214: Romanarum rerum scriptor.
    IV . . . P. 834L: Fabius Pictor rerum gestarum.
    Ars gramm. 1 p. 23 K: ex nostris autem Cincius, Fabius, Gellius tradiderunt.
    III. 5: traditumque est a Fabio historico, qui ei bello interfuit.
    Origo gentis Romanae XX. 1: Fabius Pictor libro primo et Vennonius.
    V . . . IV. 13. 67: sicut Fabius historicus, qui eidem bello interfuit scripsit.
    Ad Aen. V. 73: Fabius dicit; XII. 603: Fabius Pictor dicit; VIII. 630: Fabius spelunca Martis dixit.
    VIVII . . . Etym. IV. 7. 34: Fabius.
    VIIIIX . . . 229 M = Diod. VII. 5. 45.
    X . . . s. v. Φάβιος Πίκτωρ: Φάβιος Πίκτωρ συγγραφεὺς Ῥωμαίων.

    2

    II. 241 142 . . . ( , )
    L. Caecilius Metellus; cos. 251, 247; PM circa 243: Cic. Sen 30; Val. Max. 8. 13. 2; Plin. N. H. VII. 139 L. Aemilius Paullus; cos. 219, 216: Liv. XXIII. 21. 7 P. Scantinius: Liv. XXIII. 21. 7 T. Otacilius Crassus: Liv. XXVI. 23. 8; XXVII. 6. 15 M. Pomponius Matho; cos. 233: Liv. XXVI. 23. 7 Q. Aelius Paetus: Liv. XXIII. 21. 7 C. Sempronius Tuditanus: Liv. XXXIII. 42. 5 L. Cantilius, . 216 .: Liv. XXII. 57. 3
    241 . . . (C.) Papirius (Maso); cos. 231: Liv. XXV. 2. 2
    221 . . . L. Cornelius Lentulus Caudinus; PM; cos. 237: Liv. XXII. 10. 1
    216 . . . Q. Fabius Maximus Verrucosus; cos. 233, 228, 215, 214, 209: Liv. XXIII. 21. 7 Q. Caecilius Metellus; cos. 206: Liv. XXIII. 21. 7; . 179: Liv. XL. 45. 8
    46. 10
    213 . . . Cn. Servilius Caepio; cos. 203: Liv. XXV. 2. 2 M. Cornelius Cethegus; cos. 204; PM 212: Liv. XXV. 2. 2
    212 . . . ? P. Licinius Crassus Dives; cos. 205; PM 212183: Liv. XXV. 5. 24 ? T. Manlius Torquatus; cos. 235, 224: Liv. XXV. 5. 24
    211 . . . C. Livius (Salinator); cos. 188: Liv. XXVI. 23. 7
    210 . . . C. Servilius (Geminus); cos. 203; PM 183180: Liv. XXVII. 6. 15; XXXIX. 46. 1
    210 . . . Cn. Servilius Caepio; pont. patr. M. Cornelius Cethegus; pont. patr. Q. Fabius Maximus Verrucosus: pont. patr. Q. Caecilius Metellus: pont. pleb. P. Licinius Crassus Dives; pont. pleb.; PM 212183 T. Manlius Torquatus; pont. patr. C. Servilius (Geminus): pont. pleb. C. Livius (Salinator): pont. pleb. Q. Fulvius Flaccus; pont. pleb.
    203 . . . Ser. Sulpicius Galba: Liv. XXX. 26. 10
    202 . . . C. Sulpicius Galba: Liv. XXX. 39. 6
    199 . . . M. Aemilius Lepidus; cos. 187, 175; PM 180152: Liv. XXXII. 7. 15; XL. 42. 12; Per. XLVIII
    198 . . . Cn. Cornelius Scipio (Hispallus); cos. 176: Liv. XXXII. 7. 15
    196 . . . L. Valerius Flaccus; cos. 195: Liv. XXXIII. 42. 5 M. Claudius Marcellus; cos. 196: Liv. XXXIII. 42. 5
    183 . . . M. Sempronius Tuditanus; cos. 185: Liv. XXXIX. 46. 1
    180 . . . Q. Fabius Labeo; cos. 183: Liv. XL. 42. 6 Q. Fulvius Flaccus; cos. 179: Liv. XL. 42. 1112
    179 . . . Cn. Servilius Caepio; pont. patr. Q. Fabius Labeo; pont. patr. M. Aemilius Lepidus; pont. patr.; PM 180152 Q. Caecilius Metellus: pont. pleb. M. Sempronius Tuditanus; pont. pleb. Cn. Cornelius Scipio (Hispallus); pont. patr. Q. Fulvius Flaccus; pont. pleb. C. Livius (Salinator); pont. pleb. M. Claudius Marcellus; pont. pleb.
    177 . . . M. Claudius Marcellus; cos. 166, 155, 152: Liv. XLI. 13. 4
    176 . . . L. Furius Philus (?): Liv. XLI. 16. 4
    174 . . . C. Sulpicius Galba: Liv. XLI. 21. 89 : XLI. 21. 89
    172 . . . Cn. Domitius Ahenobarbus; cos. suff. 162: Liv. XLII. 28. 1013
    170 . . . T. Manlius Torquatus; cos. 165: Liv. XLIII. 11. 13 M. Servilius: Liv. XLIII. 11. 13
    150 . . . P. Cornelius Scipio Nasica (Corculum); cos. 162, 155; PM 150: Cic. Sen. 50
    142 . . . Q. Fabius Maximus Servilianus; cos. 142: Macrob. Sat I. 16. 25 ( )

    -30


  • * , 13 2006 . . . . , : . . , . . , . . , . . . . .
  • 1   . .
  • 2 . : Ῥωμαϊκά (Dion. Hal. Ant. Rom. VII. 71. 1), περὶ τῆς Ῥωμῆς, Ῥωμαίων πράξεις (Diod. VII. 5. 4). , . . .: Gelzer M. Römische Politik bei Fabius Pictor // Gelzer M. Kleine Schriften. Wiesbaden, 1964. Bd. III. S. 51; Balsdon J. P. V. D. Some Questions about Historical Writing in the Second Century B. C. // CQ. 1953. Vol. 3.  3/4. P. 161. . . , πράξεις  res gestae.
  • 3, , , (cf. p. 223). . (Lindsay W. M. De citationibus apud Nonium Marcellum // Philologus. 1905. Vol. 114. P. 438464). , , I . . . . . I.
  • 4Veterum historicorum Romanorum relliquiae. Disposuit, recensuit, praefatus est Hermannus Peter. Teubner. 1870. Vol. 1. 1914 , (Veterum historicorum Romanorum relliquae. Ed. Hermannus Peter. Vol. 1. Teubner. 1914). . . , . . .
  • 5.: Chassignet M. Lannalistique romaine. Les Annales des Pontifes. LAnnalistique ancienne (fragments). Tome 1. P., 1996. Frag. 4, 6, 7d7f, 23. Die frühen römischen Historiker. Band 1. Von Fabius Pictor bis Cn. Gellius. Herausgegeben, übersetzt und kommentiert von Hans Beck und Uwe Walter. Darmstadt, 2001. : . . . IIII . . . ., 2005. . 110112.
  • 6.: Dion. Hal. Ant. Rom. I. 79. 4, , .: ᾧ Λεύκιός τε Κίγκιος καὶ Κάτων Πόρκιος [] ἠκολούθησαν.
  • 7 , , ? , - ?
  • 8.: Hahm D. E. Roman Nobility and the Three Major Priesthoods, 218167 B. C. // TPAPA. 1963. Vol. 94. P. 79.
  • 9.: Frier B. W. Libri Annales Pontificum Maximorum: The Origins of the Annalistic Tradition. Rome, 1979. P. 247. Note 57.
  • 10 , 62 (XXX. 26. 7), (VIII. 13. 3). (Nat. hist. VII. 156). .: Hahm D. E. Op. cit. P. 75, 7778.
  • 11, ,   : 196 , , , - : admodum adulescens, priusquam ullum magistratum caperet. .: MRR. P. 314 (s. v. augurs). . , . . , .
  • 12 300 (lex Ogulnia) (lex Cornelia) , , (Liv. X. 6; . . . , . . 1887 . ., 2002. . 126; Dumézil G. La religion romaine archaïque. P., 1966. P. 111, 560561; Latte K. Römische Religionsgeschichte. München, 1992. S. 196197).
  • 13 , , , . , (. II) . (213196 .: XXV. 2. 2) . (198176 .: XXXII. 7. 15); . (203199 .: XXX. 26. 10) . (202199 .: XXX. 39. 6). , , , , , . , , , II ., . , . : MRR. P. 319. . , . decemviri sacris faciundis, . .: Jacoby F. Atthis. Oxf., 1949. P. 284. Note 73. , , . : Tradition and the Classical Historian // HT. 1972. Vol. 11.  3. P. 287.
  • 14Liv. IX. 46. 5. .: North J. A. Religion in Republican Rome // CAH2. 1989. 7. 2. P. 586. . . , , , (De auguriis), , , (fr. 34. Ed. C. F. W. Mueller).
  • 15Knapp Ch. A Phase of the Development of Prose Writing among the Romans // CPh. 1918. Vol. 13.  2. P. 139; Rawson E. Roman Tradition and the Greek World // CAH2. Vol. 8. P. 454; Marincola J. Authority and Tradition in Ancient Historiography. Cambr., 1997. P. 27.
  • 16 . , 174 . (op. cit. P. CXXVIIICXXIX). . : Balsdon J. P. V. D. Op. cit. P. 161; Ogilvie R. M., Drummond A. The Sources for Early Roman History. P. 5; . . . . . 116.
  • 17 , , 146 . (XVII. 11)? , 149 , (Frier B. W. Op. cit. P. 248). , XXI (1. 1): in parte operis mei licet mihi praefari, quod in principio summae totius professi plerique sunt rerum scriptores. , , , , .
  • 18.: Peter H. Op. cit. P. CLXVIIICLXIX.  .: . . . . . 121125, , . , (Nat. hist. X. 71; XIV. 89).
  • 19Frier B. W. Op. cit. P. 250.
  • 20 - .: Beall Stephen M. Translation in Aulus Gellius // CQ. 1997. Vol. 47.  1. P. 215226, , (aemulatio Graecorum!). (P. 2468),   (Sat. III. 20. 5),   (Ad Georg. I. 10, ).
  • 21Frier B. W. Op. cit. P. 248250. , , , . , , . - . , , , (secuti Menandrum aut Plautum, qui tragoedias Menandras ex Graeco in Latinum sermonem vertit)?
  • 22 .
  • 23 , , (noster et interpretatus est et secutus praeter ceteros Ennius  De nat. deor. I. 119).
  • 24 . , ψευδεπίγραφα, , , - , : Gudeman A. Literary Frauds among the Romans // TAPA. 1894. Vol. 25. P. 163.
  • 25  .: Münzer F. Ser. (?) Fabius Pictor // RE. Bd. 6. 2. 1905. Sp. 184244; Frier B. W. Op. cit. P. 232.
  • 26Perret J. Les origines de la légende troyenne de Rome (28131). P., 1942. P. 497; Frier B. W. Op. cit. P. 250.
  • 27. II. (Macrob. Sat. I. 16. 25), , , : (III. 2. 3; 11).
  • 28 .  proxume: Wiseman T. P. Cicero, De divinatione I. 55 // CQ. 1979. Vol. 29.  1. P. 142144).
  • 29. ,   (Fabius // RE. 1909. Bd. 6. 2. Sp. 1835). . : Peter H. Op. cit. P. LXIX.
  • 30. . , , qui tibi semper in ore est (De leg. I. 6). , (Cato, Fabius, Pison ; Ennius, Fabius [Instit. I. 6. 12]; Cincius, Fabius, Gellius [Ars gramm. 1. p. 23 K]), , .
  • 31Peter H. Op. cit. P. LXXVIILXXIX.
  • 32Wiseman T. P. Op. cit. P. 143.
  • 33 , , , , (Plut. Fab. XVIII. 3; App. Hannib. 27).
  • 34  .: . .  // : . , 2005. . 3. . 316.
  • 35 Νεμέτερος .
  • 36  .: Manganaro G. Una biblioteca storica nel ginnasio di Tauromenion e il P. Oxy. 1241 // PP. 1974. Vol. 29. P. 389409. , , . : Πικτωρῖνος?
  • 37 , , , , 64 . . . (Ann. XV. 41)?
  • 38.: Timpe D. Fabius Pictor und die Anhänge der römischen Historiographie // ANRW. 1972. 1. 2. S. 931932, , , , , . . : Momigliano A. Fabius Pictor and National History // idem. Essays in Ancient and Modern Historiography. Oxf., 1977. P. 9798; Chassignet M. Op. cit. P. LI. Contra: Gelzer M. Römische Politik bei Fabius Pictor // idem. Kleine Schriften. Wiesbaden, 1964. Bd. 3. S. 51 ff.; Alföldi A. Early Rome and the Latins. Ann Arbor, 1965. P. 169; Frier B. W. Op. cit. P. 280 ff. : Die frühen römischen Historiker. S. 1718, 5859. .: Jacoby F. Op. cit. P. 62, , , .
  • 1271535611 1315307886 1271863803 1353427794 1353598818 1353600881

    , .