| | | | ,
. .

. : Batstone W. W., Damon C. Caesars Civil War.
Oxford: Oxford University Press, 2006. XIV, 225 p.

.248 Oxford Approaches to Classical Literature, , , , . , , , .

commentarii. ,   -men- (. . mention, memento, comment). commentarii , notebook ( ) record book ( , ). , , (. 89).

, De bello civili (  BC) De bello Gallico (  BG). . , , . VII (. . BG )1 , , 20- . , ( VIII , ) (. 3840).

BC? I , , (. BG, ).     , , BG, ୸: I ,   , , 49 . (   . .), . ( , . .) VII BG. . . . II   , , , 49 . ( , , ). , .249 , . III , , ୸   , ,     , . (III. 4. 2; 10. 5; 67. 5), , , (. 2931)2. .

, , , . BG , . BC, (. 3537). , (. 76). , : , ( ) (, , .), ( , ), , , , (. 6162, 7172, 107, 109 .). (lenitas)3: , . . ( , , ), ; , , . . (. 4546, 6569, 133 .).

, , . : , , , . , ,  : , , , . , res publica res privata. I. 1. 4 , ,   homo publicus. Privati (I. 6. 5 .250 7). , , (magnas controversias tollere atque omnem Italiam metu liberare)  (I. 89). (. 5960, 132133).

, , , , , , , , . , , , .

୸ . , . , , . , , (I. 26. 25). : ୸ (III. 30); , , (III. 4546); , ୸ ; , - , (III. 8295). , ( , ), , , , , , . , (III. 104). , , , (. 101106).

, . , , . , , , . , , , , , (omnes uno consilio) (in publicum) (vivum  ), . (. 6465).

, 63 ., ,   dedit illi dolorem, (Att. VII. 13. 1), BC. .251 , , , (I. 15. 2). III. 19. 68 , I. 75, , , . III. 71 , perfugae fides,   .

BC  . BC , , ,   , , , , , (III. 87. 14). , . , , . : , , . , (. 106109).

I. 1. 3. , (, - ), . , III 11 . 渭 (III. 3132). , , , (III. 3638). ; (III. 83. 1), , , ; , .   (. 109113).

, II (II. 2344). ( , , , , 4, , BC.) BC , , oratio directa, ,   (II. 32. 214). , : 2 22 , , , , , , . .252 , , 5, , . , , fides. , ,   , , , , , (II. 3842). , , (fides), .   ; , (. 98101).

. , , . .  defensio urbis. ,   (. 138).

fides  - . , , dignitas,   libertas, . . ,   , . , , . . , fides. 120 (III. 91), , .   (excellentissimam virtutem) , , ୸   optimeque eum de se meritum iudicabat (III. 99. 23) (. 136).

, , BC  , , .   (castellum) : , , , 30 , 120 . de se (Caesare.  A. K.) meritus et de re publica ( res publica), (amplissime) (III. 53; . 135136).

. , , , , , , , .253 (II. 21. 13). , , , . ( . I. 13. 5; III. 1. 45; 13. 5) (. 134135, 194, . 2021). , , (praemia) (bona spes) (II. 21. 3).

,   , , ( fides), , stulta ac barbara adrogantia, - , , , 6 (III. 5961).   sardonic gratitude (III. 79. 7). III. 84. 5 , , .   (III. 80) (. 137138).

, fides,  , , . , . . , , , (Phars. II. 511525), :    / , (, ). , (IV. 2. 92 = II. 13. 92) (. 131135, 140142, 169).

, BC , , , . , I. 6. 8 , (omnia divina humanaque iura permiscentur), ,   . , , ;   pecuniae () e fanis tolluntur, , I. 14. 1 , (. 5455). I. 26. 2 , .254 , (Cic. Fam. IX. 13. 1) (. 68)7.

, , BG. , , , , . , . , , ୸, . , , . , , , , 8, . BC , , ୸ . , , : , senatus consultum ultimum, , , (. 9195). , ,   (. 2627). , . , , , .

: , (Att. IX. 8. 4), (. 18). , ,   , - (, ), , , , , , . ,   , (. 2426).

. , .255 (. ). BG, . , , , Commentarii . ,   , , , (, . 129130 , III. 17. 1 70. 1, , , , ). ୸ , . . I. 1. 1 , .   , . , , 5 I 3 (!),   16. 12 , , , . , , ,   .

BC , 3 3 , (II. 14, 611, 2427). 42% , 28%  ( , . .).   , , , . , nostri. BG ( ), ,   (   III. 46. 3: Pompeiani hoc insolentius atque audacius nostros premere et instare coeperunt). 115 (c. 143149).

, , , ,   , , , .   : ,   , II. 27. 2   . ( III )  ; , ; ,   . . I. 85: , .256 , , ; (. . ), , . . , I. 6. 6, , , (. 119122). , , . , , .

, , , ,   , , . , , , (, , , , , ). , ,   , . , , , . (, ), ,  , . , . , , , ( ). , ( ). BC, , :   ,   ,   , , , , . ୸ , . , : , , , (   ) (. 123129). , , , ,   .

( ). BC 80 , 66 oratio obliqua.  , , , .257 . , I. 19. 4 ୸   , . . , . (Att. VIII. 12b, c, d) ,   , . , , , . , , (III. 90. 12). , , (. 163164).

mini-oration I. 7 ( oratio obliqua), : 1) ; 2) (novum exemplum)  senatus consultum ultimum , ; 3) existimatio dignitasque , . (defendere) iniuriae , , , , res publica, (. 5657).

I. 32 (- oratio obliqua). , ,   , , , . , . I. 16 , , patres, ( administrare !). , ( I. 16), , , . , . . . (. 7276).

BC. , , ,   , , timidus, 36 timor.   , turpis 5 7 . . , , optimates, optima voluntas .258 , (I. 12. 1). III. 32. 2 , vir et civis optimus, acerbissime crudelissimeque (. 148153). , , , consilium privatum, , evocantur,  , (I. 3. 12; . 49). , senatus consultum ultimum, 16 (I. 6. 38)  - , , , (. ) (. 53).

BC. III. 3 : Pompeius annuum spatium ad conparandas copias nactus, quod vacuum a bello atque ab hoste otiosum fuerat, magnam ex Asia Cycladibusque insulis, Corcyra, Athenis, Ponto () classem coegerat, magnam omnibus locis aedificandam curaverat, magnam imperatam Asiae Syriae regibusque omnibus et dynastis et tetrarchis et liberis Achaiae populis pecuniam exegerat, magnam societates earum provinciarum, quas ipse obtinebat, sibi numerare coegerat9. (4 magnus  , 츭 ) (vacuum a bello atque ab hoste otiosum fuerat) , . III. 83. 4: [] , , , , , (postremo omnes aut de honoribus suis aut de praemiis pecuniae aut de persequendis inimicitiis agebant nec, quibus rationibus superare possent, sed, quemadmodum uti victoria deberent, cogitabant) (. . . ). (omnes), ( aut), (quibus, quem), (superare uti victoria) (. 25). III. 42. 5 - (spoliatis effossisque domibus). III. 96. 1   , , , , ,   (nimies luxuries) , (miserrimus ac patientissimus) ! , (), trichilae (. 25, 156158, 197, . 22).

.259 , : BC? . , fides  , . 45 ., , ,   . , , , fides  , , , . , BC . , . , ,   ,  (. 166171).

, , . , fides. . . BC BG, . ,   , , - , - , . . , . BG BC, , BG10. , BC. III. 14. 2 , , , , BG (I. 40. 1; V. 28. 3; VI. 3637; VII. 52. 1)  , . (BG. VI. 30. 2; 39. 2).

BC . , 49 . , , BC (I. 5. 2), , (Fam. XVI. 11. 2: nulla vi .260 expulsi)11. , , ( ) (Att. VIII. 14. 3). BC , , , (I. 811), , , . . , 12. , , , , , (VIII. 16. 1: municipia vero deum). (VII. 16. 2  , 49 ., ). , , fides, , 49 . , (Att. VIII. 4. 2).

, , , , ,  . 13. , . , De bello civile, . , . (. . 7, 12 ) , , BC, .14  , , . . , , , , ; , , , , , ,   - (   ) .15 . (. . 1011 )  , 49 ., 6 . , .261 , .16 (. . 12).

, , : , , ( , , ). BC. III. 3. 12, magnus , , magnus (large)  , , , . . 164, , (II. 39. 1): that Saburra is. It is strikingly brief, a single word in Latin. - a single word, ?17 , , . , , , , , .

, . , . 92 VII. 8 25 49 . 50 . . 162 , 66 80 BC   37 , 8 20 , . . 65. . 169 ( . 217)   II. 92 II. 13. 92.

, , . , , , modus narrandi , , , . , , .


  • 1, , VIII , I BC (Canfora L. Storici della rivoluzione Romana. Bari, 1974. P. 23).
  • 2, , , (., .: Gundel H. T. Pulio // RE. Hbd. 46. 1959. Sp. 1694).
  • 3 (,   lenissimum) (Cic. Att. IX. 7c. 6; . 45).
  • 4 ad motus fortunae movere coepit (II. 17. 4) an image of Varro dancing with Dame Fortune (. 98).
  • 5, (II. 31) , oratio obliqua.
  • 6 , , (III. 61. 2).
  • 7. : Barwick K. Caesars Bellum civile (Tendenz, Abfassungszeit und Still). B., 1951. S. 5456.
  • 8sullaturit animus eius et proscripturit (Cic. Att. IX. 10. 6).
  • 9 [ ], , , . , , , (), , [] [] , , , , , , , , (. ).
  • 10.: Rambaud M. LArt de la deformation historique dans les Commentaries de César. P., 1953. P. 222, 239242, 196198.
  • 11Ibid. P. 137.
  • 12Barwick K. Op. cit. S. 3839, 50.
  • 13Stem R. // Bryn Mawr Classical Review 2007.08.03.
  • 14Barwick K. Op. cit. S. 1526, 4778, 137175 u. a.
  • 15Oldsjö F. Tense and Aspect in Caesars Narrative. Uppsala, 2001, . . 34. . . . : Studia historica. . VI. ., 2006. . 295299.
  • 16.: Rambaud M. Op. cit. P. 134, 271 et. al.
  • 17Curio ex captivis quaerit, quis castris ad Bagradam praesit; respondent Saburram.
  • 1291163807 1291164233 1405475021 1445022364 1445030713 1445109698

    , .