| |
Shipley F. W. Agrippas Building Activities in Rome. Eugene. Wipf and Stock Publishers. 2008.
. . . .

.89 , , .


1.

Dio: XLIX. 43 ( )


τῷ δ ὑστέρῳ ἔτει ἀγορανόμος ὁ ᾿Αγρίππας ἑκὼν ἐγένετο, καὶ πάντα μὲν τὰ οἰκοδομήματα τὰ κοινὰ πάσας δὲ τὰς ὁδούς, μηδὲν ἐκ τοῦ δημοσίου λαβών, ἐπεσκεύασε, τούς τε ὑπονόμους ἐξεκάθηρε, καὶ ἐς τὸν Τίβεριν δι αὐτῶν ὑπέπλευσε. κἀν τῷ ἱπποδρόμῳ σφαλλομένους τοὺς ἀνθρώπους περὶ τὸν τῶν διαύλων ἀριθμὸν ὁρῶν τούς τε δελφῖνας καὶ τὰ ᾠοειδῆ δημιουργήματα κατεστήσατο, ὅπως δι αὐτῶν αἱ περίοδοι τῶν περιδρόμων ἀναδεικνύωνται.


LIII. 27 ( , )


Αὔγουστος μὲν ταῦτά τε ἐν τοῖς πολέμοις ἔπραξε, καὶ τὸ τοῦ ᾿Ιανοῦ τεμένισμα ἀνοιχθὲν δι αὐτοὺς ἔκλεισεν, ᾿Αγρίππας δὲ ἐν τούτῳ τὸ ἄστυ τοῖς ἰδίοις τέλεσιν ἐπεκόσμησε. τοῦτο μὲν γὰρ τὴν στοὰν τὴν τοῦ Ποσειδῶνος ὠνομασμένην καὶ ἐξῳκοδόμησεν ἐπὶ ταῖς ναυκρατίαις καὶ τῇ τῶν ᾿Αργοναυτῶν γραφῇ ἐπελάμπρυνε, τοῦτο δὲ τὸ πυριατήριον τὸ Λακωνικὸν κατεσκεύασε· Λακωνικὸν γὰρ τὸ γυμνάσιον, ἐπειδήπερ οἱ Λακεδαιμόνιοι γυμνοῦσθαί τε ἐν τῷ τότε χρόνῳ καὶ λίπα ἀσκεῖν μάλιστα ἐδόκουν, ἐπεκάλεσε. τό τε Πάνθειον ὠνομασμένον ἐξετέλεσε· προσαγορεύεται δὲ οὕτω τάχα μὲν ὅτι πολλῶν θεῶν εἰκόνας ἐν τοῖς ἀγάλμασι, τῷ τε τοῦ ῎Αρεως καὶ τῷ τῆς ᾿Αφροδίτης, ἔλαβεν, ὡς δὲ ἐγὼ νομίζω, ὅτι θολοειδὲς ὂν τῷ οὐρανῷ προσέοικεν. ἠβουλήθη μὲν οὖν ὁ ᾿Αγρίππας καὶ τὸν Αὔγουστον ἐνταῦθα ἱδρῦσαι, τήν τε τοῦ ἔργου ἐπίκλησιν αὐτῷ δοῦναι· μὴ δεξαμένου δὲ αὐτοῦ μηδέτερον ἐκεῖ μὲν τοῦ προτέρου Καίσαρος, ἐν δὲ τῷ προνάῳ τοῦ τε Αὐγούστου καὶ ἑαυτοῦ ἀνδριάντας ἔστησε.


LIV. 29. 4 ( )


καὶ τότε γοῦν κήπους τέ σφισι καὶ τὸ βαλανεῖον τὸ ἐπώνυμον αὐτοῦ κατέλιπεν, ὥστε προῖκα αὐτοὺς λοῦσθαι, χωρία τινὰ ἐς τοῦτο τῷ Αὐγούστῳ δούς. καὶ ὃς οὐ μόνον ταῦτ ἐδημοσίευσεν, ἀλλὰ καὶ καθ ἑκατὸν δραχμὰς τῷ δήμῳ ὡς καὶ ἐκείνου κελεύσαντος διένειμε.


.90 LV. 8. 3 ( , , )


τό τε πεδίον τὸ ᾿Αγρίππειον, πλὴν τῆς στοᾶς, καὶ τὸ διριβιτώριον αὐτὸς ὁ Αὔγουστος ἐδημοσίευσε. τοῦτο μὲν γάρ (ἦν δὲ οἶκος μέγιστος τῶν πώποτε μίαν ὀροφὴν σχόντων· νῦν γὰρ δὴ πάσης τῆς στέγης αὐτοῦ καθαιρεθείσης, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη αὖθις συστῆναι, ἀχανής ἐστιν) ὅ τε ᾿Αγρίππας οἰκοδομούμενον κατέλιπε, καὶ τότε συνετελέσθη· ἡ δὲ ἐν τῷ πεδίῳ στοά, ἣν ἡ Πῶλλα ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ ἡ καὶ τοὺς δρόμους διακοσμήσασα ἐποίει, οὐδέπω ἐξείργαστο.


LXVI. 24 (, , , , )


Πῦρ δὲ δὴ ἕτερον ἐπίγειον τῷ ἑξῆς ἔτει πολλὰ πάνυ τῆς ῾Ρώμης, τοῦ Τίτου πρὸς τὸ πάθημα τὸ ἐν τῇ Καμπανίᾳ γενόμενον ἐκδημήσαντος, ἐπενείματο· καὶ γὰρ τὸ Σεραπεῖον καὶ τὸ ᾿Ισεῖον τά τε σέπτα καὶ τὸ Ποσειδώνιον τό τε βαλανεῖον τὸ τοῦ ᾿Αγρίππου καὶ τὸ πάνθειον τό τε διριβιτώριον καὶ τὸ τοῦ Βάλβου θέατρον καὶ τὴν τοῦ Πομπηίου σκηνήν, καὶ τὰ ᾿Οκταουίεια οἰκήματα μετὰ τῶν βιβλίων, τόν τε νεὼν τοῦ Διὸς τοῦ Καπιτωλίου μετὰ τῶν συννάων αὐτοῦ κατέκαυσεν.


Strabo. II. 5. 17. C 120 ( )


διὰ γὰρ τῶν τοιούτων ἤπειροί τε καὶ ἔθνη καὶ πόλεων θέσεις εὐφυεῖς ἐνενοήθησαν καὶ τἆλλα ποικίλματα, ὅσων μεστός ἐστιν ὁ χωρογραφικὸς πίναξ.


V. 3. 8. C 235236 (, , , )


οἱ δ ὑπόνομοι συννόμῳ λίθῳ κατακαμφθέντες ὁδοὺς ἁμάξαις χόρτου πορευτὰς ἐνίας ἀπολελοίπασι. τοσοῦτον δ ἐστὶ τὸ εἰσαγώγιμον ὕδωρ διὰ τῶν ὑδραγωγίων, ὥστε ποταμοὺς διὰ τῆς πόλεως καὶ τῶν ὑπονόμων ῥεῖν, ἅπασαν δὲ οἰκίαν σχεδὸν δεξαμενὰς καὶ σίφωνας καὶ κρουνοὺς ἔχειν ἀφθόνους, ὧν πλείστην ἐπιμέλειαν ἐποιήσατο Μάρκος ᾿Αγρίππας, πολλοῖς καὶ ἄλλοις ἀναθήμασι κοσμήσας τὴν πόλιν. ( , ). πλησίον δ ἐστὶ τοῦ πεδίου τούτου καὶ ἄλλο πεδίον καὶ στοαὶ κύκλῳ παμπληθεῖς καὶ ἄλση καὶ θέατρα τρία καὶ ἀμφιθέατρον καὶ ναοὶ πολυτελεῖς καὶ συνεχεῖς ἀλλήλοις, ὡς πάρεργον ἂν δόξαιεν ἀποφαίνειν τὴν ἄλλην πόλιν.


XIII. 1. 19. 590 ( , , )


ἐντεῦθεν (. . ) δὲ μετήνεγκεν ᾿Αγρίππας τὸν πεπτωκότα λέοντα, Λυσίππου ἔργον· ἀνέθηκε δὲ ἐν τῷ ἄλσει τῷ μεταξὺ τῆς λίμνης καὶ τοῦ εὐρίπου.


.91 2.

Plin. Nat. Hist. XXXVI. 102 ()


Nec ut circum maximum a Caesare dictatore exstructum longitudine stadiorum trium, latitudine unius, sed cum aedificiis iugerum quaternum, ad sedem CCL, inter magna opera dicamus: non inter magnifica basilicam Pauli columnis e Phrygibus mirabilem forumque divi Augusti et templum Pacis Vespasiani Imp. Aug., pulcherrima operum, quae umquam vidit orbis? Non et tectum diribitori ab Agrippa facti, cum theatrum ante texerit Romae Valerius Ostiensis architectus ludis Libonis?



XXXVI. 104108 ()


Sed tum senes aggeris vastum spatium, substructiones Capitolii mirabantur, praeterea cloacas, opus omnium dictu maximum, subfossis montibus atque, ut paullo ante retulimus, urbe pensili subterque navigata M. Agrippae in aedilitate post consulatum. (105) Permeant conrivati septem amnes cursuque praecipiti torrentium modo rapere atque auferre omnia coacti, insuper imbrium mole concitati vada ac latera quatiunt, aliquando Tiberis retro infusus recipitur, pugnantque diversi aquarum (106) impetus intus, et tamen obnixa firmitas resistit. Trahuntur moles superne tantae non succumbentibus cavis operis, pulsant ruinae sponte praecipites aut inpactae incendiis, quatitur solum terrae motibus, durant tamen a Tarquinio Prisco annis DCC prope inexpugnabiles, non omittendo memorabili exemplo vel magis, quoniam celeberrimis rerum conditoribus omissum est. (107) Cum id opus Tarquinius Priscus plebis manibus faceret, essetque labor incertum maior an longior, passim conscita nece Quiritibus taedium fugientibus, novum, inexcogitatum ante posteaque remedium invenit ille rex, ut omnium ita defunctorum corpora figeret cruci spectanda civibus simul et feris volucribusque (108) laceranda. Quam ob rem pudor Romani nominis proprius, qui saepe res perditas servavit in proeliis, tunc quoque subvenit, sed illo tempore in post vitam erubescens, cum puderet vivos, tamquam puditurum esset extinctos. Amplitudinem cavis eam fecisse proditur, ut vehem faeni large onustam transmitteret.


XXXVI. 121 ()


Q. Marcius Rex, iussus a senatu aquarum Appiae, Anienis, Tepulae ductus reficere, novam a nomine suo appellatam cuniculis .92 per montes actis intra praeturae suae tempus adduxit; Agrippa vero in aedilitate adiecta Virgine aqua ceterisque conrivatis atque emendatis lacus DCC fecit, praeterea salientes D, castella CXXX, complura et cultu magnifica, operibus iis signa CCC aerea aut marmorea inposuit, columnas e marmore CCCC, eaque omnia annuo spatio. adicit ipse aedilitatis suae conmemoratione et ludos diebus undesexaginta factos et gratuita praebita balinea CLXX, quae nunc Romae ad infinitum auxere numerum.


Suet. Vit. Claud. 18 ()


Urbis annonaeque curam sollicitissime semper egit. Cum Aemiliana pertinacius arderent, in diribitorio duabus noctibus mansit ac deficiente militum ac familiarum turba auxilio plebem per magistratus ex omnibus uicis conuocauit ac positis ante se cum pecunia fiscis ad subueniendum hortatus est, repraesentans pro opera dignam cuique mercedem.


Aelius Spartianus. Vit. Hadriani, 19. 910 ( )


Cum opera ubique infinita fecisset, numquam ipse nisi in Traiani patris templo nomen suum scripsit. Romae instauravit Pantheum, saepta, basilicam Neptuni, sacras aedes plurimas, forum Augusti, lavacrum Agrippae, eaque omnia propriis auctorum nominibus consecravit.


Curiosum Notitia ( VII IX)


Curiosum
Notitia
Regio VII. Via lata. Continet lacum Ganymedis. Cohortem I vigilum. Arcum novum. Nymfeum Iobis. Aedicula capraria. Campum Agrippae. Templum Solis et castra. Porticum Gypsiani et Constantini. Equos Tiridatis regis Armeniorum. Forum suarium. Mansuetas. Lapidem pertusum. Vici XV. Aedes XV. Vicomagistri XLVIII. Curatores II. Insulae IIIDCCCV. Domus CXX. Horrea XXV. Balnea LXXV. Lacos LXXVI. Pistrina XVI. Continet pedes XIIICCC. Regio VII. Via lata. Continet lacum Ganymedis. Cohortem primam vigilum. Arcum novum. Nymfeum Iobis. Aediculam caprariam. Campum Agrippes. Templum Solis et castra. Porticum Gypsiani et Constantini. Templa duo nova Spei et Fortunae. Equum Tiridatis regis Armeniorum. Forum suarium. Hortos Largianos. Mansuetas. Lapidem pertusum. Vici XV. Aediculae XV. Vicomagistri XLVIII. Curatores II. Insulae IIIDCCCV. Domos CXX. Horrea XXV. Balinea LXXV. Laci LXXVI. Pistrina XVI. Continet pedes quindecim milia septingentos.

.93

Curiosum
Notitia
Regio VIIII. Circus Flaminivs. Continet stabula IIII factionum VI. Porticum Philippi. Minuciam veterem et frumentariam. Cryptam Balbi. Theatra III. In primis Balbi, qui capet loca IX. DX. Pompei capet loca XVIIDLXXX. Marcelli capet loca XX. Odium capet loca XDC. Stadium capet loca XXX. LXXXVIII. Campum Martium. Trigarium. Ciconias nixas. Pantheum. Basilicam Neptuni. Matidies. Marcianes. Templum Antonini et columnam coclidem altam pedes CLXXV S. gradus intus habet CCIII, fenestras LVI. Thermas Alexandrinas et Agrippianas. Porticum Argonautarum et Meleagri. Iseum et Serapeum. Minervam Calcidicam. Divorum. Insulam Felicles. Vici XXXV. Aedes XXXV. Vicomagistri XLVIII. Curatores II. Insulae IIDCCLXXVII. Domus CXL. Horrea XXV. Balnea LXIII. Lacos CXX. Pistrina XX. Continet pedes XXXVIID. Regio VIIII. Circus Flaminivs. Continet stabula numero IIII, factionum VIII. Aedes Herculis. Porticum Philippi. Minucias duas, veterem et frumentariam. Cryptam Balbi. Theatra tria, in primis Balbi, qui capit loca octa milia LXXXVIII, Marcelli capit loca XVIDLXXX, Pompei capit loca XVIIDLXXX. Odium capit loca XIDX. Stadium capit loca XXXIIIDCCCLXXXVIII. Campum Martium. Trigarium. Ciconias nixas. Pantheum. Basilicam Matidies. Marcianes. Templum Divi Antonini et columnam coclidem altam pedes CLXXV semis, gradus intus habet CCIII, fenestras LVI. Hadrianium. Thermas Alexandrianas et Agrippianas. Porticum Argonautarum et Meleagri. Iseum et Serapeum. Divorum. Insulam Felicles. Vici XXXV. Aediculae XXXV. Vicomagistri XLVIII. Curatores II. Insulae IIDCCLXXVII. Domos CXL. Horrea XXV. Balinea LXIII. Lacos LXIII. Pristina XX. Continet pedes triginta duo milia quingentos.

1407695008 1407695009 1407695012 1445030713 1445109698 1447013385

, .