| |

.
, adventus 500

( )*

Massimiliano Vitiello. Teoderico a Roma. Politica, amministrazione e propaganda nell adventus dell anno 500 (Considerazioni sull Anonimo Valesiano II) // Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, Vol. 53, 1 (2004), pp. 73120.
2016 . . . . .

.73

I.

(adventus) , , 500 , , , . , , 1, , , .


[65] Eodem tempore contentio orta est in urbe Roma inter Symmachum et Laurentium: consecrati enim fuerant ambo. ordinante deo, qui et dignus fuit, superavit: Symmachus. post factam pacem in urbis ecclesia ambulavit rex Theodericus Romam et occurrit beato Petro devotissimus ac si catholicus. cui papa Symmachus et cunctus senatus vel populus Romanus cum omni gaudio extra urbem occurrentes.

[66] Deinde veniens ingressus urbem, venit ad senatum et ad Palmam populo adlocutus se omnia, deo iuvante, quod retro principes Romani ordinaverunt, inviolabiliter servaturum promittit.

[67] Per tricennalem triumphans populo ingressus palatium, exhibens Romanis ludos circensium. donavit populo Romano et pauperibus annonas .74 singulis annis, centum viginti milia modios et ad restaurationem palatii seu ad recuperationem moeniae civitatis singulis annis libras ducentas de arca vinaria dari praecepit[1]2.


3, , , , , 4 , 4.

adventus5. , , . , , , , . , , V , (deinde veniens ingressus urbem). , adventus6; . , , , adventus: ( ) 7, adventus 404 , 츭 .75 8, , , III 450 , , 9. 357 II, . , 10.

, adventus , (Romana ecclesia) , , ,   adventus,  , , 499 , ( ) 30 : exaudi Christe! Theoderico vitam!11 , adventus (. ,  IV). , , , , .76 498 [7]12. , , 13: , devotissimus ac si catholicus.

, (adlocutio),  , , (Anon. Vales. 66). , (donatio), , XIX ()14. ,   , , , ( ), (adlocutio) ad Palmas, Palma aurea, , , (in loco) (. , . 22). , , , adlocutio ( ).

, , , , . , , , 15. , , , .77 16,   (. , . 109). , ; , 17.

; , Variae , ( rex, princeps, , quasi inter imperatores adhuc precetur adiungi[17])18. 496 , . ϸ , (Romana ecclesia):


.78 Certum est magnificentiam vestram leges Romanorum principum, quas in negotiis hominum custodiendas esse praecepit, multo magis circa reverentiam beati Petri apostoli pro suae felicitatis augmento velle servari[21]19.

(leges) (felicitas) , . . (Anon. Vales. 60) , , , , adventus, (. ,  IV). , , (bonus princeps), ( )20. adventus : (adlocutio) (se omnia quod retro principes Romani ordinaverunt, inviolabiliter servaturum promittit[26] [Anon. Vales. 66]). , , - reverentia beati Petri apostoli[27], , 21. , (publica laetitia) ( (maximum gaudium)),  . , , , quam speciosa potest esse Hierusalem caelestis si sic fulget Roma terrestris[28]:


Fuit autem tunc in Vrbe maximum gaudium, Theoderici regis praesentia Romani senatus et populi laetificante conventum. Vnde contigit ut beatus Fulgentius in loco qui Palma aurea dicitur, memorato Theoderico rege contionem faciente, Romanae curiae nobilitatem, decus ordinemque distinctis decoratam gradibus aspectaret, et favore liberi populi castis auribus audiens, qualis esset huius saeculi gloriosa pompa cognosceret[29]22.

.79 adventus , , . :

1) . , .

2) , (securitas Romana), (privilegia beati apostoli Petri) . (principes apostolorum) 23.

, , adventus . (occurrere) 500 , . ,  . , , devotissimus ac si catholicus. Adventus , , ; , (. ,  II). , , , , , .80 , leges principum Romanorum privilegia beati Petri: , , .

.   ,  : ([65] ambulavit et occurrit), ([66] deinde veniens ingressus urbem), (triumphus) ([67] per tricennalem triumphans populo). , ( , ) adventus, , , , (tricennalis, ) , , . . , , , , 24. adventus, ,   , 25; , , . , 500 , 471 , , , , , , ( tricennalem decennalem), - , 489 , , 26. .81 , , , , . , adventus , , , ( ), -:

A) , , , , (occursus) ;

B) adventus , adlocutio ( );

C) .

Adventus, , , , V , . , , . Adventus adventus, , .

II. :

adventus 500 , , , . , , privilegia beati apostoli Petri. , adventus, .82 . ? , . (annonae) , , . (. 67) , adventus, , , , , , , : , , , , , , , 27. adventus. , , triumphus , , , ne fiscum annonis gravaret[38]28. , , panis siligineum caro porcina[39]29. , , , annona fortissimus miles[41] II adventus 357 30.

.83 adventus , , , , , , .

A.

adventus , (palatium) ; , , adventus. , arca vinaria. , , , , , arca31. arca vinaria , , 32; III , , 33.

, ~ . , , , 500 adventus , 6667:


.84 Hoc anno dn. Theodericus Romam cunctorum votis expetitus advenit et senatum suum mira affabilitate tractans Romanae plebi donavit annonas, atque admirandis moeniis deputata per singulos annos maxima pecuniae quantitate subvenit[45]34.

, , (arca vinaria) . , adventus. , , , 35.

, 36. 507511 , , , , . , , , , deputata pecunia , , : universa pecunia, quae fuit fabricis deputata Romanis cum nec reddita suo tempore nec docetur expensa, resumatur sine aliqua dilatione vobisque ordinantibus iterum Romanis moenibus applicetur[47]37. , , , 38, , (celatores deputatae pecuniae) , , , arca vinaria (laetamur dignum praesulem Romanis arcibus extitisse, qui generosis animis amicus fraudibus non passus es velare secretum, ne vos aut delicta complices facerent aut securitas ad maiora potius incitaret[48]). , nefas est enim, ut in alios usus transeant quae sibi subtracta non inmerito Roma suspirat[49]. , adventus, , , , deputata maxima pecuniae quantitas ( ); , , arca vinaria, (nostra) munificentia[50] (. .85 ,  IV). deputata pecunia, , , (nulli grave sit Romanis fabricis deputatae pecuniae reddere rationem[51])39. Romanae civitatis fabricas discutere, si labor operis concordat expensis: vel, si apud aliquem constet residere pecuniam, quae non sit fabricis expensa, deputatae rei reddat erogandam[52]; 40. , , (portus Licini) ( ),  , , ,   , , deputati reditus, 25 (tegulae) (annua illatione) , , 41. , , . , , (laudes) , : ut antiqui principes nobis merito debeant laudes suas, quorum fabricis dedimus longissimam iuventutem, ut pristina novitate transluceant, quae iam fuerant veternosa senectute fuscata[55]. , , , adventus 500 , , . , , , , quem princeps Traianus fecerat[56], , omnes retro principes[57], , , (antiquitas)42.

.86 , 506507 ., , (illa ipsa mater civitatum Roma iuvenescit marcida senectutis membra resecando plus est occasum repellere quam dedisse principia[60])43. , , reg(nante) d(omino) n(ostro) Theoderico, bono Rome / ( ) felix Roma44; , , , Variae , amator fabricarum et restaurator civitatum[62]45.

, , , 25 (ut fabricae publicae serventur[63]):


Consuetudines etiam et privilegia Romanae civitatis vel publicarum fabricarum reparationi vel alveo Tiberino vel foro aut portui Romano sive reparationi formarum concessa servari praecipimus, ita videlicet, ut ex isdem tantummodo titulis, ex quibus delegata fuerunt, praestentur[64].

consuetudines privilegia .

B. Annona

, 46. , .87 , , , , , , (laetitia) : [Theodericus] Romam profectus a Romanis magno gaudio susceptus est, quibus ille singulis tritici ad subsidium annis centum viginti milia modiorum concessit[65]47. 67, , 120 , , 500 , , (pauperes).  , , , 514 ( ) 519 , , . , , , : hoc sacrarium vestris implet honoribus, plebem statutis pascit impensis[66] ( plebs)48. , (ut exquisitis virtutibus eius [Theoderici] sequi vestigia debeamus[68]), , : nostrae siquidem opinionis interest, ut, quos ille [Theodericus] benignissime tuitus est, nos etiam statuta copia et beneficiorum ubertate pascamus[69]49. , 554 , , , :


Annonam etiam, quam et Theodericus dare solitus erat et nos etiam Romanis indulsimus, in posterum etiam dari praecipimus, sicut etiam annonas, quae grammaticis ac oratoribus vel etiam medicis vel iurisperitis antea .88 dari solitum erat, et in posterum suam professionem scilicet exercentibus erogari praecipimus, quatenus iuvenes liberalibus studiis eruditi per nostram rempublicam floreant[71]50.

annonae , , , annona . , . . , , annona , 51, , , .

, annonae adventus; . , (Var. 9, 21), . , , (dare solitus erat) , , , (antea dari solitum erat); , , , (dari praecipimus), (dari praecepit) 67 , erogare. (. , . 50), , , , annona annonae ( ) , , , ,  sicut etiam. , . ,   ,  , ; statuta summa, 52. , , .89 , , , (regia largitas), : nam si opes nostras scaenicis pro populi oblectatione largimur et ea studiosissime consequuntur qui adeo necessarii non habetur, quanto magis illis sine dilatione praebenda sunt, per quos honesti mores proveniunt et palatio nostro facunda nutriuntur ingenia![76]53 , , , , , (. ,  D) , , arca praetoriana ( arca vinaria, ,  5, ). , , - adventus.

C. Annona pauperes

, , 500 . plebs pauperes; 67 , statuta copia , pauperes. , 18 ( ) , (120 ), .

Anekdota, , (Historia Arcana, HA), , , (Ψαλίδιος), , :


[Θευδέριχος] τοῖς τε προσαιτηταῖς οἳ παρὰ τὸν Πέτρου τοῦ ἀποστόλου νεών δίαιταν εἶχον, τρισχιλίους σίτου μεδίμνους χορηγεῖν ἀεὶ τὸ δημόσιον ἀνὰ πᾶν ἔτος διώρισεν· ἅπερ ἅπαντες οὗτοι διαγεγόνασι κομιζόμενοι ἕως Ἀλέξανδρος ὁ Ψαλίδιος ἐς τὴν Ἰταλίαν ἀφίκετο[77]54.

, , . , , .90 , pauperes VI ( )55. , , . . , , . Romana ecclesia (definita) (senatusconsulta)56, 57.

, , pauperes, , , . , adventus. , ; , , - , adventus (pro victu pauperum), 58. Liber Pontificalis (amator pauperum): , (elogia) 59, ( .91 ), adventus60.

, adventus, . , 67 , plebs, pauperes. . , , ́ ἀεὶ ἀνὰ πᾶν ἔτος, singulis annis, (67), (Chron. s. a. 500), (Chron. 2, 57) (Hist. Rom. 15, 18).

. , , , , 18 plebs pauperes 120 67 ( ) , (προσαιτήται): , plebs. .

D. Aerarium publicum

, , , , , , , , adventus, ( donavit) , arca vinaria (dari praecepit deputata pecunia), , . , δημόσιον, , , fiscus61. χορηγεῖν τὸ δημόσιον .92 διώρισεν ,   dari praecepit (, donavit) 67 , deputata maxima pecuniae quantitate 500 ,  , , statutae impensae, , , adventus. pro victu pauperum, . , .

60 , aerarium publicum, . , IV 62, , : dona et annonas [Theodericus] largitus quamquam aerarium publicum ex toto faenum invenisset, suo labore recuperavit et opulentum fecit[82]. aerarium publicum  δημόσιον, . , , , 60 , ( IV), , adventus 500 ; 67 , , , , , , , aeraria publica , 67 :


Vnum tantum modio plenum terrae annis singulis haerariis publecis dissolvebat, ut diceretur: Theudericus rex modio pleno aerariis per singulis annis reddit publecis; decretum imperiae, ut amplius ei nullo tempore quaererentur[83]63.

Variae aerarium(a) nostrum(a) fiscus; , 64.

.93 , , aerarium arca praetoriana, 65, , , , ( arca praetoriana), (comes sacrarum largitionum). , , aeraria publica ( fiscus) , , 500 66. , iunxit bene cum universorum gaudiis nostra compendia, aerario munificus et iuste solventibus gratiosus[88] (Var. 1, 4, 7). , iustis ac debitis compendiis nostrum per te crescat aerarium[89] (Var. 8, 20, 4). 500 largitio, aerarium 67, , , , annonae militaris, civica, palatina  arca praetoriana, 68  ( : triticeas copias praefectura praetoriana procurat[92])69. , δημόσιον, φόροι, , - , , δημόσια[94]70.

.94 (officium) (publicae administrationes), . II , , , securitas plebes71: . (, , aerarium), (agens vice) illustris, 72. agens vice , , pauperibus ablata restituens: , ( 500 ) pauperes, regia largitas73.

.95

E. : dona ~ opsonia

, 500 , , . , statuta copia ubertas beneficiorum, (Var. 8, 3, 2); 60 largitiones dona annonae. , (erogator opsoniorum) , opsonia (mutant enim quaslibet largitates rapientium manus sic affluentia boni regis avaris distributoribus immutatur[102]), dona rerum domini  munera Quiritum:


sic dona rerum domini nulla debeant pollutione fuscari, sed sicut ab ipso exeunt copiosa, ita debent ad Romanos pervenire purissima. Nam licet omnis fraus gravis esse videatur, illa tamen importabilis redditur, quae in Romulea plebe grassatur quapropter opsonia Romano populo distribuenda ab illa indictione concedimus, ut sine aliqua imminutione percipere possit quod regia largitate promeruit. cave ne quod illi meruerunt, alter accipiat munera ista Quiritum sunt[103]74.

୸ , , , , , 60 , dona, annonae; (Var. 8, 3, 2). , annonae, dona - ; erogator opsoniorum , (companatico), (inditio). , , , 60 dona annonae, , aerarium, , .

? dona = opsonia, caro porcina75, , V , obsonium, .96 76. , caro porcina - 77. , , opsonia ~ dona Var. 12, 11, dona 60 , regia largitas. , 60 dona, annonae aerarium, , ( , HA 26, 29, , Chron. 2, 57), , opsonia , , , largitas . , V III opsonia arca praetoriana, 78,  , arca praetoriana ( 60 aerarium publicum [., , , . 67]). caro porcina , , , adventus79. , , , . , regia largitas 1200 1000 , Var. 11, 3980. , , , .97 : , , 6400 452 (Nov. Val. 36) 1200, 1000 (Var. 11, 39 [. , . 77]). largitiones, ( ?) , , pauperes , ( aerarium arca praetoriana) , , , , .

F.

, , , , adventus (Anon. Vales. 67, 60; exhibens ludos circensium); largitas, , . Spectacula voluptatum laetitiam volumus esse populorum ideo enim tot expensarum onus subimus[111], 507511 .81 ( , ) 82. largitiones, largitas , , , , , annonae 83.

adventus 500 , , , , , , (Anon. Vales. 60). , , , . Var. 5, 42, , .98 munificentia consularis, 84.

G. palatini

, , , . , adventus 500 , annona pauperes , Anekdota . ́ , , annonae ; , , :


Ἰταλίαν γὰρ Θευδέριχος ἑλὼν τοὺς ἐν τῷ Ῥώμης Παλατίῳ στρατευομένους αὐτοῦ εἴασεν, ὅπως τι διασώζοιτο πολιτείας ἐνταῦθα τῆς παλαιᾶς ἴχνος, μι<κ>ρὰν ἀπολιπὼν σύνταξιν ἐς ἡμέραν ἑκάστῳ. ἦσαν δὲ οὗτοι παμπληθεῖς ἄγαν. οἵ τε γὰρ σιλεντιάριοι καλούμενοι καὶ δομέστικοι καὶ σχολάριοι ἐν αὐτοῖς ἦσαν, οἷς δὴ ἄλλο οὐδὲν ἀπελέλειπτο ἢ τὸ τῆς στρατείας ὄνομα μόνον καὶ ἡ σύνταξις αὕτη ἐς τὸ ἀποζῆν ἀποχρῶσα μόλις αὐτοῖς, ἅπερ ἔς τε παῖδας καὶ ἀπογόνους Θευδέριχος αὐτοῦς παραπέμπειν ἐκέλευσε[116]85.

σιλεντιάριοι, δομέστικοι σχολάριοι ( ), palatium , . , , , : ὅπως τι διασώζοιτο πολιτείας ἐνταῦθα τῆς παλαιᾶς ἴχνος. , adventus annona plebs pauperes (Anon. Vales. 6667). , , 60 , militiam Romanis sicut sub principes esse praecepit[117]. militia , , , 86, 87. .99 , , , , 88. militia , , 89. , militia <palatina ( palatii)> (Romanis); στρατεία, , , militia ( ): οἷς δὴ ἄλλο οὐδὲν ἀπελέλειπτο ἢ τὸ τῆς στρατείας ὄνομα μόνον. , , (, ) , , (sicut sub principes), .

, , , palatini adventus, (palatium), , , (ad restaurationem palatii 67 ). , palatium , , , , , , 90. , , , annonae ( , .  B), palatium, : per quos honesti mores proveniunt et palatio nostro facunda nutriuntur ingenia[124] (Var. 9, 21). , , (, Var. 9, 21, 5, successor .100 commoda decessoris sine aliqua imminutione[125]), σύνταξις palatini (παῖδας καὶ ἀπογόνους, HA 26, 28).

, , , , annonae . , , , , , adventus ( 66 ). ; domestici (δομέστικοι) partis equitum et peditum militia palatii, , , arcarius praefectorum , :


confidentius tamen illam [iustitiam] expetunt, qui a palatii militia non recedunt Domestici partis equitum et peditum, qui nostrae aulae videntur iugiter excubare adunata nobis supplicatione conquesti sunt ab illo arcario praefectorum pro emolumentis sollemnibus nec integri ponderis solidos percipere et in numero gravia se dispendia sustinere. Quapropter prudentia vestra lectionibus erudita dogmaticis scelestam falsitatem a consortio veritatis eiciat, ne cui sit appetibile aliquid de illa integritate subducere providete itaque, ut et arbiter arcae habeat iustas consuetudines suas, et quod bene meritis impendimus, incorrupto munere consequantur[126]91.

, domestici , , , arcarius, , , , . , , , , - , , , , militia, : otioso enim gratuite praestatur aliquid munificentia .101 principali; consuetudo autem quodam debito redditur fideliter obsequenti[128]. , , munificentia principalis munus; , (pro emolumentis sollemnibus nec integri ponderis solidos percipere et in numero gravia dispendia sustinere[129]). , μι<κ>ρὰν ἀπολιπὼν σύνταξιν ἐς ἡμέραν ἑκάστῳ, ἡ σύνταξις αὕτη ἐς τὸ ἀποζῆν ἀποχρῶσα μόλις αὐτοῖς[130]. , , domestici domestici , (507511 .) terminus , adventus 500 . , , , , dona annona , , , , , arca praetoriana . , , munificentia, , , . , annonae palatinae , 92.

. , , arcarius, , , - 93. 542 , , annonae 94, pauperes militia palatina,   , , , (ὁποίων δὲ αὐτῶν ἐτύχετε ξένων καὶ φίλων ἐπίστασθε δή που, εἴ τι τῶν Ἀλεξάνδρου μέμνησθε λογισμῶν[132])95. , , .102 , , , 96. annona: militaris, civica palatina, . aerarium, arca praetoriana.

, , : , , , . , , , , , , , , , , , . . , , , :  , (προνομία)97.

III. ?

privilegia , 26 Anekdota adventus, , palatini ( 2728) annona pauperes . ( 29). 60 67 :


[60] militiam Romanis sicut sub principes esse praecepit. dona et annonas largitus quamquam aerarium publicum ex toto faeneum invenisset, suo labore recuperavit et opulentum fecit: exhibens ludos circensium et amphitheatrum98

[67] exhibens Romanis ludos circensium. donavit populo Romano et pauperibus annonas singulis annis, centum viginti milia modios[136].


.103 ( , ) , , , HA 26, 272999: [A] , [B] . [C] ( ), [D] , [E] (aerarium publicum ~ δημόσιον). , :


Proc. HA 26, 2729: Anon. Vales. 60 67 (67 []):

τοὺς ἐν τῷ Ῥώμης Παλατίῳ

Romanis
στρατευομένους (τῆς στρατείας ὄνομα) militiam
ὅπως τι διασώζοιτο πολιτείας ἐνταῦθα τῆς παλαιᾶς ἴχνος, sicut sub principes (. 66: se omnia quod retro principes Romani ordinaverunt, inviolabiliter servaturum promittit)
μι<κ>ρὰν ἀπολιπὼν σύνταξιν esse praecepit

τοῖς τε προσαιτηταῖς

[populo Romano et pauperibus]
τρισχιλίους σίτου μεδίμνους [annonas centum viginti milia modios]
χορηγεῖν ἀεὶ τὸ δημόσιον annonas largitus aerarium publicum
ἀνὰ πᾶν ἔτος διώρισεν [singulis annis donavit]

Historia Arcana, 26, 2729 , , 60 67. , , , . , 79  , , 100  (?) , HA, 6, 1116 101. , ,   , ,  , . , , 60 67 privilegia; , , , P (Palatinus .104 Vaticanus 927, XII ), B (Berolinensis Philippsianus 1885, VIII/IX .; . ,  IV): ? , .

HA, 26, 2729 , : , , 500 . ( 519 ), , . , , , , adventus, privilegia ,  , ; , , , , . , , Chronica Italica102.

? Historia Romana , ? , , 519 , , 103. Historia Gothorum ?104 , adventus , Chronicon, 105, Historia Gothorum .105 519 , Chronicon, , 106.

, , Anekdota ( 500 558 .), , , 107. , Vita Theoderici . , , , , , , adventus 500 . , ; , , , , . , , , .

, adventus 500 , ( 69 [. , . 17]), , , , :


STATUTAE IMPENSAE
LARGITAS
1. plebs Anon. Vales. 60 67; Cass. Chron. s. a. 500; Fredeg. Chron. 2, 57; Paul. Diac. Hist. Rom. 15, 18
A. singulis annis Anon. Vales. 67; Fredeg. Chron. 2, 57; Paul. Diac. Hist. Rom. 15, 18 ( Cass. chron. s. a. 500)
B. 120 Anon. Vales. 67; Paul. Diac. Hist. Rom. 15, 18
C. aerarium publicum Anon. Vales. 60; Fredeg. Chron. 2, 57; Proc. HA 26, 29
2. pauperes Anon. Vales. 67; Proc. HA 26, 29
3. Dona (obsonia?) Anon. Vales. 60
4. ( ?) Anon. Vales. 60 67
.106 DEPUTATA PECUNIA
MUNIFICENTIA
5. arca vinaria Anon. Vales. 67; Cass. Chron. s. a. 500
A. singulis annis Anon. Vales. 67; Cass. Chron. s. a. 500
6. militia palatina Anon. Vales. 60; Proc. HA 26, 2728
A. principes Anon. Vales. 60 66; Proc. HA 26, 27

. , Variae, .

[ , annonae , Var. 9, 21, 22 . statuta summa , , regia largitas (. ,  II B); , annonae , palatium, munificentia, militia palatina.]

, , , Variae , , , , .

IV. ,

Vita Theoderici, , , , adventus 500 : , , . , , , . 108. , , , 500 , . , 109. , , .

.107 privilegia 526 , , , , . annona beneficia (dona, obsonia) 110. ,     . , , adventus, - . 60 . , , , 111, Berolinensis Phillippsianus 1885 ( B, VIII/IX .), , , , , :


Nihil etiam perperam gessit. sic gubernavit duas gentes in uno, Romanorum et Gothorum, dum ipse quidem Arrianae sectae esset, tamen nihil contra religionem catholicam temptans. militiam Romanis sicut sub principes esse praecepit. dona et annonas largitus quamquam aerarium publicum ex totum faeneum invenisset, suo labore recuperavit et opulentum fecit: exhibens ludos circensium et amphitheatrum ut etiam a Romanis Traianus vel Valentinianus, quorum tempora sectatus est, appella<re>tur et a Gothis .108 secundum edictum suum, quem eis constituit, rex fortissimus in omnibus iudicaretur[144]112.

, , ( ) , , , ; . , , , , . , , , adventus 500 , , . ,   , ( ),  :

A) ;

B) ;

C) ( adventus);

D) ;

E) .

, , 500 , . , , ( 65) adventus. , , .

? , , , 60, adventus 500 . .

? , : 1) III, 450 (. , . 9 13), .109 , 2) I, tempora (Anon. Vales. 60)113. (super partes) - (οὐδεμίαν σκύλλοντος αἴρεσιν, [. . 125]). , ( , , 418419 ., , , ), , , , , Liber Pontificalis, iudicium aequitatis :


Ex qua causa separatus est clerus et divisus est et senatus, alii cum Symmachum alii vero cum Laurentium. Et facta intentione hoc constituerunt partes ut ambo ad Ravennam pergerent, ad iudicium regis Theodorici. Qui dum ambo introissent Ravennam, hoc iudicium aequitatis invenit ut qui primo ordinatus fuisset, vel ubi pars maxima cognosceretur, ipse sederet in sedem apostolicam. Quod tamen aequitas in Symmachum invenit cognitio veritatis et factus est praesul Symmachus. Eodem tempore papa Symmachus congregavit synodum et constituit Laurentium in Nucerinam civitatem episcopum intuitu misericordiae[145]114.

, Liber Pontificalis , , , , , , : 115. .110 , , . , Liber Pontificalis , . ( 461462 [. , . 11]), ; :


χειροτονοῦνται οὗν δύο, ὑπὸ μὲν τῶν πλειόνων ἐκ τῶν διακόνων Σύμμαχος, ἐκ δὲ τῶν ἄλλων Λαυρέντιος. διοὓς καὶ φόνοι καὶ ἁρπαγαὶ καὶ ἄλλα μυρία κακὰ κατὰ τὴν Ῥώμην γεγόνασιν, ὡσαύτως τριῶν ἐνιαυτῶν κρατησάσης τῆς τοιαύτης συγχύσεως. Θευδέριχος ὁ Ἅφρος κρατῶν τότε τῆς Ῥώμης, εἰ καὶ Ἀρειανὸς ἦν, σύνοδον ἐπισκόπων ποιησάμενος, Συμμάχῳ μὲν τὴν ἐπισκοπὴν τῆς Ῥώμης ἐκύρωσεν, Λαυρέντιος δὲ εἰς μίαν ἐπισκοπὴν πόλεως ὀνόματι Νοκερίας ἐνεθρόνισε. Λαυρέντιος δὲ οὐχ ἡσύχασεν, ἀλλ ἔτι τῆς ἐπισκοπῆς Ῥώμης ἐφίετο· ὅθεν ὁ Σύμμαχος κα-θαιρεθῆναι τοῦτον καὶ ἐξορισθῆναι παρεσκεύασε. καὶ οὕτως ἡ στάσις ἐπαύσατο[148].

, , Liber Pontificalis, : 499 ( ) , , , , . 60 , , , : , (dum ipse quidem Arrianae sectae esset, tamen nihil contra religionem catholicam temptans) ( : , (εἰ καὶ Ἀρειανὸς ἦν, σύνοδον ἐπισκόπων ποιησάμενος)), ., : , (bonus princeps quamvis in aliena religione), Var. 8, 15, 1 ( IV). 60 , Liber Pontificalis, , , . , , (ut qui primo ordinatus fuisset, vel ubi pars maxima cognosceretur, ipse sederet in sedem apostolicam), , (ὑπὸ τῶν πλειόνων). , , , , (. , . 20).

I. , .111 116. collectio Avellana117 praeceptiones 501 118 . ( , ) , 119 comes ( )120 .112 . : , . , , , 495 , (comes) ( , ), , quia, cum ipse [Theodericus] pro sua sapientia causis ecclesiasticis in nullo velit esse contrarius, iustum est, ut quicumque sub illius regno vivit, quod facit rex magnificus imitetur, ne videatur supra illius tendere voluntatem[158]121. , II , I, , in causa fidei vel ecclesiastici alicuius ordinis eum iudicare debere qui nec munere impar sit nec iure dissimilis[162], non est meum iudicare inter episcopos[163]122. , , , , 123.

.113 (30, 9, 5) I:


Postremo hoc moderamine principatus inclaruit, quod inter religionum diversitates medius stetit nec quemquam inquietavit neque, ut hoc coleretur, imperavit aut illud; nec interdictis minacibus subiectorum cervicem ad id, quod ipse voluit, inclinabat, sed intemeratas reliquit has partes, ut repperit[167].

, ; , , , , , 124. , , , I , 125.

, , I. , , , adventus, , 499 ; , , , Liber Pontificalis , 126. , adventus Chronicon (s. a. 500), , , cunctorum votis expetitus[170].

, , I, (, 60 .114 )127, , , 519 , 128.

, civilitas, : ,  129. civilitas adventus, adventus , , (. Cass. Var. 8, 13): , , , adventus 389 130 (. Anon. Vales. 67: per tricennalem triumphans populo ingressus palatium, exhibens Romanis ludos circensium[175]). , 60 , , , , adventus. , . : 150 , () !131 .115 , , Principia Historiae , , , :


pacis artibus vix quisquam Traiano ad populum, nescio si qui adaeque, acceptior fuerit. ipsa haec cum pri<o>r<is vi>tae nonnullis detrectationibus lacessunt. ex summa civili<s> scientiae ratione sumpta videntur ne histrionum quidem ceterorumque scaenae aut circi aut harenae artificum indiligentem principem fuisse, ut qui sciret populum Romanum duabus praecipue rebus, annona et spectaculeis, teneri; imperium non minus ludicreis quam serieis probari atque maiore damno seria, graviore invidia ludicra neglegi; minus acribus stimulis congiaria quam spectacula expeti: congiarieis frumentariam modo plebem singillatim placari ac nominatim, spectaculis universum interdum esse[176]132

turba Remi, , qui dabat olim imperium, fasces, legiones, omnia, nunc se continet atque duas tantum res anxius optat, panem et circenses[177]133, , ex summa civilis scientiae ratione. , , , , 134.

, , 135 , . , . Variae, . 526 .116 (Var. 8, 3) , , , 136, statuta copia et ubertas beneficiorum ( )137, , (!) iustitia et clementia138. : ecce Traiani vestri clarum saeculis reparamus exemplum: iurat vobis per quem iuratis, nec potest ab illo quisquam falli, quo invocato non licet inpune mentiri[181] (. [8, 1, 5] : huius tantum memoriae delatum est, ut usque ad nostram aetatem non aliter in senatu principibus adclametur, nisi Felicior Augusto, melior Traiano[182])139. , , 60 , , ,    . :


Anon. Vales. 60: Cass. Var. 8, 3 ( ):

Nihil etiam perperam gessit. sic gubernavit duas gentes in uno, Romanorum et Gothorum
militiam Romanis sicut sub principes esse praecepit. dona et annonas largitus quamquam aerarium publicum ex totum faeneum invenisset, suo labore recuperavit et opulentum fecit: exhibens ludos circensium et amphitheatrum
ut etiam a Romanis Traianus vel Valentinianus, quorum tempora sectatus est, appella<re>tur

[4] vobis fecimus polliceri iustitiam nos et aequabilem clementiam, quae populos nutrit custodire et Gothis Romanisque apud nos ius esse commune
[2] ut, quos ille benignissime tuitus est, nos etiam statuta copia et beneficiorum ubertate pascamus.
[5] nostrum eveximus principatum ecce Traiani vestri clarum saeculis reparamus exemplum: iurat vobis per quem iuratis, nec potest ab illo quisquam falli, quo invocato non licet inpune mentiri.

.117 , :

A) ;

B) privilegia ;

C) , .

, , . , adventus ( ), , . , , . , 60 , .

. , , , munificentia , palatini, largitas , ; .  III140. , arcae (, vinaria praetoriana), aerarium. , , , Variae , , :

1) , largior aerarium, Variae regia largitas ( statutae impensae);

2) , praecipio ( [ Cass. Chron. s. a. 500, Var. 2, 34, 1, deputata pecunia] militia palatina), Variae munificentia principalis141.

.118 , adventus, largitio (, caro porcina), 142: , 60 67 . , , , . , , , , Variae, Vita Theoderici .

, , , ( I), (), , 60. , , , adventus,   , , ,  , 6567 . , 60 Vita Theoderici, ( B), , adventus 500 , , , ( ) , , .

VI , , , . rex, , : ἦν τε ὁ Θεοδέριχος λόγῳ μὲν τύραννος, ἔργῳ δὲ βασιλεὺς ἀληθὴς τῶν ἐν ταύτῃ τῆ τιμῇ τὸ ἐξ ἀρχῆς ηὐδοκιμηκότων οὐδενὸς ἧσσον[188]143.

.119

60 67 26 ( 2729) Anekdota ( , Var. 8, 3), Quellenforschung[189], adventus 500 , , , . ; , adventus, privilegia, , . adventus . , , . 494496 , , . , , , , , :

1) . , 144;

2) pauperes;

3) .

, adventus, .

- : , , . , ; , VI , . , elogia ( )145, , , .120 500 , . , (, , ), (arca vinaria), . .

Adventus 500 , , ; , . , ,  ,  : , , , , . , ( 22 25), , , ,   , 25 annonae, dare solitus erat , (dari praecipimus) . , . , iustitia, .

, privilegia beati Petri ~ privilegia Romanorum, . , , , adventus 500 . devotissimus ac si catholicus.


,


  • * . , , , , .
  • 1Cass. chron. s. a. 500 (MGH AA XI, Chronica minora 2, Th. Mommsen ed., p. 160);  . ,  II. adventus 500 , . (F. Gregorovius, Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter vom V. bis XVI. Jahrhundert, Darmstadt 1963 [ried. Waldemar Kampf in 3 voll., prima ediz. 18591870 in 7 voll.], I, pp. 134145), . W. Ensslin, Theoderich der Große, München 19592, pp. 107113; J. Moorhead, Theoderic in Italy, Oxford 1992, pp. 6065; P. Dufraigne, Adventus Augusti, adventus Christi. Recherches sur lexploitation idéologique et littéraire dun cérémonial dans lantiquité tardive, Paris 1994, pp. 255258; D. Kohlhas-Müller, Untersuchungen zur Rechtsstellung Theoderichs des Großen, Frankfurt a. M. 1995, pp. 161172; A. Fraschetti, La conversione. Da Roma pagana a Roma cristiana, Roma-Bari 1999, pp. 194197 257258.
  • 2Anon. Vales. 6567 (J. Moreau  V. Velkov edd., Leipzig 19682);  . I. König, Aus der Zeit Theoderichs des Großen. Einleitung, Text, Übersetzung und Kommentar einer anonymen Quelle, Darmstadt 1997, pp. 159168, 6570.
  • 3 , 70: deinde sexto mense revertens Ravennam[2].
  • 4. G. Della Valle, Teoderico e Roma, RAAN 34, 1959, pp. 157162. .: Anon. Vales. 6869, Auctor Haun. (MGH AA IX, Chronica minora 1, Th. Mommsen ed., p. 331), adventus 504(!) , Mar. Avent. chron. s. a. 500 (MGH AA XI, p. 234).
  • 5 adventus  . : S. G. MacCormack, Art and Ceremony in Late Antiquity, London 1981; M. McCormick, Eternal Victory. Triumphal Rulership in Late Antiquity, Byzantium and the Early Medieval West, Cambridge 1986; Dufraigne, Adventus (. . 1); Fraschetti, La conversione (. . 1).
  • 6. II 663  // LP I (L. Duchesne ed., Le Liber Pontificalis, texte, introduction et commentaire, I, Paris 1886) 78 (Vitalianus), 23, Paul. Diac. hist. Lang. 5, 11.
  • 7, . (. 10) veniens ad confessionem apostoli Petri, ablato diademate capitis totum se planum proiiciens in faciem tantam illic lach-rymarum effudit multitudinem[3]; . (AASS 26 Iun. VII, p. 140), viri christianissimi, Augustae memoriae Constantinus et Constans, et nepos eorum Constantius cum Augustae dignitatis apicem ornaverunt, et servos se esse Christi gloriarentur, nos famulabamur imperium eorum[4] (  . , . 13).
  • 8 cum pagani ingrederentur[5] (. 26), F. Dolbeau (Nouveaux sermons de saint Augustin pour la conversion de païens et de donatistes, RÉAug 37, 1, 1991, pp. 5377, pp. 5556). () , , , ( ); . Claud. VI cons. Hon. vv. 494519, 404 .
  • 9Ep. 55, II (ep. Leonis Magni; PL 54 col. 857): cum advenissem in urbem Romam ad Divinitatem placandam, sequenti die ad basilicam apostoli Petri processi[6], , . II (ep. 56; PL 54, col. 859 [. , . 13]). . Fraschetti, La conversione (. . 1), pp. 264265.
  • 10, 츭 (16, 10) ( relatio 3, ,  67 , , adventus ), (or. 3), ,  (ep. 18).
  • 11Acta Synhod. 1, 6 (MGH AA XII, Th. Mommsen ed., p. 405); . LP I 53 (Symmachus), 2 Theod. epit. 461462 (GCS 3 n. s., 1995, Hansen ed., p. 130). 506 . , , . G. Pfeilschifter, Der Ostgotenkönig Theoderich der Große und die katholische Kirche, Münster 1896; G. Westenburger, Der Symmachusprozeß von 501, Kirchenkrise und Papstdoktrin, Diss., Tübingen 1939; C. Pietri, Le sénat, le peuple chrétien et les partis du cirque à Rome sous le pape Symmaque (498514), MEFRA 78, 1966, pp. 123139; C. Schäfer, Der weströmische Senat als Träger antiker Kontinuität unter den Ostgotenkönigen (490540 n. Chr.), St. Katharinen 1991, pp. 212239; Moorhead, Theoderic ( . 1), pp. 114139; E. Wirbelauer, Zwei Päpste in Rom. Der Konflikt zwischen Laurentius und Symmachus (498514). Studien und Texte, München 1993; T. Sardella, Società, chiesa e stato nelletà di Teoderico. Papa Simmaco e lo scisma laurenziano, Catanzaro 1996.
  • 12Theoderic ( . 1), p. 114.
  • 13 ( , . 8) cum pag. ingr., 26: [rex] posito diademate, pectus tundit ubi est piscatoris corpus, cuius merita cogitat, cuius coronam credit, per quem cupit pervenire ad deum, cuius orationibus se adiuvari sentit et invenit[8]. . AASS (26 Iun. VII, p. 140): Pergentes etenim ad ecclesiam, excusso diademate capitis sui, Deum adorantes, pronos se in faciem sternebant in terram[9]. III  . PL 54, col. 859: ut cultum beatissimo Petro apostolo redderemus, in ipso adorando altari martyris reverendissimus Leo episcopus, paululum se post orationem retinens, propter catholicam fidem apud nos deflevit[10]; , , LP eccl. Raven. 40: excussa diademata capitis, vocum metu et reverentia salutavit[11] (. C. Nauerth, Fontes Christiani 21, 1, Freiburg 1996, pp. 2023 p. 176 . 104).
  • 14., , M. R. Alföldi, Il medaglione doro di Teoderico, RIN 80, 1978, pp. 133142; Ead., Das Gold multiplum Theoderichs des Großen. Neue Überlegungen, RIN 100, 1988, pp. 367372. , D. Claude, Universale und partikulare Züge in der Politik Theoderichs, Francia 6, 1978, pp. 4950; Kohlhas-Müller, Untersuchungen (. . 1), pp. 180184. 526 (E. Bernareggi, Il medaglione doro di Teoderico, RIN 17, 1969, pp. 98106).
  • 15Anon. Vales. 68.
  • 16Cass. Var. 8, 2, 45 ( ): Nam cum domni avi nostri pro beneficiorum quantitate dulcissima nobis recordatio urgeretur extremis, magnitudinem dominationis suae tanta in nos celeritate transfundit, ut non tam regnum quam vestem crederes esse mutatam. tot proceres manu consilioque gloriosi nullum murmur, ut assolet, miscuerunt: sed ita cum magno gaudio secuti sunt principis sui iudicia, ut voluntatem ibi potius agnosceres confluxisse divinam ut heredem bonorum suorum relinqueret qui beneficia eius in vobis possit augere[12]; . Var. 8, 11, 23 ([13] ): Retinetis me senatus semper fovisse coetum patriciorum genius per nos constat erectus In expetendis quoque honoribus apud gloriosae memoriae Theodericum principem regum mea vobis saepe vota coniunxi, ut quadam praesentia talia videar praemisisse, ad quos me cum gratia decebat intrare. saepe consules, saepe patricios, saepe praefectos habita intercessione promovi, vobis inpetrare contendens, quod mihi ardue potuissem optare. congaudete nunc, patres conscripti, meis auspiciis, qui vestris favi semper honoribus[14]. 526 , . . Proc. BG 2, 6, 19 (J. Haury ed., Leipzig 1963): ἀλλὰ καὶ πάσας τὰς τῆς πολιτείας ἀρχὰς αὐτοὶ μὲν διαγεγόνασιν ἔχοντες, Γότθος δὲ αὐτῶν μετέσχεν οὐδείς[15].
  • 17Anon. Vales. 69: verba enim promissionis eius, quae populo fuerat adlocutus, rogante populo in tabula aenea iussit scribi et in publico poni[16]. . Kohlhas-Müller, Untersuchungen (. . 1), pp. 163164.
  • 18Ennod. Pan. 18, . Pan. 8081 ( , : exhibes robore vigilantia prosperitate principem, mansuetudine sacerdotem. quid! frustra maiores nostri divos et pontifices vocarunt, quibus sceptra conlata sunt. singulare est actibus implere sanctissimum et veneranda nomina non habere[18]). libellus pro Synodo, 74 (MGH AA VII, p. 59) imperator noster; . , (. , . 126). ., , Anon. Vales. 60 66, Var. 1, 1, 34; 1, 25, 3; 2, 35, 1; 3, 9, 1; 3, 16, 3 ( Romanus princeps) , , Var. 8, 13; 11, 5, 10, 7, 5 ( iustitia); , Proc. BG 1, 1, 2629 2, 6, 17 (νόμους διασώζεσθαι[19]), HA 26, 27 (ὅπως διασώζοιτο πολιτείας τῆς παλαιᾶς[20] [. ,  II]). . CIL X 68506851 (= ILS 827), Augustus ( , . 42).
  • 19MGH AA XII, p. 391, ep. 6, 496 .
  • 20Var. 8, 15, 1, 526 ( ): oportebat enim arbitrio boni principis oboediri, qui sapienti deliberatione pertractans, quamvis in aliena religione, talem visus est pontificem delegisse, ut nulli merito debeat displicere recepistis itaque virum et divina gratia probabiliter institutum et regali examinatione laudatum[22]. bonus princeps ~ . . Var. 2, 27, 2, religionem imperare non possumus[23], Ennod. ep. 9, 30, 7 (MGH AA VII, p. 319), quia fides nostra apud eum  aliud ipse sectetur  in portu est[24].  . Proc. BG 2, 6, 18: τὰ δὲ τῆς εἰς θεὸν εὐσεβείας τε καὶ πίστεως οὕτω Ῥωμαίοις ἐς τὸ ἀκριβὲς ἐφυλάξαμεν, ὥστε Ἰταλιωτῶν μὲν τὴν δόξαν οὐδεὶς οὐχ ἑκὼν οὐκ ἀκούσιος ἐς τήνδε τὴν ἡμέραν μετέβαλε[25].  . MGH AA XII, p. 390, ep. 2, 4 (. , . 121).
  • 21LP I 54 (Hormisdas), 10; .
  • 22Vita Fulgentii 13, 27 (PL 65, coll. 130131). . Dufraigne, Adventus (. . 1), p. 258 . 41 ( ~ ). ad Palmas Palma aurea . Th. Mommsen // MGH AA XII, pp. 417418; Della Valle, Teoderico e Roma (. . 4), pp. 163166; S. Platner  T. Ashby, A Topographical Dictionary of Ancient Rome, rist. Roma 1965, p. 382; , Fraschetti, La conversione (. . 1), pp. 194196 pp. 216217.
  • 23. , (MGH AA XII, p. 391, ep. 5, 496 ): ut privilegia beati apostoli Petri, quae divinis humanisque legibus concessit antiquitas, nulla patiamini subreptione convelli[30]. securitas Romana Var. 11, 13, 6, 535 , principes apostolorum , qui securitatem Romanam saepe defendisse probantur ab hostibus[31]; . sancti apostoli Var. 11, 2, 6. , . Proc. BG 1, 23, 5 (τοῦτον δὲ τὸν ἀπόστολον [Πέτρον] σέβονται Ῥωμαῖοι καὶ τεθήπασι πάντων μάλιστα[32]), 1, 19, 4 ( , , , 븭) 2, 4, 910 ( , , , , ). . C. Pietri, Iam regnant duo apostolorum principes // Roma Christiana. Recherches sur lÉglise de Rome, son organisation, sa politique, son idéologie de Miltiade à Sixte III (311440), BEFAR 224, II, 1976, pp. 15371626; Id., Concordia apostolorum et renovatio Urbis, MEFRA 73, 1961, pp. 275322, 29 , .
  • 24. Amm. 16, 10, 13, II 357 vicennalia. , , triumphus , , , ex sanguine Romano[33] (. , . 30).
  • 25., , Fraschetti, La conversione (. . 1), pp. 4763. adventus  . Kohlhas-Müller, Untersuchungen (. . 1), p. 166 . 27, Ennod. Pan. 5 (si bella regis mei enumerem, tot invenio quot triumphos[34]) Pan. 48 (illic vellem ut aetatis immemor, Roma, conmeares agnosce clementiam domini tui: saporem te voluit haurire triumphorum, quam dubia elegit nescire certaminum[35]), Anon. Vales. 80 (ergo Theodericus dato consulatu Eutharico Romae et Ravennae triumphavit[36]).
  • 26 . , , tricennalem decennalem, , 489 (G. Zecchini, LAnonimo Valesiano II: genere storiografico e contesto politico // Teoderico il Grande e i Goti dItalia, Atti del XIII Congresso internazionale di studi sullAlto Medioevo, Milano 26 novembre 1992, Spoleto 1993, II, p. 818); . T. S. Burns, Theodoric the Great and the Concepts of Power in Late Antiquity // Acta Classica 25, 1982, p. 109. : , 471 , . . Th. Mommsen, Ostgothische Studien (Neues Archiv der Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde, XIV 1889) // Gesammelte Schriften, VI, Berlin 1910, p. 480 n. 1; Ensslin, Theoderich der Große (. . 1), p. 109; D. Claude, Die ostgotischen Königserhebungen // H. Wolfram  F. Daim (curr.), Die Völker an der mittleren und unteren Donau im fünften und sechsten Jahrhundert, Berichte des Symposions der Kommission für Frühmittelalterforschung, 24. bis 27. Oktober 1978 (Österr. Akad. Wiss. phil.-hist. Kl., Denkschr. 145), Wien 1980, p. 153; Kohlhas-Müller, Untersuchungen (. . 1), p. 168 . 38 ( , , ); König, Aus der Zeit (. . 2), pp. 162163.
  • 27Anon. Vales. 80 (. , . 25) Cass. Chron. s. a. 519 (MGH AA XI, p. 161: Eo anno multa vidit Roma miracula, editionibus singulis stupente etiam Symmacho Orientis legato divitias Gothis Romanisque donatas. dignitates cessit in curiam. muneribus amphitheatralibus diversi generis feras, quas praesens aetas pro novitate miraretur, exhibuit. cuius spectaculis voluptates etiam exquisitas Africa sub devotione transmisit. cunctis itaque eximia laude completis tanto amore civibus Romanis insederat, ut eius adhuc praesentiam desiderantibus Ravennam ad gloriosi patris remearet aspectus. ubi iteratis editionibus tanta Gothis Romanisque dona largitus est, ut solus potuerit superare quem Romae celebraverat consulatum[37]). , ( ) (dona) ; , , munificentia consularis. . McCormick, Eternal Victory (. . 5), p. 272 . 59, pp. 267284, .  . MacCormack, Art and Ceremony (. . 5), pp. 229240.
  • 28SHA Aurelian. 33, 4; . . . : F. Paschoud, Introduction générale au tome V, 1 de lédition de lHistoire Auguste, Paris 1996, pp. 162166.
  • 29SHA Aurelian. 34, 56, 35, 12, 48, 1 (. [. . 28], pp. 169172). 354 (MGH AA IX, p. 148, 11) (1, 61, 3). (caro porcina) . , . 79. adventus , , , decennalia, eludere[40] , (SHA Gall. 7, 4, 89).
  • 30 . (16, 10), , , , , [42]. , . (S. Mazzarino, Antico, tardoantico ed èra costantiniana, I, Bari 1974, p. 86 ss.), , arca vinaria, (. ). , fiscus adventus II. , . , , . , II - , , (. La vicenda dellobelisco lateranense tra versione ufficiale e tradizione senatoria. Magnenzio, Costanzo e il senato di Roma, MeditAnt 2, 1, 1999, pp. 359408).
  • 31 arca vinaria 355 - (. A. Chastagnol, La préfecture urbaine à Rome sous le Bas-Empire, Paris 1960, pp. 341345); . Var. 2, 34 1, 42, (cellam vinariam tuendam suscipere, quale pretiosa diademata custodire[43]).
  • 32Cod. Theod. 14, 6, 3, 365 , .
  • 33Nov. Val. 5 (de pantapolis, 3 440 ): cuius ordinatio [praefecti urbis] etiam in muris, turribus et portis quae sunt labefacta restituet, ita ut a reparatione murorum vel omnium, quae supra dicta sunt, nullus penitus excusetur[44]. , V VI ., . Nov. Maior. 4 (de aedificiis publicis) Var. 1, 6; 2, 34; 3, 2931; 10, 30. VI  . Var. 1, 25; 4, 30; 4, 51; 7, 13; 7, 15; 7, 17.
  • 34MGH AA XI, p. 160; .
  • 35Hist. Goth. 39 (MGH AA XI, p. 283): per quem [Theodericum] etiam urbis Romae dignitas non parva est restituta; muros namque eius iste redintegravit, cuius rei gratia a senatu inauratam statuam meruit[46].
  • 36  . Della Valle, Teoderico e Roma (. . 4), pp. 119176; C. La Rocca, Una prudente maschera Antiqua. La politica edilizia di Teoderico // Teoderico il Grande e i Goti dItalia (. . 26), II, pp. 451515; Kohlhas-Müller, Untersuchungen (. . 1), pp. 192202; König, Aus der Zeit (. . 2), p. 164.
  • 37Var. 2, 34; . Var. 1, 25, 2 (. , . 41).
  • 38  . Var. 1, 43.
  • 39Var. 1, 21; dona largitas, , , deputata pecunia, arca vinaria, munificentia. . Var. 3, 2931.
  • 40Var. 1, 21, 2: quibus rationibus evidenter expressis ad nos instructionem fidelissimam destinate, ut iudicio nostro respondere videamini qui estis ad indaginem veritatis electi[53]. . Var. 3, 31 ( vir spectabilis ).
  • 41Var. 1, 25; . Della Valle, Teoderico e Roma (. . 4), pp. 135143, p. 138,  2 (propter Romanae moenia civitatis, ubi studium nobis semper impendere infatigabilis ambitus erit[54]), portus . , , , , , , propter .
  • 42Var. 1, 25, 3; Anon. Vales. 71 ( Cass. Chron. s. a. 502); CIL X 68506851 (= ILS 827), Cass. Var. 2, 3233 ( ), A. Giardina, Pubblico e privato nella bonifica teodericiana delle paludi pontine, Castrum 7, 2001, pp. 3550. ., , Var. 2, 35, (acerbum nimis est nostris temporibus antiquorum facta decrescere, qui ornatum urbium cottidie desideramus augere[58]), Var. 4, 51, 12, , ut et vobis adquiratur tam boni operas fama et nostris temporibus videatur antiquitas decentius innovate[59].
  • 43Pan. 56.
  • 44CIL XV 1, 16641670 ( : de [ ex] officina Iusti[61]); . Della Valle, Teoderico e Roma (. . 4), p. 143; M. Steinby, Lindustria laterizia di Roma nel tardo impero // A. Giardina (cur.), Società romana e impero tardoantico, II (Roma: politica, economia, paesaggio urbano), Roma-Bari 1986, pp. 114115 151159.
  • 45Anon. Vales. 70;  . , . 90. ., , Var. 3, 30, 1 3, 31, 1.
  • 46. J. Durliat, De la ville antique à la ville byzantine. Le problème des subsistances, CEFR 136, 1990, 110133, L. Cracco Ruggini, Le relazioni fiscali, annonarie e commerciali delle città campane con Roma nel IV sec. d. C., StudRom 17, 1969, p. 135 . 7 ( IV frumentationes 5 modii ). , 120 .
  • 47Hist. rom. 15, 18 (MGH Script. rer. merov. IL, H. Droysen ed.).
  • 48MGH AA XII, p. 466 (L. Traube ed.), ll. 78; . p. 463 . D. Romano, Letteratura e storia nelletà tardoromana, Palermo 1979, pp. 338348. , laus Theoderici[67] , 506507 . , laus , ( ); , . . C. Rohr, La tradizione culturale tardo-romana nel regno degli Ostrogoti  il panegirico di Ennodio a Teoderico, RomBarb 16, 1999, pp. 261284, (Der Theoderich-Panegyricus des Ennodius, Hannover 1995), S. Rota, Teoderico il Grande fra Graecia e Ausonia. La rappresentazione del re osstrogotico nel Panegyricus di Ennodio, MEFRM 113, 2001, pp. 203243, pp. 204206.
  • 49Var. 8, 3, 2. . Var. 5, 35, 1 (523526 .), (inopia); (ut antiquum vectigal sub nobis felicior Roma reciperet[70]).
  • 50Nov. Iust. app. 7, 22, ut annona ministretur medicis et diversis[72]. , , ut annona ministretur populo annonaeque ministrentur medicis et diversis[73] (De la ville antique [. . 46], pp. 139141 . 255258).
  • 51Var. 9, 21 (533 , ); . , Pan. 74 (Par fuit etiam, ut eloquentiam laudis praemiis incitares, ne adoreas tuas silentio perderemus. nullarum artium cessat industria: sollers ubicumque latet inquiritur[74]).
  • 52Var. 9, 21, 5: ut successor scholae liberalium litterarum tam grammaticus quam orator nec non et iuris expositor commoda sui decessoris ab eis quorum interest sine aliqua imminutione percipiat et semel primi ordini vestri ac reliqui senatus amplissimi auctoritate firmatus, donec suscepti operis idoneus reperitur, neque de transferendis neque de imminuendis annonis a quolibet patiatur improbam quaestionem, sed vobis ordinantibus atque custodientibus emolumentorum suorum securitate potiatur, praefecto urbis nihilominus constituta servante[75].
  • 53Var. 9, 21, 8.
  • 54HA 26, 29 (J. Haury ed., Leipzig 1963).  .: J. R. Martindale, The Prosopography of the Later Roman Empire, IIIa, Cambridge 1992, pp. 4344, s. v. Alexander 5.
  • 55., , G. Arnaldi, Lapprovvigionamento di Roma e lamministrazione del patrimonio di S. Pietro al tempo di Gregorio Magno, StudRom 34, 1986, pp. 2539; Id., Le origini del patrimonio di S. Pietro, in G. Galasso (cur.), Storia dItalia, VII 2 (Comuni e signorie nellItalia nordorientale e centrale: Lazio, Umbria e Marche, Lucca), Torino 1987, pp. 353.  . L. M. Hartmann, Untersuchungen zur Geschichte der byzantinischen Verwaltung in Italien (540750), Leipzig 1889, T. S. Brown, Gentlemen and Officiers. Imperial Administration and Aristocratic Power in Byzantine Italy A. D. 554800, London 1984.
  • 56. Var. 9, 16, 3; , pauperes.
  • 57 Acta Synhod. 3 (MGH AA XII, p. 445): in mausoleo quod est apud beatum Petrum apostolum; , , , (Paul. Diac. hist. rom. 13, 7) II (addit. Prosp. s. a. 451). . A. Fraschetti, Roma: spazi del sacro e spazi della politica tra IV e V secolo, StudStor 36, 1995, pp. 939940 . 28 La conversione (. . 1), pp. 292293.
  • 58MGH AA XII, p. 390, ep. 4: qui pro victu pauperum domino filio meo excellentissimo regi cum meis litteris supplicaret, Petrum ecclesiae defensorem dirigere properavi[78]  . Anon. Vales. 58.
  • 59LP I 51 (Gelasius), 2 (p. 255): Hic fuit amator pauperum et clerum ampliavit. Hic liberavit a periculo famis civitatem Romanam[79]. (. . . 6, p. 256), , ( [in Andr. 8]), , , , , (De la ville antique [. . 46], pp. 135137). : ut omnes fere pauperes ditans inops ipse moreretur[80] (ed. cit. n. 6, p. 256, n. 5). amator pauperum . A. Giardina, Amor civicus. Formule e immagini dellevergetismo romano nella tradizione epigrafica // La terza età dellepigrafia. Colloquio AIEGL-Borghesi 86, Epigrafia e antichità 9, Faenza 1988, pp. 7885.
  • 60LP I 53 (Symmachus); hic amavit clerum et pauperes, bonus prudens, humanus, gratiosus[81] (Duchesne [. . . 6], p. 263 n. 2).
  • 61. R. Delmaire, Largesses sacrées et res privata. Laerarium impérial et son administration du IVe au VIe siècle, CEFR 121, 1989, pp. 1517: , δεμόσια fiscalis.
  • 62Delmaire, Largesses sacrées (. . 61), pp. 417: aerarium sacrae largitiones res privata; , aerarium fiscus.
  • 63Chron. 2, 57 (MGH Script. rer. merov. II, B. Krusch ed.); palatia , , 7072 63, , Chron. s. a. 500 502.
  • 64. Variae (MGH AA XII, . L. Traube), p. 513, s. v. aerarium (fiscus publicus); . . Ennod. Pan. 23, (qui suorum prodigus incrementa aerarii non tam poscebat vectigalibus quam rapinis[84]), Epiph. 189, (ne aerarii nostri angustia Romanis pariat maiora dispendia[85]).
  • 65. Delmaire, Largesses sacrées (. . 61), pp. 67; aerarium , , , arca praetoriana , , , cursus publicus. arca praetoriana . A. H. M. Jones, The Later Roman Empire, 284602. A Social, Economic, and Administrative Survey, Oxford 1964, rist. Baltimore 1986, 1, pp. 448462.
  • 66Anon. Vales. 68 (. ,  I); Ennod. ep. 9, 23, 4: laeti coepimus te moderante inferre aerariis publicis, quod cum maximo dolore solebamus accipere nam vires vectigalium tu vel nutristi pro bono publico vel dedisti. culminibus omnibus homo sublimior, tu primus fecisti regales copias sine malo privatae concussionis effluere[86]; Cass. Var. 2, 16, 4: ita utrumque sub ammiratione perfectum est, ut et fiscus cresceret et privata utilitas damna nulla perferret[87] ( fiscus). . J. R. Martindale, The Prosopography of the Later Roman Empire, II, Cambridge 1980 (PLRE II), pp. 677678, s. v. Liberius 3.
  • 67Delmaire, Largesses sacrées (. . 61), pp. 910.
  • 68. Var. 10, 28, 1, arcarii prorogatores tritici, vini et casei[90] qui ad urbem Romam vel ad mansionem pertinent Ravennatem[91].
  • 69Var. 6, 18, 5. ., , Var. praef. 6: ab hac [dignitate] enim exercituales flagitantur expensae: ab hac victus quaeritur sine temporis consideratione populorum[93].
  • 70Largesses sacrées (. . 61), p. 17. comes sacrarum largitionum . Var. 6, 7 (  2);  . R. Soraci, Aspetti di storia economica italiana nelletà di Cassiodoro, Catania 1974, pp. 9395; R. Morosi, Lattività del praefectus praetorio nel regno ostrogoto attraverso le Variae di Cassiodoro, Humanitas 2728, 1977, pp. 7193, , Fine di una magna potestas. La prefettura dellannona nei secoli V e VI, Klio 84, 2002, pp. 507509 517521.
  • 71Var. 11, 2 (533 ), , : necessariam nobis copiam de abundantiae suae horreis largiatur[95] , ecclesiasticis ieiuniis fames est exclusa popularis[96]; ( 4): nolite in me tantum reicere civitatis illius curam vos enim speculatores Christiano populo praesidetis securitas ergo plebis ad vestram respicit famam, cui divinitus est commissa custodia[97]. . Var. praef. 5: ipsas quoque noctes inexplicabilis cura circumvolat, ne desint alimonia civitatibus, quae supra omnia populi plus requirunt, studentes ventri, non auribus[98].
  • 72Var. 11, 5 (533 ): si prius Romanae civitatis copiam per eos quorum interest tamquam munus eximium nostris hospitiis offeratis Atque ideo tota vivacitate incorrupta frumenti species congregetur, ut panis inde coctus non horrori, sed deliciis videatur esse propositus. ponderatio iusta servetur Cives si quidem omnes fovendi sunt, sed Romani aliquid plus merentur[99]. . Var. 12, 25, 4, , agens vice . . Fine di una magna potestas (. . 70), pp. 517 sgg.
  • 73Var. 9, 7, 2: comitivae siquidem largitionum praesidens, functus etiam vicibus praefectorum, praetorianam egit integerrime dignitatem, curiam reparans, pauperibus ablata restituens[100]; , , Anon. Vales. 67 Proc. HA 26, 29. . , , , comes sacrarum largitionum, ; . . Var. 12, 13 (edictum 533/537 ., ): Nisu contineri debet omnium largitas impensa dominorum, quando necesse est universis proficere habeant pauperes dona regnantium: possideant aliquid quibus nulla facultas est. Cur aliena substantia in regali posita largitate pervaditur? possessio eius principis munus est qui potest esurientibus subvenire, si non pascit, extinguit. pudeat illis tollere, quibus iubemur offerre[101].
  • 74Var. 12, 11. Kohlhas-Müller, Untersuchungen (. . 1), p. 164, , .
  • 75 opsonium . ThlL (= Thesaurus linguae Latinae) IX 2, Lipsiae 19681988, coll. 235236, s. v. obsonium.
  • 76Cod. Theod. 14, 4, 10 (419 ), : quattuor milia sane obsoniorum, amputatis superfluis ac domus nostrae perceptionibus, diurna sublimitas tua decernat, quibus copiis populo animetur[104]; Nov. Val. 36, 2 (452 ), : centum milia aequi ponderis porcinae de interpretiis iuxta priora constituta praebeant, ducena quadragena pondo ad solidos secundum promissionem suam inlaturi, quoniam certa emolumenta amota solita dubitatione percipiunt, ita ut centum quinquaginta diebus obsoniorum praebitionem sine ulla causatione singulis annis a se noverint procurandam[105]
  • 77. Var. 6, 18, 4 11, 39 ( ); (copia). , caro porcina, V . 6400 452 (Nov. Val. 36) 1200 , , , 1000 (Var. 11, 39 [. , . 80]); . L. Ruggini, Economia e società nell Italia Annonaria. Rapporti fra agricoltura e commercio dal IV al VI secolo d. C., Milano 1961, pp. 312317.
  • 78Nov. Val. 36, 2 4.
  • 79. Aur. Vict. 35, 7: simulque usus porcinae carnis, quo plebi Romanae affatim cederet, prudenter magnificeque prospectavit[106]; Epit. de Caes. 35, 6: Porcinae carnis usum populo instituit[107]; SHA Aurelian. 35, 2: nam idem Aurelianus et porcinam carnem p. R. distribuit, quae hodieque dividitur[108], 48, 1 (. , . 29).
  • 80Var. 11, 39, 5, 533/537 . ( cancellarius ): pareant ergo non compulsione aliqua, sed amore, quando et hanc summam illis imminui, quae solebat offerri. nam cum mille ducenti solidi annuis praestationibus solverentur, ad mille eos regia largitate revocavi, ut exultarent gaudiorum crementis de oneribus imminutis[109]. ., , Var. 11, 15, 2, 534 ( ): dominorum aestimate clementiam, qui condicione mutata hoc vos sub aerario videtis accipere, quod consueveratis inferre[110].
  • 81Var. 1, 31, 1.
  • 82. Var. 1, 20, 4 (sumptum, quem pro spectaculo civitatis impendimus[112]) 9, 21, 8 (opes nostras scaenicis pro populi oblectatione largimur[113]).
  • 83. Var. 2, 9 ( , quod publicis debeat rationibus imputari. gaudemus enim, quotiens expensarum paginae his titulis onerantur, quia magnum nobis est commodum, quando nonnulla pauperibus in qualibet conversatione largiamur[114]) Var. 3, 51, (annonas rationabiles consideratio nostra largita est quapropter largiamur expensas[115]), 507/511 . .
  • 84. Cass. Chron. s. a. 519; Var. 5, 42, 523 . . Boeth. Phil. 2, 3, 8 (largitio triumphalis , ).
  • 85HA 26, 2728.
  • 86. Variae, p. 559, s. v. militia.
  • 87., , Var. 6, 1, 57 (formula consulatus): vos in pace ingenuitatem ceditis famulis, cum nos securitatem demus per bella Romanis[118]; Var. 7, 3, 3; 7, 4, 2; 7, 25, 1; 8, 3, 3; 10, 18, 1; 12, 5, 4; . Var. 9, 14, 8.
  • 88. BG 1, 28, 18 (Ῥωμαίων τοῦ δήμου ἐθελούσιοί τινες ὅπλα ἀνελόμενοι βάναυσοί τε ἄνδρες καὶ πολέμου ἀμελέτητοι παντάπασιν ὄντες[119]) BG 1, 29, 23 (τοὺς ἐκ τοῦ Ῥωμαίων δήμου[120]).
  • 89 ʸ: , militia romana exercitus Gothorum, , , , , [121] (Aus der Zeit [. . 2], p. 147), (Theoderic [. . 1],  ., , pp. 7175). ʸ Proc. BG 2, 6, 19, militia (στρατεία), (ἀρχαί).
  • 90, Pan. 56 (video insperatum decorem urbium cineribus evenisse et sub civilitatis plenitudine palatina ubique tecta rutilare[122]); , , Var. 7, 5 (formula curae palatii); , 71, palatium , 500 (sub cuius [Theoderici] felici imperio consurgunt admiranda palatial[123]), , Chron. 2, 57 (. , . 63); . Paul. Diac. Hist. Lang. 2, 27, Hist. Rom. 16, 4, Agnellus, LP eccl. Raven. 94.
  • 91Var. 1, 10 (  ., ,  67). Iulius Fel[ix V]alentinianus, v. c. e[t sp.] ex silenti[ar]io sacrii palatii ex co[m.] consist[or]ii com. dom., 519 67 (CIL, VI, 32003). . Mommsen, Ostgothische Studien (. . 26), p. 403 ( comitiva domesticorum ; vacans Var. 6, 11; , : , , , equites et pedites , scholares  ,   [127]); O. Seeck, RE III A1, 1927, coll. 5758, s. v. Silentiarius; Id., RE VI, 1903, coll. 12961299, s. v. Domesticus; Id. RE II A1, 1921, coll. 621624, s. v. Scholae palatinae.
  • 92., , Var. 6, 3, 6: non inmerito, quando palatium sua provisione sustentat, servientibus nobis procurat annonas[131]; .
  • 93Proc. BG 3, 1, 3031.
  • 94  . , BG 3, 1, 2833, HA 24, 511, 5, 14; . Proc. BG 3, 36, 26.
  • 95Proc. BG 3, 9, 13 ( [. , . 109]). (Proc. HA 26, 30: πάντα γὰρ εὐθὺς οὗτος ἀνὴρ ὀκνήσει οὐδεμιᾷ περιελεῖν ἔγνω[133]). Proc. BG 3, 21, 14, : λέγειν δὲ ἠνάγκαζεν, εἴ τι ἀγαθὸν σφίσι πρὸς Ἰουστινιανοῦ βασιλέως ξυμβαίνοι, καταλέγων ἐφεξῆς ἅπαντα, ὅτι δὴ τὰς μὲν ἀρχὰς ἀφῄρηντο σχεδόν τι ἁπάσας, πρὸς δὲ τῶν καλουμένων λογοθετῶν αἰκιζόμενοι λογισμοὺς ἐκτίνειν τῶν σφίσιν ἐς Γότθους πεπολιτευμένων ἀναγκασθεῖεν καὶ τῷ πολέμῳ κεκακωμένοι φόρους τοὺς δημοσίους οὐδέν τι ἐνδεέστερον ἢ ἐν τῇ εἰρήνη τοῖς Γραικοῖς φέροιεν[134].
  • 96 , Proc. HA 26, 5: Ἀλλὰ καὶ [Ἰουστιωιανός] τοὺς ἰατρούς τε καὶ διδασκάλους τῶν ἐλευθερίων τῶν ἀναγκαίων ἀπορεῖσθαι πεποίηκε. τάς τε γὰρ σιτήσεις, ἃς οἱ πρότερον βεβασιλευκότες ἐκ τοῦ δημοσίου χορηγεῖσθαι τούτοις δὴ τοῖς ἐπιτηδεύμασιν ἔταξαν, ταύτας δὴ οὗτος ἀφείλετο πάσας[135].
  • 97Historia ecciesiastica Zachariae Rhetori vulgo adscripta II (Corpus script. Christ. Or., Scriptores Syri III, Lovanii 1924, E. W. Brooks ed.) 7, 12, . 9, 18; Amalarichus.
  • 98 . ,  IV.
  • 99 , 60 67, , , .
  • 100., , E. Stein, Histoire du Bas-Empire, II (476565), Paris 1949, pp. 791792; Zecchini, LAnonimo Valesiano II (. . 26), p. 809 . 12 ( ).
  • 101W. Ensslin, Rex Theodericus inlitteratus? HJ 60, 1940, pp. 391396; , , 79, , , .  . König, Aus der Zeit (. . 2), pp. 5153, 5863, 5354.
  • 102. MGH AA IX, pp. 251258 ( );  . König, Aus der Zeit (. . 2), pp. 1213.
  • 103. M. A. Wes, Das Ende des Kaisertums im Westen des Römischen Reichs, s-Gravenhage 1967, pp. 110122 pp. 172173, , 519 , Historia 489 ; J. P. Callu, La première diffusion de lHistoire Auguste (VIeIXe s.), BHAC 19821983, Bonn 1985, pp. 109110 p. 108, n. 66, 510 493 ; . Zecchini, LAnonimo Valesiano II (. . 26), pp. 816818; Id., Ricerche di storiografia latina tardoantica, Roma 1993, pp. 7390; A. Baldini, Storie perdute (III secolo d. C.), Bologna 2000, pp. 164168.
  • 104 Vita Theoderici . König, Aus der Zeit (. . 2), pp. 1213; 7 Historia Gothorum . .
  • 105 (MGH AA XI, p. 113) , commentarius Cassiodorianus, , in usum plebis urbanae (nam dominantur in eo quoque ludi et aedificia urbis Romae)[137].
  • 106 , ( , V ): a Bruto et Tarquinio usque ad consulatum vestrum, sicut ex Tito Livio et Aufidio Basso et paschali clarorum virorum auctoritate firmato collegimus, anni sunt MXXXI[138] (MGH AA XI, p. 161, 1370). . J. J. ODonnel, Cassiodorus, Berkeley  Los Angeles  London, part. pp. 4447 ( Historia Gothorum 519 , Chronicon).
  • 107A. Momigliano, Gli Anicii e la storiografia latina di VI sec. d. C., RAL 9, 1956, pp. 279297 (= Secondo contributo alla storia degli studi classici, Roma 1960, pp. 231253). , Vita Theoderici, ( Zecchini, LAnonimo Valesiano II [. . 26], pp. 813818).
  • 108 IV propositae in foro Traiano. atrium basilica Petri . , . 57. . Var. 8, 13, 5 ( ): decreta ergo nostra priscorum resonent constituta, quae tantam suavitatem laudis inveniunt, quantum saporem vetustatis assumunt[139].
  • 109. Var. 10, 14, 4 ( ): illud enim, quod ad nos attinet, scire debuistis, quia die noctuque incessanter optemus, ut quod parentum nostrorum temporibus constat enutritum, sub nobis potius divinis auxiliis augeatur. ubi enim fama regnantis erit, si vos, quod absit, patiamur imminui?[140]  . Proc. BG 1, 11, 26 (μετὰ δὲ Σιλβερίῳ τε τῷ τῆς πόλεως ἱερεῖ καὶ Ῥωμαίων τοῖς τε ἐκ βουλῆς καὶ τῷ δήμῳ πολλὰ παραινέσας Οὐίττιγις, καὶ τῆς Θευδερίχου ἀρχῆς ὑπομνήσας, ἐνεκελεύετο ἅπασιν ἐς Γότθων τὸ ἔθνος εὐνοϊκῶς ἔχειν, ὅρκοις αὐτοὺς δεινοτάτοις ὑπὲρ τούτων καταλαβὼν[141]), BG 2, 6, 1920; BG 3, 21, 12 (Τοσαῦτα ὁ Τουτίλας ἐς τοὺς Γότθους εἰπὼν καὶ τοὺς ἐκ τῆς Ῥωμαίων βουλῆς ξυγκαλέσας πολλὰ ὠνείδισέ τε καὶ ἐκάκισεν, οἳ δὴ πολλὰ πρός τε Θευδερίχου καὶ Ἀταλαρίχου ἀγαθὰ πεπονθότες, ἐπί τε τῆς ἀρχῆς ἁπάσης αὐτοὶ ἐς ἀεὶ καταστάντες καὶ τήν τε πολιτείαν διοικησάμενοι, πλούτου τε περιβεβλημένοι μέγα τι χρῆμα[142]); ., , BG 3, 9, 1011: πότερα ὑμᾶς ἀγνοεῖν τὰς Θευδερίχου τε καὶ Ἀμαλασούνθης εὐεργεσίας τετύχηκεν, ἢ χρόνῳ τε αὐτὰς καὶ λήθῃ ἐν ὑμῖν ἐξιτήλους εἶναι; καίτοι οὐκ ἔστι τούτων οὐδέτερον. οὐ γὰρ ἐπὶ φαύλοις τισὶν οὐδὲ εἰς τοὺς ὑμετέρους τὰς χάριτας αὐτοὺς, κατὰ δὴ τὸν παλαιὸν χρόνον, ἐπιδεδεῖχθαι ξυνέβη, ἀλλ ἐν τοῖς ἀναγκαιοτάτοις ἔς γε ὑμᾶς αὐτοὺς ἔναγχός τε καὶ ἐξ ὑπογυίου, ὦ φίλοι Ῥωμαῖοι[143].
  • 110, Var. 8, 3 ( ) Var. 8, 2, 45 ( [. , . 16]),   526 . spectacula . , . 8183 ( ).
  • 111. .  ( MGH AA IX, pp. 322323, Il. 1319), (ed. cit.).
  • 112F. Rühl, Über den Codex Meermannianus des Anonymus Valesianus, Acta Soc. Philol. Lips. 4, 1875, pp. 374375; nihil contra religionem catholicam temptans, fecit exhibens. quem eis ( . (M. Festy)), J. N. Adams, The Text and Language of a Vulgar Latin Chronicle (Anonymus Valesianus II), (Bulletin of the Institute of Classical Studies, Suppl. 36), London 1976, p. 31, quem eius B, , , quod eis.
  • 113. König, Aus der Zeit (. . 2), pp. 143149 ( . 60) pp. 159160, I; Kohihas-Müller, Untersuchungen (. . 1), p. 87 . 62, III. I . Burns, Theoderich the Great (. . 26), pp. 99100. IV laudationes I ( MGH AA VI 1, O. Seeck ed., pp. 318330).
  • 114LP I 53 (Symmachus), 2. . Fragm. Laurent.: tunc coguntur utrique, Symmachus scilicet et Laurentius, regium subituri iudicium petere comitatum[146]. . E. Wirbelauer, Die Nachfolgerbestimmung im römischen Bistum (3.6. Jh.). Doppelwahlen und Absetzungen in ihrer herrschaftssoziologischen Bedeutung, Klio 76, 1994, pp. 388437.
  • 115LP I 39 (Damasus), I, , ( , ; . Duchesne [. . . 6], p. 213 n. 3 5): Ordinatur sub intentione Ursinus: Ordinatur Laurentius sub intentione.  Ursinum constituerunt Neapolim episcopum: Constituit Laurentium in Nuceria civitate episcopum.  Mansit Damasus in urbe Roma praesul in sedem apostolicam: Et fuit praesul beatus Symmachus, redintegratur sedi apostolicae beatus Symmachus sedere praesul[147]. , .
  • 116Anon. Vales. 65 ordinante deo, qui et dignus fuit, superavit: Symmachus[149]; . 34 (31) (MGH AA VI 2, R. Peiper ed.) (ll. 2327): quod synodus ipsa venerabilis laudabili constitutione prospiciens causam, quam, quod salva eius reverentia dictum sit, paene temere susceperat inquirendam, divino tutius servavit examini, perstringens tamen, prout breviter potuit, nihil vel sibi vel gloriosissimo viro Theoderico regi de his, quae papae dicebantur obiecta, patuisse[150].
  • 117. Coll. Avell. (Epistulae imperatorum pontificorum aliorum inde ab a. 367 usque ad a. 553 datae, Avellana quae dicitur collectio, CSEL 35, Prag-Wien-Leipzig 1898, O. Günther ed.) 5 6 ( ), 7 (de expellendis sociis Ursini extra Romam[151], ; . Amm. 27, 9, 9), 8 ( , ut nulla in urbe Roma possit esse discordia Christianorumque populus profunda in otio securitate gaudere[152]); 912.
  • 118 Acta Synhodorum habitarum Romae (MGH AA XII), 499 ( , pp. 402403, tranquillitas ecclesiae et urbis[153]) 501 (pp. 426432); pp. 419422, praeceptiones regis 3 4 ( , ,  6: quid in ipsa causa iudicare debeatis, pacem modis omnibus clero, senatui et Romano populo post iudicium reddituri, ne qua turba, ne ulla discordia in civitate remaneat. si vero vultis, ut quod propositum est transeat sine discussione negotium, vos sciatis et deus, qualiter ordinetis, dummodo pax clero, senatui populoque Romano sub vestra ordinatione reddatur[154]); , pp. 424425, praeceptio regis 1/10/501 (ut pax senatui, clero, populoque Romano reddatur, ne qua, quod absit, post iudicium turba aut aliqua remaneat in civitate discordia[155]) anagnosticum regis (ut senatum, clerum et populum pacificum dimittatis et quod iudicaveritis, scribatis. nos enim hoc probabimus vos bene ordinare, si populo, senatui et clero pacem integram reddatis. quod si minime feceritis, ostendetis vos uni parti favisse ego non solum inpono, sed etiam rogo, ut faciatis quae deus praecepit et quae legitis in euangelio et apostolo[156]). Fragmentum Laurentianum. . Var. 8, 15 ( ), IV (nullus adhuc pristina contentione teneatur civica sunt ista certamina, pugna sine ferro, rixa sine odio: clamoribus, non doloribus res ista peragitur[157]), , . 20.
  • 119. Amm. 27, 3, 1113; Socr. HE 4, 29; Rufin. HE 11, 10; Soz. HE 6, 23, 12. (366367), ex quaestor sacrii palatii , (Coll. Avell. 1, 6). (, , ) ; . A. Chastagnol, Les fastes de la Préfecture de Rome au Bas-Empire, Paris 1962, pp. 170188.
  • 120 , vir inlustris, comes (maior domus), , 502 ; , Acta Synhod. 2,  7, 9, 14, 20 (pp. 422, 423, 425, 429). . The Prosopography of the Later Roman Empire, II (A. D. 395527), Cambridge 1980, pp. 141142, s. v. Arigernus.
  • 121MGH AA XII, p. 390, ep. 2, 4; : quid autem visum fuerit nobilitati tuae, ut mihi iniuriam feceritis, ignoro, dum putatis, quia de nostro iudicio causa debet auferri, et ad episcopos intra provinciam positos transferri: quod non poterit ulla omnino ratione fieri. Item. nobilitatem tuam magis ac magis commonemus, ut se ab ecclesiasticis causis et rebus abstinere dignetur et permittas omni exagitatione cessante religionis regulam custodiri, praecipue cum te alterius communionis non dubium sit, nec personam tuam debeas rebus ad te non pertinentibus qualibet intentione miscere, ne nos conpellas, ut supra diximus, ad domnum filium meum regem haec omnia missa relatione referre[159] , , . 3, 7, 8; , 5: (imperialia constituta), quicquid sedes apostolica censuisset, decretum fuerit oportere servari[160] (. Var. 12, 13, 1: imperialia constituta per Bruttios atque Lucaniam sacrosanctas ecclesias aliqua munerum devotione iuverunt[161]); . Variae, p. 527, s. v. imperialia (divalia) constituta. domnus filius meus . epp. 4, 5, 7, 8.
  • 122Ep. 75 (21), 2 5 (M. Zelzer ed., CSEL 82, pars X 3, Wien 1982); II (haec enim verba rescripti sunt hoc est sacerdotes de sacerdotibus voluit iudicare; quin etiam si alias quoque argueretur episcopus et morum esset examinanda causa, etiam hanc voluit ad episcopale iudicium pertinere[164]). . .  4 75 (21): quando audisti, clementissime imperator, in causa fidei laicos de episcopo iudicasse?[165] , , , III II (PL 54, ep. 55, col. 859: quatenus beatissimus Romanae civitatis episcopus, cui principatum sacerdotii super omnes antiquitas contulit, locum habeat ac facultatem de fide et sacerdotibus iudicare[166]).
  • 123. Var. 8, 24, .
  • 124Amm. 27, 3, 1113 27, 9, 9.
  • 125., , Socr. HE 4, 29, I (τοῦ γὰρ βασιλέως Οὐαλεντινιανοῦ ἡσύχως διάγοντος καὶ οὐδεμίαν σκύλλοντος αἵρεσιν Δάμασος μετὰ Λιβέριον τὴν τῆς ἐπισκοπῆς ἐν τῇ Ῥώμῃ ἐδέξατο[168]); , Soz. HE 6, 21, 7.  . Socr. HE 4, 30; Soz. HE 6, 24, 25; Thdrt. HE 4, 7, 25; Theod. epit. 189.
  • 126 (ep. 9, 30, 6): Quod vix veteres principes praesentiae suae sudore potiti sunt, hoc semper regis nostri brevis procuravit epistula[169]. .
  • 127 , , status domestici . . . , ( Cod. Theod. 3, 6 8, 15, 6) domesticus II , , I [171] (RE VI, cit., col. 1296). domestici . Cod. Theod. 6, 24, 2, 364 : domesticorum filios propin[qu]os parvos vel inpuberes domesticorum coetibus [a]dgregamus, ita ut non solum matriculis inseran[t]ur, verum etiam annonarum subsidiis locupletentur[172]
  • 128 IV, Var. 8, 15. . Epitome Cononiana, ordinatus est ex iussu Theoderici Regis[173] (LP ed. Duchesne, p. 106).
  • 129 , , [174].
  • 130., , Pan. Lat. 12 (2) 47 Claud. VI Cons. Hon. 5864; Plin. Pan. 2223.  ., , De Caes. 48, 11.  . Zecchini, Ricerche (. . 103), pp. 127145, E. Sanchez Salor, Trajano, modelo de la aristocracia senatorial del s. IV // J. Gonzàles (cur.), Trajano emperador de Roma. Acta del Congreso Internacional 1417 septiembre 1998, Roma 2000, pp. 451474.
  • 131. A. Alföldi  E. Alföldi, Die Kontorniat-Medaillons, Teil 1: Katalog, Berlin 1976, pp. 82133,  244392, . 107165; , (. , pp. 3679,  128233), . III ( , pp. 151156, pp. 461480), 20   , , , . , , , 60 I.  . P. F. Mittag, Alte Köpfe in neuen Händen: Urheber und Funktion der Kontorniaten, Bonn 1999.
  • 132Front. Princ. Hist. 20 (M. P. J. van den Hout ed., Leipzig 1988); . Plin. Pan. 2729.
  • 133Sat. 10, vv. 7281, cit. vv. 7881. Gild. 96103.  . P. Veyne, Le pain et le cirque. Sociologie historique dun pluralisme politique, Paris 1976.
  • 134. S. Mazzarino, La propaganda senatoriale nel tardo impero, Doxa 4, 1951, pp. 121148; Id. in EAA, Roma 1959, pp. 784791, s. v. contorniati.
  • 135. Var. 2, 9, 2; 3, 51, 1; 7, 10, 1. pantomimi, , : . Plin. Pan. 46 Var. 1, 20, 4; 1, 31, 3; 1, 32, 34; 1, 33.
  • 136Var. 8, 3, 12: quando recte nobiscum agi credimus, si veneranda iudicia avi subsequamur minus cogitant qui obscuris principibus et versatis in mediocri actione succedunt: nos tali praecessit, ut exquisitis virtutibus eius sequi vestigia debeamus[178].
  • 137 , Var. 8, 3, 2; .  5 : ecce ad condicionem clementissimam sacramenti inclinando nostrum eveximus principatum, ut nihil dubium, nihil formidolosum populi habere possint quos beatus noster auctor enutrivit[179].
  • 138Var. 8, 3, 4: vobis fecimus polliceri iustitiam nos et aequabilem clementiam, quae populos nutrit, iuvante domino custodire et Gothis Romanisque apud nos ius esse commune nec aliud inter vos esse divisum, nisi quod illi labores bellicos pro comuni utilitate subeunt, vos autem habitatio quieta civitatis Romanae multiplicat[180]. . Jul. Caes. 328b (C. Lacombrade ed., Paris 1964). ., , Var. 8, 13, 45, Plin. Pan. 67, 8.
  • 139Var. 8, 3, 5, : erigite nunc animos et deo propitio meliora semper optate, ut, sicut a caritate potestatem regiam inchoavimus, ita tranquillitatem deo placitam sequentibus temporibus exequamur[183].
  • 140. Var. 3, 11, 1, , 510511 .: optamus cunctum diem plenum beneficiis nostris excurrere: optamus ubique praestita nostra radiare, quia in aevum vivit quod munificentia principalis indulserit beneficia siquidem sunt, quae regna sublimant et libertatis dominus iugiter potest crescere, si sibi subiectos studeat ampliare[184].
  • 141. Var. 8, 23, 1 ( comes patrimonii): licet munificentiam regis cotidie deceat cum sole relucere et iugiter aliquid facere, quod possit largitas principis apparere lucrantur principes dona sua et hoc vere thesauris reponimus, quod famae commodis applicamus[185] ( ); ., , Var. 8, 25, 1; 1, 22; 6, 7, 12; 11, 39, 5; 12, 13 (. , . 73); 12, 28, 810. . ThlL VIII, Leipzig 19361966, coll. 16501652, s. v. munificentia; ThlL VII 2, Lipsiae 19561976, col. 970, s. v. largitas coll. 970972, s. v. largitio, , , col. 971 n. 3 (usu technico  es significant aerarium principum, a quo congiaria sim. distribuebantur[186]; ).
  • 142., , Symm. rel. 6, 2 ( ): orat igitur clementiam vestram, ut post illa subsidia, quae victui nostro largitas vestra praestavit, etiam curules ac scaenicas voluptates circo et Pompeianae caveae sufferatis. his enim gaudet urbana laetitia, cuius desiderium pollicitatione movistis[187].
  • 143BG 1, 1, 29.
  • 144., , , Acta Synhod. 3, 502 (de rebus ecclesiasticis conservandis) praeceptum 507508 . (MGH AA XII, p. 392, ep. 9).
  • 145. . 5960, . ., , praeceptum papae Felicis (. LP I, ed. Duchesne [. . 6], p. 282 n. 4): quia omnes clericis et pauperibus solemnes erogationes implevi[190]; , 555/556, ll. 910: [pauperibus] largus vixisti, nulla reservans / [dedisti mul]tis quae modos solus habes[191] (. De Rossi II, p. 83, 117, LP I, p. 302 CLE II, ed. Bücheler, p. 652, 1382); ( . (P. Mallius)), l. 16: pauperibus numquam parta negare sibi[192] (. De Rossi II, p. 208); , ll. 34 ( ): nam bona distribuens qui nil migrando reliquit / per te missas ire videtur opes[193] (De Rossi II, p. 127), LP I, 75 (Theodorus), 1, fuit amator pauperum, largus, benignus super omnes et multus misericors[194].
  • :

  • [1][65] , . , . . , . .

    [66] , , , , , , , , , , .

    [67] , , . , (. .).

  • [2] (. .).
  • [3] , , 煻 (. .).
  • [4] , , , , , (. .).
  • [5] (. .).
  • [6] , , , (. .).
  • [7]Theoderics finding in favour of Pope Symmachus and his subsequent visit to Rome have seemed to have resolved the schism which had broken out on the election of that Pope in 498 (.).
  • [8][], , , , , , , (. .).
  • [9] , , , , (. .).
  • [10] , , , - (. .).
  • [11] , (. .).
  • [12] , - () , [] , , , , . , , , , , , (. .).
  • [13] .  (MGH, AA, XII, p. 241)  ;  . F. Dahn, Die Könige der Germanen: Das Wesen des ältesten Königtums der germanischen Stämme und seine Geschichte bis auf die Feudalzeit, III, Würzburg 1866, S. 273, Amn. 4.
  • [14] , , , , , , , , , , , . , -, , (. .).
  • [15] , (. .-. . . ).
  • [16] , , (. .).
  • [17] (. .).
  • [18], , ,   . ! , . , (. . . . ).
  • [19] (. .-. . . ).
  • [20] (. .-. . . ).
  • [21], , , , (. .).
  • [22] , , , , , , , (. .).
  • [23] (. ).
  • [24]     (. .).
  • [25] , , , , , 帻 (. .-. . . ).
  • [26] , , (. .).
  • [27] (. .).
  • [28] , (. .).
  • [29] , . , , , , , , , , , (. .).
  • [30] , , (. .).
  • [31] ( .).
  • [32] [] (. .-. . . ).
  • [33] (. .).
  • [34] , , (. . . . ).
  • [35] , , , , : , , (. . . . ).
  • [36] , (. .).
  • [37] , . [] . , . . , , . , , , , (. .).
  • [38] (. ).
  • [39] (. ).
  • [40] (.).
  • [41] (. .).
  • [42]CIL, VI, 41332.
  • [43] , (. .).
  • [44] [ ] , , , , , (. .).
  • [45] , , , , (. .).
  • [46] [. . ] . , (. .).
  • [47] , , , , , (. .).
  • [48] , , , - , , , , ́ (. .).
  • [49] , [], (. .).
  • [50]() (. .).
  • [51] , , (. .).
  • [52] , ; , , - , , , (. .).
  • [53] , , , (. .).
  • [54] , (. ).
  • [55] , , , , (. .).
  • [56] (. .).
  • [57] (. .).
  • [58] , , (. .).
  • [59] , (. .).
  • [60]     , , (. . . . ).
  • [61] (. .).
  • [62] 츭 (. .).
  • [63] (. .).
  • [64] , , , , , , , , , , , (. .).
  • [65][] , , 120 (. .).
  • [66] , (. .).
  • [67] (. .).
  • [68] [] (. .).
  • [69] , , [] , (. .).
  • [70] (. .).
  • [71] , , , , , , , , , , , , , (. .).
  • [72] (. .).
  • [73] (. .).
  • [74] , . : [], (. . . . ).
  • [75] , , , , - , , , , - , , , , , (. .).
  • [76] ୸ , , , ! (. .).
  • [77], , [] 3000 . , , () (. .-. . . ).
  • [78] , , (. .).
  • [79] . (. .).
  • [80] , (. .).
  • [81] , , , (. .).
  • [82] [], , (. .).
  • [83] ; : ; , (. .).
  • [84], , , (. .).
  • [85] (. .).
  • [86] , . , , , (. .).
  • [87] , , , (. .).
  • [88] , (. .).
  • [89] (. .).
  • [90] , (. .).
  • [91] (. .).
  • [92] (. .).
  • [93] [] ; , , (. .).
  • [94]Si les textes associent souvent δημόσιον, φόροι, à la préfecture du prétoire cest à cause du rôle prédominant du préfet dans les levées fiscales et non parce que celui-ci est seul concerné par les δημόσια ().
  • [95] (. .).
  • [96] (. .).
  • [97] , , (. .).
  • [98] , , , , (. .).
  • [99] , , , , , , . , (. .).
  • [100] , , , , (. .).
  • [101] , ; - , . ?   , , , (. .).
  • [102] (. .).
  • [103] , , . , , , , , - , . , , ,   (. .).
  • [104], , , (. .).
  • [105] , , , , , - (. .).
  • [106] , , (. . . . ).
  • [107] (. . . . ).
  • [108] , (. . . . ).
  • [109] - - , , , . , , (. .).
  • [110] , , , (. .).
  • [111] , (. .).
  • [112], (. .).
  • [113] ୸ (. .).
  • [114] . , , , - (. .).
  • [115] (. .).
  • [116] , , () . , . . , , , , . (. .-. . . ).
  • [117], (. .).
  • [118] , , , (. .).
  • [119] (. .-. . . ).
  • [120] (. .-. . . ).
  • [121]So stand der militia romana der exercitus Gothorum gegenüber, wobei letzerer der Militärverwaltung, d. h. dem Militärrecht unterstand Daß auch Romanen militärische Ämter bekleiden konnten, war dadurch allerdings nicht ausgeschlossen (.).
  • [122], (. .).
  • [123] [] (. .).
  • [124] (. .).
  • [125] - (. .).
  • [126] , , [] , , , . , , , , , (. .).
  • [127]Es ist begreiflich, daß unter einem Regiment, das den Römern verbot, auch nur Messer zu führen, diese equites et pedites, wie scheinhaft ihr Wehrdienst immer sein mochte, ebenso wie die scholares des Magister zu Pensionären und ihr Vorsteherz um Titularoffizier wurde (.).
  • [128] - ; (. .).
  • [129] (. .).
  • [130] (. .-. . . ).
  • [131], , (. .).
  • [132] , , (. .-. . . ).
  • [133] (. .-. . . ).
  • [134] , ? : , , , ; , , , (. .-. . . ).
  • [135] [] , (). , , (. .-. . . ).
  • [136][60] , . , , ;

    [67] . (. .).

  • [137] ( ) (. .).
  • [138] , , , , 1301 (. .).
  • [139] , , (. . . . ).
  • [140] , , , , , , , , , . , , , , ? (. .).
  • [141] , ; ; , 腻 (. .-. . . ).
  • [142] . , , , , , , , 腻 (. .-. . . ).
  • [143], , , , , , ? , , , . - , - () ; , , , , , (. .-. . . ).
  • [144] . , , , , . , , . , , , , , , , , , (. .).
  • [145] , , . , , , , , , , , , , , , . , , , . (. .).
  • [146] , , , (. .).
  • [147] : .  : .  : , (. .).
  • [148] [] []: ,   . , . (συγχύσεως) [, ] , , [ ] , ,   , . . . [] [] (. . . . ).
  • [149] (. .).
  • [150] , , , () , , ; , , , (), (. .).
  • [151] (. .).
  • [152] (. .).
  • [153] (. .).
  • [154] , , , . , , , , , (. .).
  • [155] , , , , (. .).
  • [156] , , . , , , . , , , , , (. ).
  • [157] , , : , (. .).
  • [158] [] - , , , , , , (. .).
  • [159] , , , , , , , . . , , , , , , , , , , (. .).
  • [160] , (. .).
  • [161] (. .).
  • [162] - , , (. .).
  • [163] (. .).
  • [164] , , ; , , (. .).
  • [165] , , ? (. .).
  • [166] , , (. .).
  • [167], , ; , , ; , (. . . . . . ).
  • [168] , , , , (. .-. . . ).
  • [169], , (. .).
  • [170] (. .).
  • [171]Vielleicht noch unter Constantius II. ein privater Begleiter war, den nur einzelne Beamte sich zugesellten, und erst unter Valentinian I. seine fest Amtliche Stellung erhielt (.).
  • [172] , , 셻 (. .).
  • [173] (. .).
  • [174].: Massimiliano Vitiello. Il principe, il filosofo, il guerriero: lineamenti di pensiero politico nellItalia ostrogota. Hermes-Einzelschriften nr. 97. Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 2006.
  • [175] , , (. .).
  • [176] - , . . , , , , , , ; , , , ; , ; ,   셻 (. .).
  • [177] - : , , , : ! (. . . . ).
  • [178] , , , , , (. .).
  • [179], , , , , (. .).
  • [180] , , , , , , , (. .).
  • [181], ; , , , , , (. .).
  • [182] , , , (. . . . ).
  • [183] , , , (. .).
  • [184] ; , , ,   , , , (. .).
  • [185] , , (. .).
  • [186] , [ , ] (. .).
  • [187], , , , (. .).
  • [188] , , , , (. .-. . . ).
  • [189] (.).
  • [190] (. .).
  • [191], , , , , (. .).
  • [192] , (. .).
  • [193] , , , , , (. .).
  • [194] , , (. .).
  • 1472731590 1472733656 1473078563 1484439323 1484496484 1484632427

    , .