|
Juvenis scientia. 2017. 7. . 3437.

.34

- . voluptas . , , . , . . . , , , , , .

: , , voluptas, , , , , , , .

Arina Bragova (Nizhny Novgorod State University of Linguistics). Cicero about pleasure

The article analyzes Ciceros attitude to pleasure (voluptas) as an ethic-philosophic category. Cicero differentiates between mental and physical pleasures. He argues with Epicureans that physical pleasure is the highest good; he considers it a vice alongside with avarice, a lust for wealth and luxury. Cicero is convinced that people should resist physical pleasures. Sapience helps them in this resistance. Mental pleasures are above physical ones. Cicero thinks that mental pleasures are the highest good because they are connected with moral beauty, virtues, dignity, authority and unselfish friendship.

Keywords: Cicero, Ancient Rome, voluptas, mental pleasure, physical pleasure, wealth, luxury, avarice, moral beauty, virtue.

voluptas. , , , (Cic. De fin., Tusc. disp., De amic., De senect.), [1; 2, . 138147; 3, . 441442]. . . , ( ), [2, . 138; 4, . 336; 1, . 77], . , 800 voluptas.

, voluptas , voluptatem / voluptates capere / accipere (Cic. Ad Att. 7. 3. 1, 9. 16. 2, 11. 17. 1, 14. 17a. 1; Ad fam. 3. 2. 2, 3. 10. 4, 3. 11. 4, 5. 2. 3, 5. 7. 1, 10. 12. 5, 10. 23. 5, 11. 28. 1, 12. 16. 1, 12. 26. 2, 13. 24. 1, 13. 27. 4, 13. 28a. 2, 13. 31. 2, 13. 50. 2, 13. 77. 2, 14. 1. 1; Ad Q. fr. 3. 8. 3, 3. 9. 2; Brut. 147; Pro Balb. 4; De leg. agr. 2. 103; De Orat. 3. 25; In Ver. 2. 5. 37; Pro Planc. 1), alicui voluptati esse (Cic. Ad Att. 1. 9. 5, 2. 25. 1, 14. 19. 2; Ad fam. 1. 7. 11, 2. 10. 2, 10. 24. 1, 13. 1. 1, 14. 1. 4, 16. 2. 1, 16. 16. 2; In Ver. 2. 3. 161, 2. 5. 138; Post red. in quir. 2; Pro Planc. 82), (cum) voluptate / voluptatibus (Cic. Ad Att. 2. 6. 2; de invent. 1. 36, 2. 31; In Cat. 3. 2; In Ver. 2. 3. 4; Orat. 174; Tusc. disp. 1. 73, 1. 82; De nat. deor. 1. 49), voluptatem adferre / afferre (Cic. Orat., 179; Post red. in quir. 3; Ad fam. 11. 27. 1; In Cat. 1. 25; Orat. 179), aliquid voluptatis habere (Cic. Post red. in quir. 4; de part. Orat. 73), voluptate adfici (affici) / adficere (afficere) (Cic. Ad Att. 5. 20. 6; Ad Brut. 1. 16. 1; Ad fam. 7. 17. 2, 13. 41. 1; De prov. cons. 1) , . - voluptas, , .

voluptas , , , , , , . , voluptas, :

1) ; , ;

2) , ;   ;

3) , , , , , , .

.35 , , voluptas : - (laetitiam in animo, commotionem suavem iucunditatis in corpore) (Cic. De fin. 2. 13. Cf.: Cic. De fin. 1. 40; 2. 18; 3. 35)1. ,   . ( ). , laetitia, . . , (gestientis animi elationem voluptariam) (Cic. De fin. 3. 35). .

, (voluptas non sit summum bonum) (Cic. De fin. 2. 24), [] [ ] (voluptas ab eo remota est) (Cic. De fin. 3. 2).   . ? (si voluptas esset bonum?) : (non est voluptas bonum) (Cic. De fin. 1. 39). (obscena voluptate) (Cic. De fin. 2. 7), , , (nihil esse tam detestabile tamque pestiferum quam voluptatem) (Cic. De sen. 41). , , : [ ] ; , , , - , (sin autem est in ea nihil impedit hanc nostram comprehensionem summi boni. quae enim constituta sunt prima naturae, ad ea si voluptas accesserit, unum aliquod accesserit commodum corporis neque eam constitutionem summi boni, quae est proposta, mutaverit) (Cic. De fin. 5. 45).

. , libido voluptas (Cic. In Cat. 2. 1. 57; 2. 3. 4; De fin. 1. 4647, 50; 2. 60, 73, 106; De sen. 7, 39, 4042; In Ver. 2. 2. 115; Post red. in sen. 1415; Pro Cael. 47, 57; Tusc. disp. 3. 4, 2325; 4. 60; 5. 16, 20; De off. 1. 102; 3. 117; De rep. 2. 59; 6. 29; In Pis. 2728; Pro Mur. 13; Parad. stoic. 5. 33; De imp. Pomp. 40). , , , , [ ] , , (Certe maior est virtutis victoriaeque iucunditas quam ista voluptas quae percipitur ex libidine et cupiditate) (Cic. In Cat. 2. 1. 57)2. , . , (Sequitur tertia vituperatio senectutis, quod eam carere dicunt voluptatibus. O praeclarum munus aetatis, siquidem id aufert a nobis, quod est in adulescentia vitiosissimum!) (Cic. De sen. 39), , , , ; , , , (Hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestine colloquia nasci; nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipiendum non libido voluptatis impelleret) (Cic. De sen. 40. Cf.: Cic. De sen. 7, 39, 41, 42, 48). (In Ver. 2. 2. 115, 2. 2. 136; Post redit. in sen. 14; Pro Cael. 13, 28, 39, 42, 75; Tusc. disp. 4. 68, 4. 73; De fin. 1. 33; 2. 68; 5. 70).

, , , [4, . 337], , . , , , (non avaritia ab instituto cursu ad praedam aliquam devocavit, non libido ad voluptatem) (Cic. De imp. Pomp. 40. Cf.: Cic. Par. stoic. 1. 10). , , , , (qui pecuniae cupiditate, qui voluptatum libidine feruntur) (Cic. Tusc. disp. 3. 4. Cf.: Cic. De fin. 1. 5960). , , (Expetuntur autem divitiae cum ad usus vitae necessaries, tum ad perfruendas voluptates) (Cic. De off. 1. 25. Cf.: Cic. De amic. 20; Par. stoic. 1. 12; Tusc. disp. 4. 60; De fin. 2. 5556). (et haec [voluptas] vitanda et pecuniae fugienda cupiditas) (Cic. De off. 1. 68. Cf.: Cic. Ad Q. fr. 1. 1. 7; De fin. 1. 5960). , (Cic. Tusc. disp. 5. 16. Cf.: Cic. De fin. 1. 36; 2. 63). voluptas luxuria / luxuries (Cic. De leg. agr. 2. 95; De fin. 2. 2123; Pro Mur. 11, 13) [5, . 41; 2, . 141, 143]. , , , [ ] , , (Obiecta est enim Asia; quae ab hoc non ad voluptatem et luxuriam expetita est sed in militari labore peragrata) (Cic. Pro Mur. 11). voluptas. voluptas , (Cic. Par. stoic. 1. 10; De sen. 45; In Pis. 27). (, voluptas in motu) voluptas , , (Cic. Tusc. disp. 5. 118; De fin. .36 2. 9, 16, 64, 90).

, (, - ), - (auctoritas, dignitas, amicitia .). , (Cic. De fin. 1. 43, 46, 50, 62; 2. 89; 5. 19). , , , - , , , , . , (nam cum ignoratione rerum bonarum et malarum maxime hominum vita vexetur, ob eumque errorem et voluptatibus maximis saepe priventur et durissimis animi doloribus torqueantur, sapientia est adhibenda, quae et terroribus cupiditatibusque detractis et omnium falsarum opinionum temeritate derepta certissimam se nobis ducem praebeat ad voluptatem. sapientia enim est una qua praeceptrice in tranquillitate vivi potest omnium cupiditatum ardore restincto) (Cic. De fin. 1. 43).

versus

,   . , (animi autem voluptates et dolores nasci fatemur e corporis voluptatibus et doloribus), , , (nec ob eam causam non multo maiores esse et voluptates et dolores animi quam corporis) (Cic. De fin. 1. 5556). , , , (vultis beatum sapientem, cum maximas animo voluptates percipiat omnibusque partibus maiores quam corpore) (Cic. De fin. 2. 108. Cf.: Cic. De fin. 2. 114; 3. 1, 30). :   , []  ;   ,   (Mini summum in animo bonum videtur, illi autem in corpore, mihi in virtute, illi in voluptate) (Cic. Tusc. disp. 3. 50). , .

, (honestas / honestum) (Cic. Tusc. disp. 3. 4, 4. 62; De fin. 1. 25, 61; 2. 38, 48, 49, 81; 5. 2122, 73 .), (Cic. De off. 1. 118, 2. 37, 3. 12, 117; De Orat. 2. 61; In Ver. 2. 1. 57; Pro Cael. 39; Pro Sest. 138; Tusc. disp. 3. 49, 50; 5. 115116; De fin. 1. 37, 42, 43, 46, 50, 61, 2. 12, 37, 42, 44, 48, 62, 69, 71, 72, 81, 86, 110, 111, 112, 117, 118; 3. 23, 30, 37; 4. 12; 5. 19, 48, 5052, 57, 67, 74, 93; Post redit. in sen. 14; In Cat. 2. 1. 57; De sen. 41, 42, 50; De amic. 20; Pro Arch. 13; Parad. stoic. 1. 10 .), (Cic. De fin. 1. 5054 .), (Cic. De sen. 50; Pro Arch. 13; Tusc. disp. 5. 115116; Parad. stoic. 1. 10; De off. 1. 105 .), (Cic. De off. 3. 24; De part. orat. 81, 90, 92; De fin. 1. 49, 50; 2. 6061 .), (Cic. De off. 1. 5, 104106, 3. 117; De fin. 1. 48, 50; De sen. 41 .), (officium) (Cic. De fin. 2. 58, 81 .), (dignitas) (Cic. De fin. 2. 75; 3. 1; In Pis. 27; De off. 1. 106 .), (auctoritas) (Cic. De sen. 61, 64 .), (amicitia) (Cic. De off. 3. 43; De fin. 1. 6570; 2. 8183, 85 .). , , , , , [] (illi enim negant esse bonum quicquam nisi quod appellant honestum virtutem autem nixam hoc honesto nullam requirere voluptatem atque ad beate vivendum se ipsa esse contentam) (Cic. De fin. 1. 6162) [2, . 138139, 146147]. : , , ? , , , (Quae sunt igitur epularum aut ludorum aut scortorum voluptates cum his voluptatibus comparandae? Atque haec quidem studia doctrinae voluptate animi nulla certe potest esse maior) (Cic. De sen. 50). : , , , , , (Itaque ne iustitiam quidem recte quis dixerit per se ipsam optabilem, sed quia iucunditatis vel plurimum afferat Quodsi ne ipsarum quidem virtutum laus reperire exitum potest, nisi derigatur ad voluptatem non potest esse dubium, quin id sit summum atque extremum bonorum omnium, beateque vivere nihil aliud sit nisi cum voluptate vivere) (Cic. De fin. 1. 5354). , , : , , , , , , (Etenim multo magis est secundum naturam excelsitas animi et magnitudo itemque comitas, iustitia, liberalitas quam voluptas, quam vita, quam divitiae) (Cic. De off. 3. 24). : , ?   ,   (qui potest temperantiam laudare is, qui ponat summum bonum in voluptate? Est enim temperantia libidinum inimica, libidines autem consectatrices voluptatis) (Cic. De off. 3. 117). , . , , , , (multi Epicurei et fuerunt et hodie sunt et in amicitiis fideles et in omni vita constantes et graves nec voluptate, sed officio consilia moderantes) (Cic. De fin. 2. 81. Cf.: Cic. De fin. 2. 58). (dignitas, auctoritas, amicitia) .37 . , (verbum ipsum voluptatis non habet dignitatem) (Cic. De fin. 2. 75). , : ? (Quae sunt igitur voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae?) (Cic. De sen. 64).   , , , , , (primo utilitatis causa amicum expeti, cum autem usus accessisset, tum ipsum amari per se etiam omissa spe voluptatis) (Cic. De fin. 2. 82).

. , voluptas . , , . , . . . , , , , , .

1. Ciceros De Finibus: Philosophical Approaches. Ed. J. Annas, G. Betegh. Cambridge: Cambridge University Press, 2015. 276 p.

2. Castner C. J. Difficulties in Identifying Roman Epicureans: Orata in Cicero De fin. 2. 22. 70 // The Classical Journal. Vol. 81. No. 2 (Dec., 1985  Jan., 1986). P. 138147.

3. . . :  // . . . .: , 2000. . 421452.

4. McDonnell M. Roman Manliness. Virtus and the Roman Republic. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. 504 p.

5. . .  // Juvenis scientia. 2017. 5. . 4041.


  • 1 : . . . . . . .: , 2000; . . . ., . . . , . . . .: , 1975; . . . . . . . .: , 1974; . . . . . . 1. .: - , 1962.
  • 2 .
  • 1502583372 1502583511 1502583604 1512078535 1512162921 1512163166

    , .