| |

III*

2006 . Silvio Panciera. Petronio Massimo precettore di Valentiniano III // Silvio Panciera. Epigrafi, epigrafia, epigrafisti. Scritti vari editi e inediti (19562005) con note complementari e indici. Roma 2006, vol. II, pp. 11531166.
2020 . . . .

.1153 Dii avertant principes pueros et patres patriae dici impuberes. , , , , , , .   !  , , , , , , , , , , , , , , , ?[1].

  Historia Augusta, , , , principes pueri[2]1. , : 275 , , III, . , Historia Augusta, IV , , 420 2. IV , II . V , , II, , III, , .

, III principes pueri, , , Historia Augusta, . , ? , - , . , , , .1154 III , , ,   , 3.

Historia Augusta , - , , , , nutrix, nutritor, magister litterarius, magistri[3] . . III? , , , .

, , , , 45 × 27 × 27  ( 2,52,3 ), , 60- (Lapidario Forense). ( 6139) , ; , 19301940- . (, , ) . , , , (. 1):

[---] notario
[---]m, praefecto
[---] Italiae
[---praeceptori
5 [---Pḷacidi
[---]p(---) Augusti
[---]ị ṣẹṇatụs

, , , , , , , , ,   ( )  III, , , :

[- 14/15 - praẹceptori
[Domini nostri Pḷacidi
[Valentiniani semper Augusti4.

.1155 , . , .

, notarius, , , , tribunus et notarius. V notarii tribuni , 5. cursus: ;   ,   . , , . : , , , , ( , , , 7 , )6.

, , M, , , comes sacrarum largitionum. , , , , tribunus et notarius . , largitiones, , I , , , 7.

  . : praefecto 2 Italiae 3 , praefecto / [praetorio Illyrici] Italiae / [et Africae ---], . praefecto Italiae, , (, [praefecto praetorio] Italiae [praefecto praetorio] Italiae / [et Africae]).

V , , ? , , ( ), , . ; , , : (Iunius Quartus Palladius)8 (Flavius Petronius Maximus)9. , III (. 2).

.1156 , 1926 10, 11, 12 , 13.

, 370 14, , , . tribunus et notarius IV  V .15, , , 398/399 .,   402/404 .16, 404 , 17. comes sacrarum largitionum 408/409 ., , , , 18. , , 410   , , proconsul Africae 19. , , cursus, 20 , 21. , 22. 416 , 6 , 416 421 . , , , , , ( ?) .

.1157 ,   tribunus et notarius, comes sacrarum largitionum,   23.

, , , , , III , . , , , 24.

. 396 , , , 410 413 . (. . 15 17 ), 414 ( 18 )25, comes sacrarum largitionum 415 417 . (. . 19 21 )26, 24 25 27 422 433 .28 433 , 437 ., , , 439 441 . 443 . patricius 445 . 455 , III .

, , ( ), , , , , comitiva sacrarum largitionum , .

III, , ? , . , , , .

, :

a) 425 , 6 ;

.1158 b) , 437 , , (, , ) . , terminus ante quem.

, , . III. , , ,  domus 421 ( 6 ) 29, , . , 30, . 425 , 6 , 56 . 437 , - , 67 .

425 29 , 433 , .

: praeceptor ? . praeceptor 31. , , , ୸, , (. . , ), , , , (. ., , ). , (philosophiae, eloquentiae, artis rhetoricae, certaminis gymnici . .), magister, doctor, educator, ( ) . praeceptor, , ludi magister[9],   paedagogus[10].

, , praeceptores , (Cassius Salanus), avunculus , (Iulius Leonida), , , , , 32, , (, )33, II (Serenus Sammonicus), Historia Augusta 62 34, 35, , , , 36, praeceptores. , , magister (magister optatissime, mi .1159 magister, magister dulcissime)37, magister ( praeceptor) imperatorum Luci et Antonini , orator consul, (M. Aufidius Fronto)38. , vita Marci : at ubi egressus est annos qui nutricum foventur auxilio, magnis praeceptoribus traditus, ad philosophiae scita pervenit[13]. 19 , , orator Latinus, 39.

, , III. , , , . , , , , . , , , (, , , , ) , , , , , , , , , , , 40. , stoicae disciplinae peritissimus, domi militiaeque pollens  Historia Augusta  omnia publica privataque consilia, , , , 41.

praeceptor, , .   comes et quaestor (357376) praefectus praetorio (377379) consul (379)  , 42. , gratiarum actio, , ( , ), , dives Seneca, nec tamen consul, Iulius Titianus magister , ornamenta consularia, , consul suffectus43.   Historia Augusta,  multum detulit, , 44. .1160 , , , , , 45.

, , , 譸. III , , .

, , - , , , praeceptor, .

, , , , , , : , , ( , , ). , , , , , , , .

, .

46, , 47, pars Orientis, primicerius notariorum (. . , tribunus et notarius)48, , (Celerina) 49. 418 , , 50. , 408/409 ., , , , 51. , , , . , , , . . communia studia, , , notarii52.

53 . 54, , , .1161 55. 56, litterae 57. , , 58. , , ( ), 59.

, , , , . . , 51 , 25 , . , , 26 60, , , 15 61. , : , , 39 62, , , 48 63. , , , , - , 24 64.

, , . , 425 437 , , , . , .1162 praeceptor , , , , , 430 435 .

. , , 421 430/435 . , , , , , , . , , .

, 30- . praeceptor, , , , , , 420 433 . 417 , , , , comes sacrarum largitionum comitatus. 23 425 , 65. , . , 2 419 , . , . . , , , , , , comes sacrarum largitionum, tribunus et notarius, , , , .

, , -puer, - , , , , , , , . , , , , , . 433 ; ; , .

, , : , , , , , 66.

.1163 , , :

Petronio Maximo, viro clarissimo, tribuno et notario
comiti sacrarum largitionum, praefecto
urbi II, praefecto praetorio Italiae,
consuli ordinario, praeceptori
5 Domini nostri Pḷacidi
Valentiniani semper Augusti;
ob merita eius petitu amplissimị ṣẹṇatụs
DD. NN. . . Domini nostri Theodosius et Placidus
Valentinianus semper Augg. . . Augusti
10 statuam sub auro fulgentem
erigi conlocarique iusserunt[26].

, , . , praetori kandidato; , , CIL, VI 174967. : Italiae Italiae et Africae, ; , , . , , , 68.

, . , patricius. , , , , , , , 69.

. , , 70. , , .1164 71. , cursus honorum, , , , gens Anicia72. , , -, .

, , , III ( ) . , 443 , (post quattuor praefecturas et duos ordinarios consulatus), , dominus rerum humanarum, auctor , 73.

, , , , : , , ,   - . , ୸ , , , , , , , , , , , , , , .

.1165

1. III

.1166

2. III,
III Iunius Quartus Palladius Petronius Maximus
. 370 ( )
quaestor et praetor candidatus
396
IV / . V . notarius et tribunus
408 comes sacrarum largitionum?
409
410
411 praetor?
412
413
414 tribunus et notarius
415 comes sacrarum largitionum
416 cos. ord.; p. p. Illyr. Ital. Afric.
417
418
419 2 ,
420 praefectus urbi I
421
422
423
424 praefectus urbi II
425 Augustus
426
433 cos. I; praef. praet. I
437 18 ,
439/442
443 cos. II
445 patricius
455 Augustus,


  • * Il precettore di Valentiniano III, : Studi in onore di Albino Garzetti, a cura di C. Stella e A. Valvo, Brescia 1996, pp. 277297.

    ** , , ; .

  • 1SHA, Tac., 6, 5: Dii avertant principes pueros et patres patriae dici impuberes et quibus ad subscribendum magistri litterari manus teneant, quos ad consulatus dandos dulcia et circuli et quaecumque voluptas puerilis invitet. Quae (malum) ratio est habere imperatorem, qui famam curare non noverit, qui, quid sit res p., nesciat, nutritorem timeat, respiciat ad nutricem, virgarum magistralium ictibus terrorique subiaceat, faciat eos consules, duces, iudices, quorum vitam, merita, aetates, familias, gesta non norit. , W. Hartke, Römische Kinderkaiser. Eine Strukturanalyse römische Denkens und Dasein, Berlin 1951, . C. Molè Ventura, Principi fanciulli. Legittimismo costituzionale e storiografi a cristiana nella tarda antichità, Catania 1992 ( ).
  • 2 Historia Augusta: A. Chastagnol, Introduction générale, : Historia Augusta. Les empereurs romains des IIe et IIIe siècles, Paris 1994, pp. IXCLXXVII, . IXXXXIV.
  • 3 , : V. Sirago, Galla Placidia e la trasformazione politica dellOccidente, Louvain 1961; S. I. Oost, Galla Placidia Augusta. A Biographical Essay, ChicagoLondon 1968; L. Storoni Mazzolani, Galla Placidia, Milano 1975; Ph. Caffin, Galla Placidia, la dernière impératrice de Rome, Paris 1977; E. Demougeot, Lévolution politique de Galla Placidia, : Gérion, 13, 1985, pp. 183210; B. L. Twyman, Aetius and the Aristocracy, : Historia, 19, 1970, pp. 480503; J. R. Moss, The Effects of the Policies of Aetius on the History of Western Europe, : Historia, 22, 1973, pp. 711731; S. Mazzarino, Aezio, la Notitia Dignitatum e i Burgundi di Worms, : Antico, tardoantico ed èra costantiniana, 2, Roma 1980, pp. 132160; G. Zecchini, Aezio: lultima difesa dellOccidente romano, Roma 1983.
  • 4 Flavius   -   , , . , , perpetui Augusti (. ILS 805), III, , semper (ILS 806, 1284, 2948, 5790), , , . , , , domini nostri , .
  • 5 ., , H. C. Teitler, Notarii and exceptores. An Inquiry into Role and Significance of Shorthand Writers in Imperial and Ecclesiastical Bureaucracy of the Roman Empire (from the Early Principate to c. 450 A. D.), Amsterdam 1985, passim, . pp. 1626 35 (appendix prosopographica pp. 104200); . : G. De Bonfils, Il comes et quaestor nelletà della dinastia costantiniana, Napoli 1981, p. 72.
  • 6 cursus: Teitler, op. cit. (. 5), pp. 16 sg.; : Id., ibid., p. 132.
  • 7 comites sacrarum largitionum . : R. Delmaire, Largesses sacrées et res privata. Laerarium impérial et son administration du IVe au VIe siècle (CEFR, 121), Rome 1989, passim, . pp. 93124; , : Id., Les responsables des finances impériales au Bas-Empire romain (IVe-VIe s.), Études prosopographiques (Coll. Latomus, 203), Bruxelles 1989, pp. 301303. comitiva rerum privatarum, : Delmaire, Largesses, cit., p. 10.
  • 8PLRE, II, Palladius 19 Palladius 2, . Teitler, op. cit. (. 5), pp. 155 sg. Palladius 3 4 p. 299 ntt. 235236.
  • 9PLRE, II, Maximus 22; B. Czuth, Petronius Maximus Kaiser der italischen Senatorenaristokratie 455, : Oikumene, 4, 1983, pp. 253258; Flavius P. Oxy 1037 (444 .) AE 1961, 190; F. Martelli, Osservazioni in margine al regno di Petronio Massimo, : Riv. Stor. Ant. (Bol.), 1314, 198384, pp. 313316.
  • 10 L. Cantarelli : Bull. Comm. Arch. Roma, 54, 1926, pp. 3541 , A. Degrassi : Riv. Filol. Istr. Class., 56, 1928, pp. 516522 (Scritti vari di antichità, I, Roma 1962, pp. 483489) AE 1928, 80, . D. Mustilli, Museo Mussolini, Roma 1939, p. 185 nr. 98, . CXXII, 474, Gordon  Gordon, Album, III, nr. 355 tav. 171c. : Iunii Quarti Palladii, viri clarissimi. / Amplissimorum honorum magnitu/dine et nobilitate conspicuo, / Iunio Quarto Palladio, clarissimo / et inlustri viro, avorum honores super/gresso et diu in republica perseveranti, / praetori et quaestori kandidato, notario et tribuno, / comiti sacrarum largitionum, praefecto praetorii / per annos sex Illyrici Italiae et / Africae, consuli ordinario, legato / senatus amplissimi quarto, eius / statuam ob egregiam propinqui/tatis affectionem ad decorem / domus germanus eius inter se / ac suos locari constituique / ius habuit[4].
  • 11Claud. Carm. Min., 25 (epitalamium dictum Palladio viro clarissimo tribuno et notario et Celerinae), , 18: Carmina per thalamum, quamvis festina, negare / nec volui genero, nec potui socero. / Hic socius, dux ille mihi; nostrique per aulam / ordinis hic consors emicat, ille prior. / Hunc mihi coniungit studiis communibus aetas; / hunc mihi praeponit vel senium, vel honos. / Carmen amor generi, soceri reverentia poscit, / officio vatis, militis obsequio[5]. : M. L. Ricci, Forme letterarie e uomini politici nei carmi minori di Claudiano tra Oriente e Occidente, : Politica cultura e religione nellImpero Romano (secoli IVVI) tra Oriente e Occidente, Napoli 1993, pp. 249257. , , , , , , .
  • 12Zos. 5, 41, 5: Ἐπιτραπεὶς δὲ Παλλάδιος τῇ δυνάμει τῇς ἑκάστου περιουσίας τὸ δοθησόμενον συμμετρῆσαι[6]
  • 13 . PLRE, cit. (. 8).
  • 14A. Cameron, Claudian. Poetry and Propaganda at the Court of Honorius, Oxford 1970, p. 2.
  • 15Teitler, op. cit. (. 5), p. 155: 396/404.
  • 16Th. Birt, Mon. Germ. A. A., X, p. XLV (398/9); Fr. Vollmer, : RE, III, 2, col. 2656; S. Mazzarino, Stilicone. La crisi imperiale dopo Teodosio, Roma 1942, p. 389 (402/404).
  • 17Cameron, op. cit. (. 14), p. 418.
  • 18Zos. 5, 41, 5 ( . 12). Delmaire, Largesses, cit. (. 7), p. 121 nr. 107 ( 408/409 410/411, 414/415); Id. Responsables, cit. (. 7), p. 196.
  • 19Cod. Theod., 6, 28, 7.
  • 20A. Degrassi, art. cit. (. 10), pp. 516 sg. (Scritti vari, I, p. 484). , , J. Mattews, Western Aristocracies and Imperial Court A. D. 364425, Oxford 1975, p. 263 nt. 7.
  • 21Cantarelli, art. cit. (. 10), p. 38, , tribunus et notarius.
  • 22PLRE, II, Palladius 3; . Teitler, op. cit. (. 5), p. 299 nt. 236.
  • 23 : Iunio Quarto Palladio, / clarissimo et inlustri viro, praetori et quaestori / kandidato, tribuno et notario / comiti sacrarum largitionum, praefecto / praetorio Illyrici Italiae et Africae, consuli ordinario, praeceptori / Domini nostri Placidi / Valentiniani semper Augusti / ---i senatus.
  • 24 PLRE, II, s. v. Maximus 22; , A. Ferrua : Esplorazioni sotto la confessione di San Pietro in Vaticano eseguite negli anni 19401949, I (Testo), Città del Vaticano 1951, p. 185. : CIL, VI 1749 = ILS 809 (421 .): Petroni Maximi. / DDD. nnn. invictissimi principes Honorius / Theodosius et Constantius, censores / remuneratoreque virtutum, / Petronio Maximo, viro clarissimo, praefecto urbi, adpetitione / senatus amplissimi populique Romani statuam, / meritorum perenne monimentum, in foro / Ulpio constitui iusserunt; cuius a proavis / atabisque nobilitas paribus titulorum insignibus / ornatur; qui primaevus in consistorio / sacro tribunus et notarius meruit, nono decimo / aetatis anno sacrarum re munerationem / per triennium comes, post praefectus urbis anno et sex / mensibus, hasque omnes dignitates intra vice/simum quintum adsecutus aetatis annum / publicum in se testimonium et aeternorum / principum iudicium provocavit[7]; CIL, VI 1198 = ILS 807/8 (443 .): Domino rerum humanarum, Valentiniano Augusto, Petronius Maximus, vir clarissimus, fori conditor, / post quattuor praefecturas et duos ordinarios consulatus, auctori sibi tot honorum locavit[8].
  • 25 , , CIL, VI 1749, , nono decimo anno comes sacrarum largitionum, tribunus et notarius; . L. Cantarelli, : Bull. Comm. Arch. Roma, 16, 1888, p. 58, , : O. Seeck, Geschichte des Untergangs der antiken Welt, VI, Stuttgart 1923, p. 322; A. Chastagnol, Les fastes de la préfecture de Rome au Bas Empire, Paris 1962, p. 282; Delmaire, Responsables, cit. (. 7), p. 191. , : PLRE, II, Maximus 22; Teitler, op. cit. (. 5), p. 151.
  • 26Delmaire, Largesses, cit. (. 7), p. 107; Id., Responsables, cit. (. 7), pp. 191 sg.
  • 27Chastagnol, Fastes, cit. (. 25), p. 282.
  • 28Chastagnol, Fastes, cit. (. 25), p. 284, nt. 190.
  • 29. . 10.
  • 30 Gordon  Gordon, Album, loc. cit. (. 10), legato senatus amplissimi quarto, , , .
  • 31Thes. Ling. Lat., X, 2, 3, 1983, coll. 423425, . X, 1, 1, 1982, coll. 3134 (paedagogus).
  • 32 Cassius Salanus . Plin. HN, 34, 47 PIR2, C 520. Iulius Leonida, , , , ; . CIL, VI 3919 = 32931 (ILS 1847): Ti. Iulius Latinus, / -? Iuli Leonidae f., / praeceptoris Caesarum, / tribunus militum legionis IIII Scythicae, / vixit annos XXXXVII[11]. PIR2, I 377378; Devijver, Prosopo graphia, I, 1, p. 465, . V, 1993, p. 2141.
  • 33Tac. Ann., 15, 62, 2; Suet. Ner., 35, 5 frg. p. 95, 3 = Hier. Ab Abr. 2082; Boeth. Cons., 3, 5, 10 W.
  • 34SHA, Gord. tres, 18, 2. : PIR, S 123.
  • 35An tu solus praeceptor Augusti? Auson. Grat. act., 7 (p. 361 Peiper). PLRE, I, Ausonius 7; R. A. Kaster, Guardians of Language. The Grammarian and Society in Late Antiquity, BerkeleyLos AngelesLondon 1988, pp. 247249 passim. . Matthews, op. cit. (. 20), pp. 5155, R. EtienneS. PreteL. Desgraves, Ausone, humaniste aquitain, Bordeaux 1986; B. Näf, Senatorische Standesbewusstein in spätrömischer Zeit (Paradosis, 40), Freiburg 1995, pp. 7076.
  • 36 , : E. Champlin, Fronto and Antonine Rome, Princeton-London 1980, . pp. 118130, , , M. A. Levi, Ricerche su Frontone (Mem. Ac. Linc., ser. 9, 4, 4), Roma 1994; S. Schiatti, Frontone maestro imperiale, : Storia, letteratura e arte a Roma nel secondo secolo dopo Cristo, Firenze 1995, pp. 277293.
  • 37., : Fronto, Ep. ad M. Caes., 1, 4, 1; 2, 13; 4, 4; 5, 47; Ep. ad Ant. imp., 1, 1, 2.
  • 38CIL, XI 6334 = ILS 1129: M. Aufidio Frontoni, / pronepoti M. Corneli / Frontonis oratoris, consulis, magistri / imperatorum Luci et Antonini, / nepotis Aufidi Victorini, praefecti urbi, bis consulis, / Fronto, consul, filio dulcissimo[12].
  • 39SHA, Marc., 2, 13. Historia Augusta: A. Birley, Some Teachers of M. Aurelius, : Bonn. Hist. Aug.  Coll. 1966/7, Bonn 1968, pp. 3942.
  • 40PIR2, I 814. ., , Champlin, op. cit. (. 36), pp. 118 sg. Levi, op. cit. (. 36), p. 276.
  • 41SHA, Marc., 3, 34: et praecipue Iunium Rusticum, quem et reveritus est et sectatus, qui domi militiaeque pollebat, stoicae disciplinae peritissimum. Cum quo omnia communicavit publica privataque consilia, cui etiam ante praefectos praetorio semper osculum dedit[14]
  • 42. , . 35.
  • 43Auson. Grat. act., 7 (p. 361 Peiper): An tu solus praeceptor Augusti? Immo ego cum multis coniunctus officio, sed cum paucissimis secretus exemplo. Nolo Constantini temporum taxare collegas: Caesares docebantur. Superiora contigam. Dives Seneca, nec tamen consul, arguetur rectius quam praedicabitur non erudiisse indolem Neronis, sed armasse saevitiam. Quintilianus consularia per Clementem ornamenta sortitus honestamenta nominis potius videtur quam insignia potestatis habuisse. Quo modo Titianus magister, sed gloriosus ille, municipalem scholam apud Visontionem Lugdunumque variando non aetate equidem, sed vilitate consenuit. Unica mihi et amplectenda est Frontonis imitatio: quem tamen Augusti magistrum sic consulatus ornavit, ut praefectura non cingeret. Sed consulatus ille cuius modi? ordinario suffectus, bimenstri spatio interpositus, in sexta anni parte consumptus, quaerendum ut reliquerit tantus orator, quibus consulibus gesserit consulatum[15].
  • 44SHA, Marc., 2, 5: sed multum ex his Frontoni detulit, cui et statuam in senatu petit[16].
  • 45SHA, Marc., 3, 4: quem et consulem iterum designavit, cui post obitum a senatu statuas postulavit[17]. 162 168 . . . 3, 5: Tantum autem honoris magistris suis detulit, ut imagines eorum aureas in larario haberet ac sepulchra eorum aditu, hostiis, floribus semper honoraret[18].
  • 46. , . 8.
  • 47PLRE, I, Palladius 14. 382 : Delmaire, Responsables, cit. (. 7), p. 195.
  • 48PLRE, I, Anonymus 34.
  • 49Matthews, Aristocracies, cit. (. 20), p. 263.
  • 50Haenel, p. 239 = PL, 48, 392.
  • 51. , . 18 12.
  • 52Claud. Carm. min., 25, 5: hunc mihi coniungit studiis communibus aetas[19]; Cameron, op. cit. (. 14), p. 401, nt. 2.
  • 53. , . 9.
  • 54Cuius a proavis atabisque nobilitas paribus titulorum insignibus ornatur[20]; . . 24.
  • 55 Olymp., fr. 44 (ed. C. Müller, H. G. F., IV, p. 68) Petronii Anicii. , : Chastagnol, op. cit. (. 25), p. 283; Id., : Rev. Philol., 95, 1969, p. 272 nt. 2; Twyman, art. cit. ( 3), p. 484; F. M. Clover, The Family and Career Anicius Olybrius, : Historia, 27, 1978, pp. 183 sg. (Id., The Late Roman West and the Vandals, Aldershot 1993, nr. III); G. Zecchini, La politica degli Anicii nel V secolo, : Atti Congr. Int. Stud. Boez. 1980, Roma 1981, p. 126; F. M. Clover, Olympiodorus of Thebes and the Historia Augusta, : Bonn. Hist. Aug. Coll. 1979/81, Bonn 1983, pp. 127156 (Id., The Late Roman West, cit., pp. 128 sg.); D. Vera, Strutture agrarie e strutture patrimoniali nella tarda antichità: laristocrazia romana fra agricoltura e commercio, : Opus, 2, 1983, pp. 489491; L. Cracco Ruggini, Gli Anicii a Roma e in provincia, : Mél. Éc. Fr. Rome, Moyen Age, 100, 1988, pp. 6985, . 8185.
  • 56 , ( , ), 4000 ; ., , pecuniae patrimonia , , , (τῇ τῶν χρημάτων κορηγίᾳ), Ioh. Antioch. fr. 201, 6 ( ).
  • 57Sid. Apoll. Epist., 2, 13, 4: Igitur ille, cuius anterius epulae, mores, pecuniae, pompae, litterae, fasces, patrimonia, patrocinia florebant, cuius ipsa sic denique spatia vitae custodiebantur ut per horarum disposita clepsydras explicarentur [21]
  • 58R. von Haehling, Die Religionszugehörigkeit der hohen Amtsträger des römischen Reiches seit Constantins I. Alleinherrschaft bis zum Ende der theodosianischen Dynastie, Bonn 1978, pp. 324 sg.
  • 59 : R. Cessi, La crisi imperiale degli anni 454455, : Arch. Soc. Rom. Stor. Patr., 40, 1917, pp. 161204, . 184189; A. Gitti, Ricerche sui rapporti tra Vandali e lImpero romano, Bari 1953, p. 61; Sirago, op., cit. (. 3), p. 335; M. A. Wes, Das Ende des Kaisertums im Westen des römischen Reiches, S-Gravenhage 1967, pp. 128133; OOST, op. cit. (. 3), p. 236; Clover, art. cit. (. 54), pp. 186192. , : Twyman, art. cit. (. 3), pp. 480503; G. Zecchini, I Gesta de Xysti purgatione e le fazioni aristocratiche a Roma alla metà del V secolo, : Riv. Stor. Ch. It., 34, 1980, pp. 7173; ID., op. cit. (. 3), p. 159, nt. 71, p. 243; Id., art. cit. (. 55), pp. 126 sg.; Martelli, art. cit. (. 9). Nov. Val., 11 (443 .), , ; T. D. Barnes, Patricii under Valentinian III, : Phoenix, 29, 1975, pp. 155170, . 158 sg.
  • 60. , . 36.
  • 61PLRE, I, Nicocles; Kaster, op. cit. (. 35), pp. 317321.
  • 62. , . 35.
  • 63PLRE, I, Themistius 1.
  • 64 IVV .: (Flavius Optatus)  (PLRE, I, Optatus 3; Kaster, op. cit. [. 35], pp. 419 sg. nr. 241); (Firmianus signo Lactantius)  (PLRE, I, Firmianus 1; Kaster, op. cit., pp. 407 sg., . W. Eck, : Zephirus, 2224 [197273], p. 330; T. D. Barnes, Costantine and Eusebius, Cambridge 1981, p. 13), (Exsuperius)  (Dalmatius) (PLRE, I, Exsuperius 1), (Aemilius Magnus Arborius)  (PLRE, I, Arborius 4), (Mardonius)  (PLRE, I, Mardonius 1), (Marcianus)  (PLRE, I, Marcianus 8; Kaster, op. cit. [. 35], pp. 418 sg. nr. 238), (Arsenius)  (PLRE, I, Arsenius 4), (Antiochus)  II (PLRE, II, Antiochus 5), (Anthemius)  II (PLRE, II, Anthemius 1), (Troilus)   II (PLRE, II, Troilus 1), (Dioscorus)  (PLRE, II, Dioscorus 5; Kaster, op. cit. [. 35], pp. 272 sg. nr. 48).
  • 65O. Seeck, Regesten der Kaiser und Päpste für die Jahre 311 bis 476 n. Chr., Stuttgart 1919, pp. 350 352.
  • 66. CIL, VI 1698, . p. 3173 = ILS 1257 ( , 377 .: auro inlustrem statuam quam a dominis augustisque nostris senatus amplissimus decretis frequentibus impetrabit, idem triumfatores principes nostri constitui adposita oratione iusserunt)[22]; 1710 . p. 3173 = ILS 2949 ( , 400 .: DD. nn. Arcadius et Honorius felicissimi ac doctissimi imperatores senatu petente statuam in foro divi Traiani erigi collocarique iusserunt)[23]; 1725 . pp. 3173, 3813 = ILS 1284 ( , 441/445 .: petitu senatus amplissimi DD. nn. FFll. Theodosius et Placidus Valentinianus invicti ac triunfatores principes semper Augusti statuam auro fulgentem erigi conlocarique iusserunt)[24]; 1735 ( , V .: nobilissimus ordo consensu principis statuam ob merita eius perpetua aetate venerandam decrevit)[25].
  • 67. . 24.
  • 68 , , . , . 66. , , ., , . 66, CIL, VI 1725, CIL, VI 1783 = ILS 2948, in atrio libertatis[27], . Mazzarino, art. cit. (. 3). . , . 66, : CIL, VI 1683 . p. 3173 (ILS 1221), 1727 . pp. 3173, 3813 (ILS 1275), 1764 (ILS 1255). , , , , (. Not. Sc., 1933, p. 495 nr. 174), , , ; 421 (CIL, VI 1749, . . 24: in foro Ulpio). , , , , . . .
  • 69Sid. Apoll. Epist., 2, 13, 3: qui quamquam in arcem praefectoriam patriciam consularemque intrepidus ascenderat eosque quos gesserat magistratus ceu recurrentibus orbitis inexpletus iteraverat[28]
  • 70M. T. W. Arnheim, The Senatorial Aristocracy in the Later Roman Empire, Oxford 1972, p. 102.
  • 71Clover, Family, cit. (. 55), p. 185.
  • 72Zecchini, art. cit. (. 55), p. 126.
  • 73CIL, VI 1198 = ILS 807/8 ( . 24).

    : AE; CIL, VI 41398 ( 3, 4, 6, , ).  - , , - AE ( CIL, , ), : ,  , , D. Henning, Periclitans res publica (Historia Einzelschr., 133), Stuttgart 1999, pp. 2832.  , , , in atrio Libertatis, , , , : A. Fraschetti, La conversione da Roma pagana a Roma cristiana, Roma-Bari 1999, p. 211.  statuae auro fulgentes : I. Tantillo, : Mél. Éc. Fr. Rome, Ant., 115, 2, 2003, pp. 993 sg.  Serenus Sammonicus (, ): M. Mazza, Il vero e limmaginato, Roma 1999, pp. 137 sg.

  • :

  • [1]. . . . .
  • [2]- (.).
  • [3], , (.).
  • [4] , . , , , , , , , , , , (.).
  • [5], , , , . / , , / , . / , ,  / , . / ; / . / , : / , (. . . . ).
  • [6]  (.).
  • [7] . , , , , , , , , ; ; ,   ,   , , (.).
  • [8] , , , (.). conditor fori , , , (. Heike Niquet. Monumenta virtutum titulique: senatorische Selbstdarstellung im spätantiken Rom im Spiegel der epigraphischen Denkmäler. Stuttgart 2000. S. 216217).
  • [9] (.).
  • [10], ().
  • [11] , , , 4- , 47 (.).
  • [12] , , , , , , , (.).
  • [13] , , (. . . . ).
  • [14]   ; . . , , , (. . . . ).
  • [15]   ? , ,   , .   , . . ( , , !) , , , , . , , . : , , . , ,  : , , , . ? , , ,  - , ? (. . . . ).
  • [16] , (. . . . ).
  • [17] , , (. . . . ).
  • [18] , , , , (. . . . ).
  • [19] (. . . . ).
  • [20] (.).
  • [21], , , , , , , , , , , , ⅻ (.).
  • [22] , , , , (.).
  • [23] , , (.).
  • [24] , -, (.).
  • [25] (.).
  • [26] , , , , , , , , , , , (.).
  • [27] (.).
  • [28], , , , , , , 셻 (.).
  • 1569360013 1413290009 1532551010 1867000000 1867000001 1867000002