| |

fundi , massa Cornutanensis 471

2020 . Gérard Chouquer. La cession de plusieurs fundi à une église fondée dans la massa Cornutanensis en 471 ap. J.-C. // Gérard Chouquer. Documents de droit agraire. 4. LAntiquité tardive, éd. Publi-Topex, Paris 2020, ISBN 978-2-919530-26-7, pp. 6471.
http://serveur.publi-topex.com/EDITION/16DDA-vol4-AntiquiteTardive.pdf
2021 . . . .

.64 471 , , , massa Cornutanensis ( ), fundi,   ,   . fundi .

dominium, , , . , , , , ; , ; , . : ; , ; ; , ; , possessores .

.65

[]


1. Qua consideratione permotus, largior tenore praesentis paginae ecclesiae Cornutanensis massae, quae iuris nostri est, a me ipso Dei favore et iuvamine constitutae atque fundatae, fundum Paternum maranus, fundum Mons Paternus, fundum Casa Martis, fundum Vegetes quod est Casa Proiectici et fundum Batilianum, excepta Sigillosa, filia Anastasii et Picae colonorum, quam iuri nostro retinuimus atque retinemus, provincia Piceni, Tiburtino territorio constitutos, pure et directe, liberalitatis titulo possidendos, cum omnibus ad se pertinentibus et cum omni iure instructoque instrumento suo, sicuti ipse possideo, cum omni scilicet onere professionis suae vel necessitate quam certum est formensia praedia sustinere.

[]


1. Massa Cornutanensis, 1 : fundus Paternus Maranus, fundus Mons Paternus, fundus Casa Martis, fundus Vegetes Casa Proiectici, fundus Batilianus ( , , 2), , , , , , , , , , praedia, .

2. Donamus etiam eidem ecclesiae solum in quo constituta est cum area sua et [a] praedicti praetorii iure separamus et ad faciendos hortos vel habitacula clericis custodibusque largimur, 2. , area, (praetorium)3, [] ,
3. id est a cava arcus qui mittitur ad praetorium, et deinde per parietes qui contra praetorium redeuntes aream ecclesiae claudunt usque trans absidam; et de parietibus ipsis per sepem qui hortos inquilinorum qui in praetorium commanent videtur munire, quae sepis descendit et regammat ad viam cavam sive ad torum qui redit usque ad arcum suprascriptum; ut inter sepem et viam cavam post absidam supradicti clerici hortos possint habere. 3. : , 4, , , , , [1] 5, , .
.66 4. Praeterea eadem largitate offero fundos, id est fundum Callicianum, Casa nova, Casa prati, Casa marturi, Casa Crispini, fundum Boaricum et Casa pressa, in provincia Piceni, Tiburtino territorio constitutos, retento mihi usufructu vitae meae, eidem ecclesiae catholicae proprietatem huius epistolae largitione transscribens, ea lege et condicione ut cum etiam fructus post obitum meum capere ceperit ac sibimet vindicare, non solum solemni modo agnoscat fiscalium functionem, verum etiam propagationis formarum, prout ab omnibus dominis huiusmodi praediorum dependi consuevit. []6 4. , : fundus Calliniacus, Casa nova, Casa prati, Casa martyri, Casa Crispini, fundus Boaricus Casa pressa, , ; , , , , . []
5. Hanc autem scripturam donationis Feliciano notario meo scribendam dictavi eique relectae a me sine dolo malo manu propria subscripsi et gestis allegari propria voluntate mandavi, adstipulantibusque venerabili viro presbitero diaconibus universisque clericis memoratae ecclesiae de omnibus supradictis spopondi, sub die XV kal. maiarum, domno Leone perpetuo Augusto quater et Probiano viro cl. console. Flavius Valila qui et Theodorius vir clarissimus et inlustris et comes et magister utriusque militiae, huic donationi a me dictata et mihi relectae praediorum omnium suprascriptorum, argenti et vestium, servata et in perpetuum custodita lege et condicione quam eidem donationi imposui, consensi et subscripsi, salvo scilicet mihi usufructu suprascriptorum agrorum, quod supra eadem mihi scriptura servavi. 5. , , , , ; , 15- , , , . , , 7, , , , , praedia, , , , .

.67

, , , , . , .

fundi , , :

 1, vel necessitate quam certum est formensia praedia sustinere  , , , praedia, ;

 4, verum etiam propagationis formarum, prout ab omnibus dominis huiusmodi praediorum dependi consuevit  , .

fundi , , , , fundi . :

eidem ecclesiae catholicae proprietatem huius epistolae largitione transscribens:  4 fundi, , . largitio (proprietas), , , , ;

pure et directe: , , , fundi, fundi (. 8), ;

liberalitatis titulo possidendos: . traditio corporalis[2], ; , , , , ( , ).

sicuti ipse possideo: : , , , , , ( ).

Quod si quicquam de alienatione a me prohibita fuerit forte temptatum, tunc ego vel heres heredesve vel successor successoresve mei vel qui illis successerint, universa quae huius donationis sunt tenore comprehensa ad suum ius proprietatemque reducant; quoniam quod a nobis cogitatione venerandae religionis oblatum est secundum legem et condicionem positam licere non debet cuicumque personnae vel alterius ecclesiae vel praediis cuiuslibet umquam deputare conpendio[3]. ( .  4 5) , .68 de alienatione a me prohibita. , compendium deputatio, , ( ?) . : compendium  , ,     , , , , . - , - (ius proprietatemque reducant). Deputare  , , -. , , (deputare) (Niermeyer, s. v. deputare,  5). , .

, , , . , .

, ( alienatio, ) , . , , , fundi .

Flavius Valila qui et Theodorius vir clarissimus et inlustris et comes et magister utriusque militiae. (   ), ( , ).   , .

471 ? (Del Lungo, , p. 897). , . , (468483), , praedia , . , , 317 , , . (Duchesne, Liber pontificalis, I, p. 250, n. 2).

, , : , , ( . ) (). Campi Tiberiani, Liber coloniarum. , , .

. .

ecclesiae Cornutanensis massae, quae iuris nostri est, a me ipso Dei favore et iuvamine constitutae atque fundatae. Massa Cornutanensis , massa.

et ad faciendos hortos vel habitacula clericis custodibusque largimur ( 2). , , .69 . , , , , ୸ . , , , .

custodes, , , fundi, ( ), ? , , , .

,

comes formarum, , , (Var., VII, 6), curator aquarum (Marano 2015, p. 152 .). , . , , : Anio Vetus, Aqua Marcia, Aqua Claudia, Anio Novus.

, praedia, .

In primis noxias arbores, quae inferunt fabricarum ruinas, dum sunt quidam moenium importabiles arietes, censemus radicitus amputari, quia nulla laesio remouetur, cuius origo non tollitur.


, , , , (Cass., Var., VII, 6).

V, 38 .

15 , , . , 11 . . ., 330 (CTh, XV, 2, 1 = CJ, XI, 43, 1). possessores , . munera : , , 15 ? , possessores, , , (, CJ, XI, 43, 4 397 ; 43, 5; 43, 6 aqua Hadriana).

familiae publicae, , . , munera , , , , , . , possessores ( 479 491 ., ), ( ), , ; (CJ, XI, 43, 10).

, 510511 . (Var., III, 31), .70 mancipia .

Massa fundi

massa Cornutanensis , .

, , massa Cornutanensis, , massa, , , , , fundi  1, , , massa. , massa, , , , .

fundi, :

( 1) fundi, , massa . , ;

( 4) fundi, ୸ proprietas, . proprietas , , .  1 quae iuris nostri est,  , .

, massa fundi , , massa Cornutanensis. , ( praetorium, , area) fundi massa, Cornuta, praetorium, , area; fundi, ( ?) () massa(e), .

fundi fundus, casa praedium. , , massa. Praedium  1  4 , , .

cum omnibus ad se pertinentibus: , , , fundi , , , , , , . , pertinentia: , praetorium, , ,  3 .

, , - , . , , .71 ,   .

, proprietas , ,  . dominium, , , , , , , . , , , , ; , , . , , , , , , , massa (, , , ). , fundi , , .

:


L. Duchesne, Le Liber pontificalis, texte, introduction et commentaire, tome I, Paris 1886, 536 p.
https://archive.org/stream/duchesne01/duchesne1#page/n159/mode/2up.

André Chastagnol, La fin du monde antique, recueil de textes présentés et traduits, Nouvelles Editions Latines, Paris 1976.


:


Stefano Del Lungo, I paesaggi culturali attraverso unanalisi conscitiva integrata del territorio fra Tarda Antichità e Medioevo: dalle fonti al dato topografico, CNR, , p. 885904.

Paul Erdkamp, Koenraad Verboven et Arjan Zuiderhoek (ed.), Ownership and exploitation of land and natural resources in the roman world, Oxford University Press, 2015, 406 p.

Julia Hillner, Families, patronage and the titular churches of Rome, c. 300  c. 600, : Kate Cooper et Julia Hillner, ed., Religion, Dynaty ans Patronage in Early Christian Rome, 300900, Cambridge university Press, 2007, p. 225250.

Yuri A. Marano, Watered with the Life-giving Wave: Aqueducts and Water Management in ostrogothic Italy, : Paul Erdkamp, Koenraad Verboven et Arjan Zuiderhoek (ed.), Ownership and exploitation of land and natural resources in the roman world, Oxford University Press, 2015, p. 150171.


  • 1 .
  • 2 .
  • 3 nous le séparons du droit prétorien ( )  . , . . , . (  3), .
  • 4 praetorium château (, , ).
  • 5Torum: bourrelet (, , ), levée ()?
  • 6 , , , , , , , .
  • 7 Theodorius, Theodovius, .
  • 8Gérard Chouquer, Documents de droit agraire. 5. Le Haut Moyen Âge, éd. Publi-Topex, Paris 2020, ISBN 978-2-919530-27-4, pp. 1439.
  • :

  • [1]Regammat  (.).
  • [2] (.).
  • [3] - , , , , , , , , , , - - , , - (.).
  • 1413290009 1532551011 1569360013 1635261685 1636113201 1637589000