| | |
. .

.

: . . . . . . , 1908.
. . . . .
. . .
( )

.123

VIII.
.  .  .

, , ; . , , , . , , , , .

, , . dominus; , , . , dominus - , , . dominus coloni, dominus fundi, dominus possessionis possessor1.

.124 ? . 365. 2. 3; , 4. , 5. . . . , . , , . , , , 6.

, , , , . ; . , .

, .125 ? ? , , , . , , . , , , , . , , ; .

? , . , . , , () 7. , . , . IV- . , , , . , , 8. , , .126 9. , . , , , , , 10.

, , . . . , . . , , . , , : . , , , , ,  , . , . , , , ,  , . .127 , , , .

, , : , , . , , . , , ruralia obsequia11. . , , , , , (iure colonatus), , . , , , 12.

? , ? , 13, decuriae magister operarum, ? , , , ? . .128 , , , . magister, actor vilicus. , , actor vilicus; , , , . , , -, , , . , , , , , ; 14. , , , . , , , . , . , , , , , , .

, , . , . . , , . , . , , .129 . , , , .

365., , , , , 15. , . , , , , , , . , , , , , . , , , . -, , .

, 16. , . , 17, . . , 18.

, , , , .130 . , . . , . , , , , . , . , , , . , , . , , , , 19. , , . , , 20.

, , , - , () . . , - , consuetudo praedii21.

.131 , , , , , . , . , . , , , , . , , - . , , , . , . . , 367. ; : (consuetudo praedii) 22. , , .

. , . , .

, . , , , , . , , , , saltus Burunitanus. .132 , . , . , , . , , , , , . , , , consuetudines praediorum.

, , . , . , . 366. , , , . , , 23. , , reditus, , , , , 24. , , operae, 25.

( ), () , .133 . , , , , .   consuetudo praedii, saltus Burunitanus. . , 181. .., : conductori; , , ) (partes agrariae), ; , 26.

, partes agrariae: , , , , , , 27. agraticum , 28. III , 29. , .134 , , .

, - . . , ? , ? , , , . , , ? .

, , ( ), VIII- .. . , 30. , : , -, ( , ), ; , , 31. , ; , .135 . , . , ( ) , . , , .

, , saltus Burunitanus. , , ( ), , ( ), ; 32.

. , , , . , , , , . , , , . , , , , . , . : , ; . , , . . , , , .136 , . , , , . . , , ( ).

, , , 181. .., . - : , . , , , , . , , dominicum, . , ; . partes agrariae champart (= campi pars); operae corvées, manoperae (main doeuvre). iuga, , . , , , , , . : ; , , . , consuetudo praedii.

, , , . .137 , . , . : , , 181. saltus Burunitanus, , . . , , (, saltus ) , . , , , . , . . . : , , , , , , 33.

34; : ; .138 , , 35. , , , : , . , , , , 36.

, , ; , . , , , , . , , , , , , , , .

. . , , , ; . . . , .139 . . , . , , , , , . , , . , . , . , , , ; : , . , , , , , , 37. , , , , , ,  , ( , ) , , , , 38.

.140 , , . . , -, , , , . , . . , , - . , . , , , , 39, , , , 40. , .

, , , , , . - ,  , .

, , 41. .141 , , , . , , . , , . . , , .

, , . , , . - , . - , , , , , 42.

? , 434. , . , , , . ,   , 43. , , , , . , , , , , , .142 44. , . , , (mainmorte) ,  , , , , , ; . . .

, . , , . , , . : , .

, , , 45. , , 46. , , , . . . 47;   , .143 , , , peculium , : . 365. , , , 48. ? , , 49? , , , , ? , , , . , , , , , ? , . , . , .144 , , . , , , , . , .

, , , , . , , , , 50. , , , , , . , , , , . , . . .


  • 1Domino fundi teneatur (Cod. Iust. XI, 51).  Domini praediorum (Ibid. XI, 48, 5).  Dominus possessionis, cui (possessioni) colonus fuerat adscriptus (Ibid. I. 3, 20).  Fundi dominus (Ibid. XI, 48, 13),  Invito agri domino (Ibid. I, 3, 16).  Contra voluntatem dominorum fundorum (I, 3, 36).  366., domini colonorum ii, penes quos fundorum dominium est (Cod. Iust. XI, 48, 4).  Si coloni contra dominos terrae declamaverint (Ibid. XI, 48, 20).  Caveant possessionum domini, in quibus coloni constituti sunt (Ibid. XI, 48, 23, 2).  Ignorante domino praedii (Ibid. XI, 50, 2).
  • 2Cod. Theod. V 11, 1.
  • 3Cod. Iust. XI, 52: Possessor utatur et patroni sollicitudine et domini potestate.  : Dominos vel patronos (Ibid. XI, 50, 2).
  • 4Ibidem, XI, 48, 21: In domini sui positus est potestate.
  • 5 : Possessionis domino revocandi eius plena tribuatur auctoritas (Cod. Iust. XI, 51).
  • 6S. Augustini, De civ. Dei X, 1, 2 (éd. Gaume, t. VII, p. 382): Appellantur coloni, qui conditionem debent genitali solo propter agriculturam sub dominio possessorum.  , , , possessor .
  • 7 Cod. Iust. XI, 48, 24. (dominus) (potestas) corrigendi castigatione moderata.
  • 8Cod. Iust. XI, 50, 2: Non est ferendum, ut eos audeant lite pulsare.
  • 9Ibidem. Licentiam submovemus, ne quis audeat domini nomen in iudicio lacessere adversus dominos vel patronos et aditum intercludimus et vocem negamus.
  • 10Cod. Iust. VI, 30, 2: Exceptis superexactionibus, in quibus retro principes facultatem eis super hoc interpellandi praebuerunt, ita in criminum accusatione, quae publica est, non adimitur eis propter suam suorumque iniuriam experiendi licentia.
  • 11Ibidem, I, 3, 16: Ruralibus obsequiis fungatur.
  • 12Cod. Theod. V, 4, 3: Ita ut omnes sciant non alio iure quam colonatus apud se futuros nullique liceat eos urbanis obsequiis addicere.  urbanis ,   villa urbana, familia urbana, servus urbanus.  Villa urbana .  Servus urbanus , , , , portitor cubicularius. , villa rustica, familia rustica, servi rustici, , , -. , , , , , , - obsequia rustica.
  • 13Columell. De re rust. I, 7; 8.
  • 14Fundo esse reddendos (Cod. Iust. XI, 48, 11).  Agrorum iuri revocari (Cod. Theod. V, 10, 1).  Apud dominos remanere (Cod. Iust. XI, 48, 12).
  • 15Cod. Theod. V, 11, 1: Non dubium est colonis arva, quae subigunt, alienandi ius non esse.
  • 16Cod. Theod. X, 1, 11: Coloni reditus debitos quotannis iuxta consuetudinem arcariis tradunt.  Cod. Iust. XI, 42, 20: Redituum praestatio.  Cfr. Symmach. Epist. VII, 126.
  • 17Quorum fructu relevantur (Cod. Iust. XI, 51).
  • 18Cod. Theod. XIII, 1, 3, 8, 10.
  • 19Cod. Iust. XI, 48, 20: Si coloni contra dominos terrae declamaverint, utrum is terrae dominus est necne talem esse super redituum praestatione formam censemus Reditus deponantur in cimeliarchio civitatis, ut remaneant cum omni cautela et post definitionem vel dominis dentur vel colonis restituantur.
  • 20Cod. Iust. XI, 48, 20: Per officium iudicis reditus annui exigantur per solita tempora, in quae dominis dependebantur.
  • 21Ibid. XI, 48, 5: Consuetudo praedii.  Ibid. XI, 48; 23, 2: Veterem consuetudinem.  Cfr. XI, 50, 1: Plus quam consueverat.  XI, 68, 5: Adversus consuetudinem.
  • 22Nisi consuetudo praedii hoc exigat (Cod. Iust. XI, 48, 5).
  • 23Cod. Iust. XI, 48, 5: Domini praediorum id quod terra praestat accipiant, pecuniam non requirant, nisi
  • 24Sin autem reditus non in auro, sed in speciebus inferuntur, vel in totum, vel in parte (Ibid. XI, 48, 20, 2)
  • 25Redhibitio operarum (Cod. Iust. XI, 53, 1). , , , , , .
  • 26. Souk el-Khmis (C. I. L. VIII, 10570), III, 6: Ademptum sit ius conductori adversus colonos ampliandi partes agrarias aut operarum praebitionem iugorumve; et ut se habent litterae procuratorum, quae sunt in tabulario sine ulla controversia sit.  , aut, partes agrarias operarum praebitionem, , . Aut et. ademptum sit ius, , conductor , .
  • 27Plin. Epist. IX, 37: Non nummo, sed partibus locem.  Dig. XIX, 2, 25, 6: partiarius colonus.
  • 28Cod. Theod. VII, 20, 1 ( 373.): Qui messium tempus adsolent aucupari, agratici nomine.
  • 29Cod. Iust. XI, 48, 8: Excolentes terras, partem fructuum pro solo debitam praestiterunt.
  • 30 Νόμοι γεωργικοὶ κατ ἐκλόγην βιβλίων τοῦ Ἰουστινιανού βασιλέως. , ; . , γεωργός , . , , , . .

    .. , (1903). Νόμος γεωργικός , .

    . . .

  • 31Νομ. γεωργ. I, 21 (ed. Heimbach, p. 834): Μορτίτου μέρος δερμάτια θ`. Χωροδότου μέρος δερμάτιον ἒν; ὁ δὲ ἑκτός τούτων μεριζόμενος θεοκάταρτος.
  • 32 --, IV, 56: Ne plus quam ter binas operas curabunt; III, 1113: Non amplius annuas quam binas aratorias, binas sartorias, binas messorias operas debeamus.
  • 33Cod. Iust. XI, 50, 1: Quisquis colonus plus a domino exigitur quam ante consueverat et quam in anterioribus temporibus exactus est, adeat iudicem et facinus comprobet, ut ille, qui convincitur amplius postulare quam accipere consueverat, hoc facere in posterum prohibeatur, prius reddito quod superexactione perpetrata noscitur extorsisse.
  • 34Ibid. XI, 50, 2, 4: Superexactionibus, in quibus retro principes facultatem eis super hoc interpellandi praebuerunt.
  • 35Ibidem, XI, 48, 23, 2: Caveant possessionum domini, in quibus tales coloni constituti sunt, aliquam innovationem vel violentiam eis inferre. Si enim hoc approbatum fuerit et per iudicem pronuntiatum, ipse provinciae moderator praevideat et laesionem eis resarcire et veterem consuetudinem in reditibus praestandis eis observare.
  • 36Ibidem: Hoc tam in ipsis colonis quam in sobole eorum qualiscunque sexus vel aetatis sancimus, ut et ipsa semel in fundo nata remaneat in possessione sub iisdem modis iisdemque condicionibus, sub quibus genitores eius manere in alienis fundis definivimus.
  • 37Cod. Iust. XI, 48, 20, 3: Haec de reditibus definientes, ad publicas transeamus functiones. Si quidem coloni more solito eas dependant, ipsi maneant in pristina consuetudine, nullo praeiudicio dominis generando, qui colonis non contradicentibus, ad publicum tributarias functiones minime inferebant.
  • 38Ibidem: Sin autem moris erat dominos totam summam accipere et ex ea partem quidem in publicas vertere functiones, partem autem in suos reditus habere, tunc, si quidem fideiussor a colonis detur, fideiussorem dominis tantam summam inferre quantam tributa publica faciunt, ut a dominis publicis rationibus persolvantur Sin autem pecuniae deponantur, ex earum summa tantum iudices separare quanta ad publicas sufficiat functiones, reliqua quantitate, quae in reditus puros remanet in tuto collocanda et litis terminum exspectante donec iudicialis sententia ostendat, quis dominus terrae constitutus est et ad quam publicarum functionum securitas debet in posterum fieri seu reditus pervenire.
  • 39Ibid. XI, 48, 23: Semper terrae inhaereant, quam semel colendam patres susceperunt.
  • 40Ibidem: Sub iisdem modis iisdemque conditionibus, sub quibus genitores eius
  • 41Cod. Theod. V, 11, 1.
  • 42Ibid. XI, 1, 14: Quibus terrarum erit quantulacunque possessio, qui proprio nomine libris censualibus detinentur.  Novell. Iustin. 128, 14: Si contingat agricultores alicui competentes aut adscripticios propriam habere possessionem.
  • 43Cod. Iust. I, 3, 20: Exceptis his facultatibus, quas censibus adscripti relinquunt; nec enim iustum est bona seu peculia, quae debentur domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, ab ecclesiis vel monasteriis detineri.  Cfr. Cod. Theod. V, 3, 1.
  • 44Cod. Iust. I, 3, 20: Qui nullo condito testamento decesserit, nec ei parentes vel liberi vel si qui agnationis cognationisque iure iunguntur vel uxor exstiterit.
  • 45Ibidem XI, 50, 2; XI, 52, 1 (ed. Krüger). Cfr. Lex Romana Burgundionum, XIV, 6; Codex Hermogenianus (ed. Haenel), p. 77.
  • 46 , , adscripti, . , adscripti . , , .
  • 47 , (IV, 10, 3): Ob causas proprii debiti locatoris conveniri colonos pensionibus ex placito satisfacientes perquam iniuriosum est.  , , 285., , ; . , : Colonos nunquam fiscalium nomine debitorum ullius exactoris pulset intentio (Cod. Iust. XI, 48, 15).
  • 48Cod. Theod. V, 11, 1: Si qua propria habeant, inconsultis atque ignorantibus dominis, in alteros transferre non liceat.  (Cod. Iust. XI, 50): Ne quid de peculio suo cuiquam colonorum ignorante domino praedii aut vendere aut alienare liceret.
  • 49Cod. Iust. IV, 65, 5.  , , .
  • 50 - (Cod. Iust. XI, 50, 2) , , , acquirendi tantum, non transferendi potestate permissa.
  • 1262418541 1262418700 1262419114 1262419377 1262419487 1262577045

    , .