| |


( CIL, VI 526 = 1664 = ILS 3132)

Umberto Roberto. Il senato di Roma tra Antemio e Glicerio. Per una rilettura di CIL, VI 526 = 1664 = ILS 3132 // M. L. Caldelli G. Gregori (a cura di), Epigrafia e ordine senatorio, 30 anni dopo, Tituli 10. Edizioni Quasar, Roma 2014. P. 167182.
2018 . . . .

.167 1. pars Occidentis V . , , , 476 ; , , . , 476 , , , 450 473/474 ., , . , , . , , 455 476 .   , - V 1.

, , , . CIL, VI 526 = 1664 = ILS 3132:


Simulacrum Minerbae / abolendo incendio / tumultus civilis igni / tecto cadente confractum / Anicius Acilius Aginatius / Faustus vir clarissimus et inlustris praefectus urbi / vice sacra iudicans in melius / integro proviso pro / beatitudine temporis restituit2.

(simulacrum Minerbae), praefectus Urbi . , 483 . . , , , .168 terminus ante quem , 483 ( ) 3. , , . terminus post quem , , tumultus civilis. 483 , , : , 472 472 V . , , Lupercalia, , civilis furor. , 386 . . 410 . . , , , , . 4. , , simulacrum Minerbae, , , . , , . , simulacrum Minerbae , Atrium Minervae, , . 472 , (, , ) , . , , , 2 472 , , , (5 473   19 474 ), , . , , tumultus civilis . pro beatitudine temporis, () . , , , 5.


2. 472 tumultus civilis? . III, , 455 , , , -. , , -, , , . , , . 461 , , , . .169 ( 463 465 .), , , , , , , 463 . . , , , , ; , , , , , . , . partes 467 , , . ; , .

, , . , . 467 , magister , (Alypia), . /adfinitas, , , , . (I, 5), , . . 468 , .     . , . 470 magister ,     , 6.

. , 471 . , 471 , . , ; . 472 . 301[3] Historia Romana 15, 2   , .170   . , , . . , , 471 , 472 . . (Chronographia, AM 5964), . , . , , , . , . , , , . , . (pons Hadriani). ; , . , , . .  . , . . V , , , . , , . . , , 472 . , . . , , 7.

, . , . , 472 ? , . , , (comitatense) , 471 . , 471 , . , ; , , . , 471 8.

, tumultus civilis. , .171 301, 34 , , : ;   (καὶ Ἀνθεμίῳ μὲν συνέμαχουν οἵ τε ἐν τέλει καὶ ὁ δῆμος, τῷ δὲ Ῥεκίμερι τὸ τῶν οἰκείων βαρβάρων πλῆθος).   , , , ,   . , , , , , , . , , bucellarii ; , , , factiones, ; , , οἳ ἐν τέλει, , . , . , , . , , , ( ) . , , , . , , , 9. , . 472 . 472 , , : , ( ); , , . . , , , . , 472 : , οἳ ἐν τέλει, , , . , 10.

, . tumultus civilis. ; , . , , , 455 . , III, adfinitas .172 . , , , , . . 472 , . , , . ,   , , ; , οἳ ἐν τέλει, , ,   , pars Occidentis. , . tumultus civilis, , , , , : , , , 11.

: , , . ; . , , . . beatitudo temporum . , , , , . , , tumultus civilis . , , , .


3. , . . , , ; , . , , , , , : Ὁ δὲ Ῥεκίμερ αὐτὸν μὲν βασιλικῆς ἠξίωσε ταφῆς, τὸν δὲ Ὀλύβριον ἐπὶ τὴν .173 βασίλειον ἀνήγαγεν αὐλήν ( () ).

, , , , , . . ; , . , , , . , , . , , . , , , , . , , , , , . , , . , , . , ; , , ́, .  , . , . ,  . , . , , , . , tumultus civilis 472 . , . , , 12.


4. . , , , beatitudo temporum . beatitudo temporum . , . V ( 410 ), 472 , , . 410 , .174 . , 472 , οἳ ἐν τέλει, , 470 472 . , , . , . .

, . , 1819 ; 2 . , , , . . tumultus civilis, . beatitudo temporum, . libertas[5], , . , , 13.

, . , , 470  472 ., ( , ) . . , , , . , , 438 . , , , 438 . , 463 , , 444 . , , , . , . , . , ; , , , ,   , . , , beatitudo temporum , , 14.


.175 5. 472 , , , , , . , magister militum , , , , . magister utriusque militiae 471 , , . tumultus civilis 472 . , , 470 , , magister, . , , 472 . , , , (CIL, VI 32169 + 32221). , ( 483 ), , . , , , , (ICUR, II 115 = CLE 916 = ILCV 1785 = CIL, VI 41402). (472483), , , , , ( rex ) . , , , ( , ) , . , 472 . , . , , , , 15.


6. , , . , . , 18 19 472 ; , 2 472 , . . . , , 5 473 , . comes domesticorum , .176 . , : , , , , , , , . . , , , , , . . , 473 , 472 , . , 16.

, , . , . , , 17. , , , . 455 472 ., , . , 473     (sacrum edictum contra ordinationes simoniacas) , , . , , . , , :


Supernae maiestatis admonitu nostri ortu imperii nihil prius debuit ordinari, quam ut Christianae religionis sacrosancta mysteria reverentia maiore colerentur: quia ambigi non oportet, deum universitatis auctorem tanto magis fovere mortalia, quanto purior cultus per innocentiam sacerdotum divina suspexerit. Iamdudum etenim adolescentibus vitiis clericorum, adhuc in privatae vitae conversatione degentes probavimus, episcopatus pro parte maxima non impetrari meritis, sed pretiis comparari: quod indecora cupiditas in usum redacta, quasi licitum fecerat iam videri. Ademtum est stadium bonae conscientiae, fecitque id, quod de deo sperare debuit, ad pecuniam et exactionem vocare. Hinc natum est, ut antistitum reverentia magis potestas saeculi .177 putaretur, et tyrannopolitas esse se malint, qui vocabantur antistites; ac religione neglecta, sub hominum patrociniis constituti, publica magis quam divina curarent, hoc ipso perpetuitatis privilegio delictorum suorum impunitate gaudentes, ecclesiarumque opes, quas mali propositi dedecora protegentes, pauperum dicunt esse divitias, studio veluti cuiusdam administrationis auferrent, aliis in praesenti dando praemia, nonnullis se chyrographis obligando, vendendoque in quaestum debitoris quod oportebat egentibus prorogari. Unde factum credimus, ut offensa divinitas, quod tot malis probamus experti, favorem suae maiestatis averteret, et Romanam gentem tantis, quae transacta sunt, infortuniis fatigaret[6]18.

, , 472 . tumultus civilis, . , : Unde factum credimus, ut offensa divinitas, quod tot malis probamus experti, favorem suae maiestatis averteret, et Romanam gentem tantis, quae transacta sunt, infortuniis fatigaret. : 472 , , . ,   , , 472   , 469 (CI, I, 3, 30 [31]):


Impp. Leo et Anthemius AA. Armasio pp.: Si quemquem vel in hac urbe regia vel in ceteris provinciis, quae toto orbe diffusae sunt, ad episcopatus gradum provehi deo auctore contigerit, puris hominum mentibus nuda electionis conscientia sincero omnium iudicio proferatur. 1. Nemo gradum sacerdotii pretii venalitate mercetur: qualiter quisque mereatur, non quantum dare sufficiat aestimetur. 2. Profecto enim quis locus tutus et quae causa esse poterit excusata, si veneranda dei templa pecuniis expugnantur? Quem murum integritati aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames penetralia veneranda proserpit? Quid denique cautum esse poterit aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? 3. Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. Ita castus et humilis nostris temporibus eligatur episcopus, ut, locorum quocumque pervenerit, omnia vitae propriae integritate purificet. 4. Non pretio, sed precibus ordinetur antistes. Tantum ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. 5. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. Profecto enim indignus est sacerdotio, nisi fuerit ordinatus invitus, cum sane quisquis hanc sanctam et venerandam antistitis sedem pecuniae interventu subiisse aut si quis, ut alterum ordinaret vel eligeret, aliquid accepisse detegitur, ad instar publici criminis et laesae maiestatis accusatione proposita a gradu sacerdotii retrahatur. 6. Nec hoc solum deinceps honore privari, sed perpetuae quoque infamiae damnari decernimus, ut eos, quos facinus par coinquinat et aequat, utrosque similis poena comitetur. D. viii id. Mart. Constantinopoli Zenone et Marciano Conss. [469][7].

469 . , , . , , .178 ́ , , . 19. , , (οἳ ἐν τέλει). , , . [.] [.]. , , , , 472 20. , . . 483 . , . , . , , , , 469 , , 483 . , , 21.


7. . , V . , :

476 , . , , . , 450 , , 473/474 ., ;

, , , . .179 . ́ ́ , , , , , . : , , , , , ;

, ( 472) ( 476), simulacrum Minerbae , tumultus civilis 472 . , . . , 472 . , , . , . , , . 474 . . 474 . , 474 . , Portus, . . . , , . , 474 , tumultus civilis22.

.180

, 472

1) , fr. 301 (ed. Roberto).


Ὅτι ὁ Ῥεκίμερ εἰς διαφορὰν πρὸς τὸν Ἀνθέμιον καταστάς, τὸν βασιλέα τῶν ἑσπερίων, καὶ ταῦτα θυγατέρα αὐτοῦ κατεγγυηθεὶς Ἀλυπίαν, ἐμφύλιον ἔνδον τῆς πόλεως συνεκρότησε πόλεμον ἐπὶ μῆνας ε´. καὶ Ἀνθεμίῳ μὲν συνέμαχουν οἵ τε ἐν τέλει καὶ ὁ δῆμος, τῷ δὲ Ῥεκίμερι τὸ τῶν οἰκείων βαρβάρων πλῆθος. συνῆν δὲ καὶ Ὁδόακρος, γένος ὢν τῶν προσαγορευομένων Σκίρων, πατρὸς δὲ Ἰδικῶνος, καὶ ἀδελφὸς Ὀνοούλφου καὶ Ἁρματίου σωματοφύλακός τε καὶ σφαγέως γενομένου. καὶ ὁ μὲν Ἀνθέμιος κατῴκει ἐν τοῖς βασιλείοις, ὁ δὲ Ῥεκίμερ τὰ περὶ τὸν Τίβεριν διαφράξας λιμῷ τοὺς ἔνδον ἐβιάζετο. ἐντεῦθέν τε αὐτοῖς συμβολῆς γενομένης, πολὺ τῆς Ἀνθεμίου κατέπεσε μοίρας τοὺς δὲ λοιποὺς ὁ Ῥεκίμερ παραστησάμενος δόλῳ βασιλέα τὸν Ὀλύβριον ἀποδείκνυσιν. πέντε γοῦν διόλου μῆνας ἐμφύλιος τῆς Ῥώμης ἐπεκράτει πόλεμος, ἄχρις οὗ, τῶν περὶ τὸν Ἀνθέμιον ἐνδόντων τοῖς βαρβάροις καὶ τὸν βασιλεύοντα γυμνὸν καταλιπόντων, αὐτοῖς τοῖς πτωχεύουσιν ἀναμιχθεὶς ἐν τοῖς πρόσφυξι τοῦ μάρτυρος Χρυσογόνου γίνεται ἐκεῖ τε τῆς κεφαλῆς ἀποτέμνεται ὑπὸ Γονδουβάνδου τοῦ Ῥεκίμερος ἀδελφοῦ, βασιλεύσας ἔτη πέντε, μῆνας γ´, ἡμέρας ὀκτωκαίδεκα.

Ὁ δὲ Ῥεκίμερ αὐτὸν μὲν βασιλικῆς ἠξίωσε ταφῆς, τὸν δὲ Ὀλύβριον ἐπὶ τὴν βασίλειον ἀνήγαγεν αὐλήν. Ὀλυβρίου δὲ κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον τὴν Ῥωμαίων παρειληφότος ἀρχήν, Ῥεκίμερ ἡμερῶν εἴσω λ´καταλύει τὸν βίον, αἵματος αὐτῷ πλείστου ἐξεμεθέντος. Ὀλύβριος δὲ μετὰ τοῦτον ις´ μόνας ἐπιβιοὺς ἡμέρας ὑδέρῳ συσχεθεὶς μεταλλάττει, τοῖς βασιλεῦσιν ἀριθμηθεὶς εἰς μῆνας ἓξ ἥμισυ. τὴν δὲ τοῦ Ῥεκίμερος τάξιν ὑπεισελθὼν Γουνδουβάλης, ἀνεψιὸς ὢν αὐτοῦ, Γλυκέριον, τὴν τοῦ κόμητος τῶν δομεστίκων ἀξίαν ἔχοντα, ἐπὶ τὴν βασιλείαν ἄγει. Γνοὺς δὲ Λέων ὁ τῶν ἑῴων βασιλεὺς τὴν τοῦ Γλυκερίου ἀναγόρευσιν ἐπιστρατεύει κατ᾽αὐτοῦ, Νέπωτα στρατηγὸν ἀποδείξας ὃς ἐπειδὴ τὴν Ῥώμην κατέλαβεν, ἀμαχεὶ τὸν Γλυκέριον ἐχειρώσατο καὶ τῶν βασιλείων ἐξώσας ἐπίσκοπον τοῦτον Σάλωνος προχειρίζεται, η´ μῆνας ἐντρυφήσαντα τῇ ἀρχῇ. εὐθὺς γοῦν ὁ Νέπως βασιλεὺς ἀναδειχθεὶς ἦρχε τῆς Ῥώμης.


( , ) . ; . , , , . , , . , . . , , , , . , , , .

. , . , ; . , , , comes domesticorum. , . , , , . . .


2) , Historia Romana 15, 24 (207209 ed. Crivellucci)


Deinde barbarica perfidia foedus Ricimer inrumpens, erat enim Gothus prosapia, cum manu mox valida Urbem contendit (atque apud Anicionis pontem castra composuit). Divisa itaque Roma est et quidam .181 favebant Anthemio, quidam vero Ricimeris perfidiam sequebantur. Inter haec Olibrius a Leone Augusto missus ad Urbem venit vivoque adhuc Anthemio regiam adeptus est potestatem. Bilimer Galliarum rector cognita adversus Anthemium conspiratione Ricimeris, Anthemio ferre praesidium cupiens, Romam properavit. Is cum Ricimere apud Adriani pontem proelium committens continuo ab eo superatus atque occisus est. Extincto Bilimere mox victor Ricimer Urbem invadens quarto iam anno agentem iura imperii Anthemium gladio trucidavit. Praeter famis denique morbique penuriam, quibus eo tempore Roma affigebatur, insuper etiam gravissime depraedata est et excepto duabus regionibus, in quibus Ricimer cum suis manebat, coetera omnia praedatorum sunt aviditate vastata. Sed non diutius de perfidia laetatus est Ricimer. Nam post mensem tertium excruciatus languoribus et ipse interiit.


, ,  ,  . , : , . , , . , , , , . , . , , . , , , , ; - . . (. . . ).

Alföldy 2001: G. Alföldy, Difficillima Tempora. Urban Life, Inscriptions, and Mentality in Late Antique Rome // Th. S. BurnsJ. W. Eadie (edd.), Urban Centers and Rural Contexts in Late Antiquity, East Lansing 2001, 324.

Bagnall 1987: R. S. Bagnall et al., Consuls of the Later Roman Empire, Atlanta 1987.

Bauer 2001: F. A. BauerN. Zimmermann (edd.), Epochenwandel? Kunst und Kultur zwischen Antiken und Mittelalter, Mainz 2001, 7594.

Bianchi Fossati Vanzetti 1988: M. Bianchi Fossati Vanzetti, Le novelle di Valentiniano III, I, Padova 1988.

Cameron 2011: A. Cameron, The Last pagans of Rome, Oxford 2011.

Cameron 2012: A. Cameron, Anician Myths, JRS 102, 2012, 133171.

Castritius 1972: H. Castritius, Zur Sozialgeschichte der Heermeister des Westreiches nach der Mitte des 5 Jh.: Flavius Valila qui et Theodovius, AncSoc 3, 1972, 233243.

Cesa 1988: M. Cesa (ed.), Ennodio di Pavia. Vita del beatissimo Epifanio vescovo della chiesa pavese, Como 1988.

Clover 1978: F. M. Clover, The Family and Early Career of Anicius Olybrius, Historia 27, 1978, 169196.

Crivellucci 1914: A. Crivellucci (ed.), Pauli Diaconi Historia Romana, Roma 1914.

Cosentino 2010: S. Cosentino, Fine della fiscalità, fine dello stato romano? // P. DeloguS. Gasparri (edd.), Le trasformazioni del V secolo. LItalia, i barbari e lOccidente romano (Atti del Seminario di Poggibonsi, 1820 ottobre 2007), Turnhout 2010, 1735.

De Rossi 1865: G. B. De Rossi, Delle statue pagane in Roma sotto gli imperatori cristiani, Bullettino di ArcheologiaCristiana 3, 1865, 58.

De Salvo 1999: L. De Salvo, Simonia e Malversazioni nellorganizzazione ecclesiastica. IVV secolo // R. Soraci (ed.), Corruzione, repressione e rivolta morale nella Tarda Antichità, Catania 1999, 367392.

Fraschetti 1999: A. Fraschetti, La conversione. Da Roma pagana a Roma cristiana, Roma-Bari 1999.

Gillett 2001: A. Gillett, Rome, Ravenna and the last Western Emperors, PBSR 69, 2001, 131167.

Gusso 1992: M. Gusso, Sullimperatore Glycerio (473474), SDHI 58, 1992, 168193.

.182 Haenel 1857: G. Haenel (ed.), Corpus Legum ab Imperatoribus Romanis ante Iustinianum latarum quae extra Constitutionum Codices supersunt, Leipzig 1857.

Henning 1999: D. Henning, Periclitans Res Publica. Kaisertum und Eliten in der Krise des weströmischen Reiches 454/455493 n. Chr., Stuttgart 1999.

Huby 2010: C. Huby, De lempereur tropaeophore à lempereur staurophore, du vaincu au scabellum: étude dun mode de représentation de la victoire dans lart monétaire romain, AC 79, 2010, 241254.

Kaegi 1968: W. E. Kaegi Jr., Byzantium and the Decline of Rome, Princeton 1968.

Kaegi 1976: W. E. Kaegi, Gli storici proto-bizantini e la Roma del tardo quinto secolo, RSI 86, 1976, 59.

Lanciani 1990: R. Lanciani, Storia degli Scavi di Roma, III, Roma 1990.

Lizzi Testa 2007: R. Lizzi Testa, Gli Anicii, i Canziani e la Historia Augusta // G. BonamenteH. Brandt (edd.), Historiae Augustae Colloquium Bambergense, Bari 2007, 279294.

Lizzi Testa 2012: R. Lizzi Testa, La vendita delle cariche ecclesiastiche: interdizioni canoniche e provvedimenti legislativi dal IV al VI secolo, CrSt 33, 2012, 449474.

Lizzi Testa 2012a: R. Lizzi Testa, Hi sunt thesauri ecclesiae. La ricchezza della povertà nellOccidente latino // B. Caseau (ed.), Les réseaux familiaux. Antiquité tardive et moyen âge, Paris 2012, 393412.

Machado 2009: C. Machado, Religion as Antiquarianism: Pagan Dedications in Late Antique Rome // J. BodelM. Kajava (edd.), Dediche sacre nel mondo greco-romano. Diffusione, funzioni, tipologie, Roma 2009, 331354.

Mathisen 1997: R. W. Mathisen, Les barbares intellectuels dans lAntiquité tardive, DHA 23, 1997, 139148.

Mathisen 2009: R. W. Mathisen, Ricimers Church in Rome: how an Arian Barbarian prospered in a Nicene World // A. CainN. Lenski (edd.), The Power of Religion in Late Antiquity, Ashgate 2009, 307325.

O Flynn 1991: J. M. OFlynn, A Greek on the Roman Throne: the Fate of Anthemius, Historia 40, 1991, 122128.

Orlandi 2000: S. Orlandi, Anicius Acilius Acinatius Faustus, console del 493 e la sua famiglia. Qualche nuova proposta, Seia 5, 2000, 8999.

Orlandi 2004: S. Orlandi, Epigrafia anfiteatrale dellOccidente romano, VI. Roma. Anfiteatri e strutture annesse, con una nuova edizione e commento delle iscrizioni del Colosseo, Roma 2004.

Orlandi 2010: S. Orlandi, Lepigrafia romana sotto il regno di Odoacre // G. BonamenteR. Lizzi Testa (edd.), Istituzioni, carismi ed esercizio del potere (IVVI secolo d. C.), Bari 2010, 331338.

Picotti 1939: G. B. Picotti, Sulle relazioni fra re Odoacre e il senato e la chiesa di Roma, RSI 4, 1939, 363386.

Pietri 1978: Ch. Pietri, Évergétisme et richesses ecclésiastiques dans lItalie du IVe à la fin du Ve s.: lexemple romain, Ktema 3, 1978, 317337.

Pietri 1981: Ch. Pietri, Aristocratie et société cléricale dans lItalie chrétienne au temps dOdoacre et de Théodoric, MEFRA 93, 1981, 417467.

Pomarès 1959: G. Pomarès (ed.), Gélase Ier, Lettre contre les Lupercales et XVIII Messes du Sacramentaire léonien, Paris 1959.

Roberto 2006: U. Roberto, Genserico, Gaudenzio e leredità di Aezio. Diplomazia e strategie di parentela tra Vandali eimpero, MediterrAnt 9, 2006, 7185.

Roberto 2012: U. Roberto, Roma Capta. Il sacco della città tra i Galli e i Lanzichenecchi, Roma 2012.

Roberto 2013: U. Roberto, Strategie di integrazione e lotta politica a Roma alla fine dellimpero: la carriera di Fl. Valila tra Ricimero e Odoacre // N. CusumanoD. Motta (edd.), Xenia  Studi in onore di Lia Marino, Caltanis-setta-Roma 2013, 247261.

Stein 1959: E. Stein, Histoire du Bas-Empire, Paris-Amsterdam 1959.

Torelli 2004: M. Torelli, Atrium Minervae. Simbologia di un monumento e cerimonialità del congiarium, ARG 6, 2004, 62109.

Vassili 1937: L. Vassili, Note di storia imperiale: I. Limperatore Anicio Olibrio, RFIC 16, 1937, 160164.

Vassili 1938: L. Vassili, La cultura di Antemio, Athenaeum 16, 1938, 3843.

Zecchini 1981: G. Zecchini, La politica degli Anicii nel V secolo // L. Obertello (ed.), Atti del Congresso Internazionale di Studi boeziani, Roma 1981, 123138.

Zintzen 1967: C. Zintzen (ed.), Damascii vitae Isidori reliquiae, Hildesheim 1967.


  • 1 Cameron 2012. , , V , . 450 473 . . Gillett 2001.
  • 2 , , - , , , , , , () . . XVI (Pighius). . Lanciani 1990, 42; Fraschetti 1999, 157163; Henning 1999, 112115.
  • 3 . Fraschetti 1999, 173174; Henning 1999, 97; Orlandi 2000; Ead. 2004, 475476.
  • 4 tumultus civilis 472 . De Rossi 1865, 8; Fraschetti 1999, 159163. 472 . Roberto 2012, 157196. I . Pomarès 1959, 162189; Roberto 2012, 208211.
  • 5. Atrium Minervae Fraschetti 1999, 163170; Torelli 2004, 8182.
  • 6 , patricius : . , fr. 299[1]: Ὅτι ὁ τῶν ἑσπέριων βασιλεὺς Ἀνθέμιος, νόσῳ περιπεσὼν ὑπὸ μαγγανείας χαλεπῇ, πολλοὺς ἐπὶ τούτῳ ἁλόντας ἐκόλασε, μάλιστα Ῥωμανὸν ἐν τῇ τοῦ μαγίστρου ἀρχῇ τελέσαντα καὶ ἐν τοῖς πατρικίοις ἐγγεγραμμένον, ἐπιτήδειόν τε ἐς τὰ μάλιστα ὄντα τῷ Ῥεκίμερι δι᾽ ὃν ἀνιαθεὶς τῆς τε Ῥώμης ἐξῆλθε, καὶ ἑξακισχιλίους ἄνδρας ἐς τὸν κατὰ Βανδήλων πόλεμον ὑπ᾽αὐτὸν ταττομένους ἀνεκαλέσατο ( , , , ; , , magister officiorum, . , , ). . Stein 1959, 394. , (CIL, VI 32091 = ILS 5634; CIL, VI 32092) , : [cum tempus tyrannicum fu]isset extinctum, pro beatitudin[e saeculi - - -][2]. tempus tyrannicum, Orlandi 2004, 4751: , 470 . , beatitudo saeculi. .
  • 7 . Ioannes Antiochenus, fr. 301; Paul. Diac., Hist. Rom. 15, 2; Cassiod., Chron. 1289 1293; Consularia Ital. Ad a. CCCCLII (MGH, AA IX 1, p. 306); Chron. Gall. DXI 650 (MGH, AA IX 1, p. 664). : Roberto 2012, 184191. . Lizzi Testa 2007.
  • 8Chron. Gall. DXI 649 (MGH, AA IX 1, p. 664). ., , Henning 1999, 94, 226228. . Cesa 1988.
  • 9 οἳ ἐν τέλει. , ́ , . . , 468 , . . (fr. 2 Müller); . Cosentino 2010, 2224. ́ . Kaegi 1968, 3643.
  • 10 472 . Bagnall 1987, 478479, , , . . Orlandi 2004, 482484.
  • 11. Fraschetti 1999, 162163: tumultus civilis (., , , ad fam. 10, 33, 3, ) (Suet., Iul. 38 43 . . .) , ; , - . . Stein 1959, 394. οἳ ἐν τέλει . , , . . Vassili 1937, , ; . Clover 1978; Zecchini 1981, 130131; Henning 1999, 4750. . Roberto 2006.
  • 12Cassiod., Chron. 1293, , , , : contra reverentiam principis et ius adfinitatis[4]. . Gillett 2001, 132.
  • 13 . Fraschetti 1999, 166. beatitudo temporum, , . Bauer 2001, 8890.
  • 14 . Orlandi 2000, 9394 98. V . Alföldy 2001; . Machado 2009, 331333, , . , , , .
  • 15 . Orlandi 2004, 514; Roberto 2013; . Castritius 1972, , . , , , ; , . , , , . Mathisen 2009, 318319. , , : . Mathisen 1997, 143. . Orlandi 2010. . Fl. Herila, comes, 26 462 , in fide catholica (. CIL, VI 31996 = ILCV 115).
  • 16 , , , . Gusso 1992 Henning 1999, 5051 98100. . Marcellinus Comes, Chronicon ad a. 473, 1, Gusso 1992, 176178. ? , , , ; ( 473 . . Iord., Getica 284 Romana 347 Paul. Diac., Hist. Rom. 15, 12; . Gusso 1992, 181); , (. Ioannes Antiochenus, fr. 301). . , magistri: . 473 comites Italiae, : . Chronica Gallica DXI, 653. , Vassili 1938, 58, , . , , ; . Gusso 1992, 184; Henning 1999, 99, , . , comes domesticorum, , , : , fr. 301, , Hist. Rom. 15.
  • 17 . Huby 2010.
  • 18. Haenel 1857, 260.
  • 19 - , , . , , , , , : Ἀνθεμίου παρασχόντος ἐλπίδας, ὠς ἡ Ῥώμη πεσοῦσα πάλιν δι᾽ αὐτοῦ ἀναστήσεται[8] (Damasci Vitae Isidori 64 = Phot., bibliotheca 242, 340a). . Zinzten 1967. . Kaegi 1976. , Vassili 1938, 4041, , , . . OFlynn 1991, 127128; Henning 1999, 168169. , Cameron 2011, 51, , .
  • 20 . Gusso 179180; Bianchi Fossati Vanzetti 1988, 5152; De Salvo 1999, 385386; Lizzi Testa 2012, 464; Ead. 2012a, 393.
  • 21 CI 1, 2, 13, pr. 5, 470 , , . 483 . Acta Synodorum 3, 4 (MGH AA XII, pp. 445446); . Picotti 1939; Pietri 1981, 430431; Pietri 1978, 333336. : 483 , .
  • 22 . Gusso 1992, 187 192193; , , . Henning 1999, 5154; . 173175: .
  • :

  • [1] . : Ioannis Antiocheni Fragmenta ex Historia chronica: Introduzione, edizione critica e traduzione a cura di Umberto Roberto. Berlin, New York, 2005. : Fragmenta historicorum Graecorum, ed. C. Müller, vol. IV. Parisiis, 1851. , fr. 299 Roberto = fr. 207 Müller.
  • [2] , (.).
  • [3]Fr. 209 Müller.
  • [4] (.).
  • [5] (.).
  • [6] , , ́ ; , , , , . - , , , , , ; . , , , . , , , , ; , , , , - , , , , , , , , . , , , , , , , , (.).
  • [7] . - , , , , , . 1. ; , , . 2. , , , ? , ? , , ? 3. . , , , . 4. , . , ,   ,   ,   . 5. . , , , ; , - , , - , , . 6. , , , , , . 8 [8 469 .] (.).
  • [8] , (.).
  • 1524230037 1524230068 1524230073 1527545809 1527854735 1528297829