| |
. .

.

Tschiedel H.J. Caesars Anticato: Eine Untersuchung der Testimonien und Fragmente. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1981.
. . .

.35

Β.


I.

1. . . 56. 5
Reliquit [sc. Caesar] et de analogia duos libros et Anticatones totidem ac praeterea poema, quod inscribitur Iter. quorum librorum primos in transitu Alpium, cum ex citeriore Gallia conventibus peractis ad exercitum rediret, sequentes sub tempus Mundensis proelii fecit.


Anticatones , -nis  . . (. ).


, , , , . , , , ,   (. . . ).

, Anticatones totidem[1] , , , 1: totidem duos libros[2]2, Anticatones  , , , , . , , : in Anticatonis libros totidem[3]. , . 3 4, .

. .36 sub tempus Mundensis proelii[4] , , , , , , , 17 45 . . . , sub 5. , . , 6, . , , 45 . . ., , , .

, . , , .

. , , 7. , - , .   ,  , , . .37 . , , , , .

2. . . XII. 40. 1
Qualis futura sit Caesaris vituperatio contra laudationem meam, perspexi ex eo libro, quem Hirtius ad me misit: in quo colligit vitia Catonis, sed cum maximis laudibus meis.


, , ; , (. . . ).

. : Cic. Att. XII. 41. 4.

3. . . XII. 41. 4
Hirti epistulam si legeris, quae mihi quasi πρόπλασμα videtur eius vituperationis, quam Caesar scripsit de Catone, facies me, quid tibi visum sit, si tibi erit commodum, certiorem.


, , , , , (. . . ).

(2) . , , 9 (40) 11 (41) 45 . . .

, , ,  , 8    , 9  .

.38 (vitia Catonis)10. , , , , , . , , , 11. : , ?12 , , ,   , . , , , .

. , ୸ ,   .   , ,  . πρόπλασμα Att. XII. 41. 4 . ୸ , . , , , .39 , . ϸ a sort of première ébauche[5] a sort of rough-cast[6], : Like a sculptors clay model[7] Plin. NH. XXXV. 155, προπλάσματα , . πρόπλασμα   . , 13, , . , , . 14.

, , , vituperatio. ୸ , , . (vituperatio), , (laudatio): ,     ; , , . , , vituperatio laudatio, . .40 , (genus demonstrativum)15.

, , . 16. , . , , . (maximae laudes)  , 17  . - , , , , , . ́ , 11   , ,   , .

4. . . XIII. 50. 1
Admonitus quibusdam tuis litteris, ut ad Caesarem uberiores litteras mittere instituerem, cum mihi Balbus nuper in Lanuvino dixisset se et Oppium scripsisse ad Caesarem me legisse libros contra Catonem et vehementer probasse, conscripsi de iis ipsis libris epistulam Caesari, quae deferretur ad Dolabellam. Sed eius exemplum misi ad Oppium et Balbum scripsique ad eos, ut tum deferri ad Dolabellam iuberent meas litteras, si ipsi exemplum probassent. Ita mihi rescripserunt nihil umquam se legisse melius epistulamque meam iusserunt dari Dolabellae.


,   , , ,  , . , , .41 . , , .

, 2 3, , , . - 11 23 45 . . . ( Att. XII. 41 XIII. 50) 18, , , (laudatio).

, , , , . , , , . , . , , ; , - . , , , , 19, , .

20: 45 . . . .42 (συμβουλευτικόν, Att. XII. 40. 2). , , , 13 21. , (Att. XII. 51. 2; 52. 2; XIII. 1. 3). , , , , (μείλιγμα) (Att. XIII. 27. 1 25 45 . . .). (XIII. 28. 23) , . , ୸ , ,  , , , (Att. XIII. 44. 1).

. : , , , , , .

22. , (μείλιγμα)23, , , , . 25 45 . . . (Fam. VII. 25. 1) , , 24.

, : , 12 , 25   , ,  .43 (Att. XIII. 46. 2). , , , : multa de meo Catone, quo saepissime legendo se dicit copiosiorem factum, Bruti Catone lecto se sibi visum disertum[8]. , , , . , , , (copiosiorem). , , , (disertum facere), 26. , - (Laudatio). , .

, . , . . , ,  . , , (συμβουλευτικόν). - ,   , 27  , , .

.44 , , , , . , , ; , , , , .

, . , , , , 28.

5. . . 51. 1
Ad Caesarem, quam misi epistulam, eius exemplum fugit me tum tibi mittere. necid fuit, quod suspicaris, ut me puderet tui, ne ridicule micillus nec mehercule scripsi aliter, ac si πρὸς ἴσον ὅμοιόνque scriberem. bene enim existimo de illis libris, ut tibi coram. itaque scripsi et ἀκολακεύτως et tamen sic, ut nihil eum existimem lecturum libentius.


, . , ,  , [], , , , . , . , , , ́ (. . . ).

ne ridicule micillus, , , , ϸ ( 669; . 5, . 139 .) ( 349; . 5, . 393), 29. .45 . , , . , , , , 30. , .

  , ,  24 45 . . ., 31. , . ,  ,   , , 32,  , .46 . ( , , , - ), . ,  . , , .  , , , , , , . , , . 45 . . . , , , 33, , , 34, , - .

. . , , eius exemplum fugit me tum tibi mittere[9], , , nunc autem mitto[10]. , , , , .

, . enim , , , . : ut tibi coram [sc. dixi][11]. , .47 35 , . , , . , , , , .

୸   , ,  , , , . , , , , .

  , ,  , , . , , (Gelzer M. Cato Uticensis // Kleine Schriften. Bd. 2. Wiesbaden, 1963. S. 259), , , . , .

, , , , , , .

, , .48 . , , . - . , 36. , ,  37 , , .

, , , . , , - .   , , ,  - , , , , , , ,

, , , , : , , , . , , (Seel O. Cicero. Aufl. 3. Stuttgart, 1968. S. 349), .

6. . . 94
Aut cum aliquid de utilitate, honestate, aequitate disseritur deque eis rebus, quae his sunt contrariae, incurrunt status aut iuris aut nominis; quod idem contingit in laudationibus. nam aut negari potest id factum esse, quod laudetur, aut non eo nomine adficiendum, quo laudator adfecerit, aut omnino non esse laudabile, quod non recte, non iure factum sit. quibus omnibus generibus usus est nimis impudenter Caesar contra Catonem meum.


aut (1) , et .


.49 , , , , , . . , , , , , , , .     (. . . ).

(Inst. III. 7. 28):

Itaque, ut non consensi hoc laudativum genus circa solam versari honesti quaestionem, sic qualitate maxime contineri puto, quamquam tres status omnes cadere in hoc opus possint, iisque usum C. Caesarem in vituperando Catone notaverit Cicero[12].

, , . , , , , , , . ,   44 . . ., 38,  , , .

: : (nimis impudenter). ,  , 39.

, ,  ,  . , , . .50 , , ? , 44 . . . , , ?

: , , . - , . 44 . . . . , ୸ , - .

, , impudenter , , , impudicus schamlos (). , impudenter ୸ , 40: 41. , - , , , , , 譸, , , , (factum Caesaris) impudenter. 42 , , - .51 . , , , , , , , .

, 譸, . , (laudatio), . , , , (genus iudiciale), : defensor aliquid opponat de tribus: aut non esse factum aut, si sit factum, aliud eius facti nomen esse aut iure esse factum (Top. 92)[13]. (status)43 (genus deliberativum genus laudativum) (Top. 93). , (lauadtio) , , . ,  , .

, , , (laudatio), . , , , 44, , , ,  (vituperatio) (res privatae). , , , , , , , ( ), , , , .52 , 45.

, , , (Wartmann H. Op. cit. S. 165 f.) . , , , : , , . , , , , , , , , (Wartmann H. Op. cit. S. 170).

, , , ୸ ,     ୸ . ,   , , ,  (nimis impudenter). , , . , .

7. . . 54. 36
ὁ μὲν οὖν μετὰ ταῦτα γραφεὶς ὑπ αὐτοῦ πρὸς Κάτωνα τεθνεῶτα λόγος οὐ δοκεῖ πρᾴως ἔχοντος οὐδ εὐδιαλλάκτως σημεῖον εἶναι· πῶς γὰρ ἂν ἐφείσατο ζῶντος, εἰς ἀναίσθητον ἐκχέας ὀργὴν τοσαύτην; τῇ δὲ πρὸς Κικέρωνα καὶ Βροῦτον αὐτοῦ .53 καὶ μυρίους ἄλλους τῶν πεπολεμηκότων ἐπιεικείᾳ τεκμαίρονται καὶ τὸν λόγον ἐκεῖνον οὐκ ἐξ ἀπεχθείας, ἀλλὰ φιλοτιμίᾳ πολιτικῇ συντετάχθαι διὰ τοιαύτην αἰτίαν. ἔγραψε Κικέρων ἐγκώμιον Κάτωνος, ὄνομα τῷ λόγῳ θέμενος Κάτωνα· καὶ πολλοῖς ὁ λόγος ἦν διὰ σπουδῆς, ὡς εἰκός, ὑπὸ τοῦ δεινοτάτου τῶν ῥητόρων εἰς τὴν καλλίστην πεποιημένος ὑπόθεσιν. τοῦτ ἠνία Καίσαρα, κατηγορίαν αὑτοῦ νομίζοντα τὸν τοῦ τεθνηκότος δι αὐτὸν ἔπαινον. ἔγραψεν οὖν πολλάς τινας κατὰ τοῦ Κάτωνος αἰτίας συναγαγών· τὸ δὲ βιβλίον ᾿Αντικάτων ἐπιγέγραπται, καὶ σπουδαστὰς ἔχει τῶν λόγων ἑκάτερος διὰ Καίσαρα καὶ Κάτωνα πολλούς.


, , , . , , ? , , , , , , 46, . , . , , , . , , , , . . ,   (. . . . . ).

, . .

- , ୸ , , 47. 48 ,   (δοκεῖ)  , . (πῶς γὰρ), , , : .54 , . , μέν,   δέ , ,  , 49. ,   , , 50.

, , , , .

, , . , ,   譸 . , , . , , , . ; , , , .

, , , , . , . .

, , , (φιλοτιμία51 πολιτική), .55 , : , 52.

, , (εἰς ἀναίσθητον ἐκχέας ὀργὴν τοσαύτην)[14] : ἔγραψεν οὖν πολλάς τινας κατὰ τοῦ Κάτωνος αἰτίας συναγαγών[15]. αἰτίαι , , , , , ୸ .

, , . ; . , , . , . ,   .

8. . . II. 99. 414
ὁ δὲ Καῖσαρ ἔφη μέν οἱ φθονῆσαι Κάτωνα καλῆς ἐπιδείξεως, Κικέρωνος δὲ ποιήσαντος ἐγκώμιον ἐς αὐτὸν ἐπιγράψαντος Κάτων, ἀντέγραψε κατηγορίαν ὁ Καῖσαρ καὶ ἐπέγραψεν ᾿Αντικάτων.


, , .56 , , , - (. . . ).

(54. 36 ,  , , 53.

, , 54. , , , , , , , . .

(κατηγορία) : κατηγορία ἐγκώμιον (), 55. , .

, , , , . , , , . .57   ,  , , , , , , .

9. . . IV. 34. 4.
Marci Ciceronis libro, quo Catonem caelo aequavit, quid aliud dictator Caesar quam rescripta oratione velut apud iudices respondit?


, , , ? (. . . ).

, 25 . . . ,  , 56.

, , , , . , .

, : . , - , . , , , , , . , , , .58 , , 57.

, , , , 58. , , ? , , .     , ; , .

, , .

(rescripta oratio) , , : , , . , , , . , , .

.59 , , , . ,  , , , 59.

, , , , , , 60. , , , 61 , , , . , , (acta senatus).

. 62 . 63 64 , , . , , , , 65.

, , .60 , , , II . . . 66. , - , , .

10. . VI. 336340
Sed omnes
noverunt Mauri atque Indi, quae psaltria penem
maiorem, quam sunt duo Caesaris Anticatones,
illuc, testiculi sibi conscius unde fugit mus,
intulerit

, , , , , .

, , (ritus veteres) (publica sacra) (. 335 .), , 4 5 62 . . . , , .

, , , , , 67.

.61 . 337, , , , : de psaltria, id est de Clodio dicit, qui templum Bonae Deae ingressus habitu psaltriae, adulterium admisit[16]. , (338), : Caesar bello civili, cognita Catonis morte, cuius virtutem dialogo illo, qui inscribitur Cato, Cicero etiam laudavit, libros duos famosissimos in vitam Catonis edidit, quos Anticatones inscripsit[17]. , . . Anticatones inscripsit 68. Anticatones, , 69.

, . , , , . , , , famosus, famosissimus70. , .

, . , , . , , , ? , , . . 71: , ́ ,   .   -, .62 . . . 72, . 338 : . , ! , , , , .

,    , ; , , - , . , . , 73. , , , , , - .

୸ , , . 74, liber = volumen, , , ; . , ; : magnus/maior (liber) (volumen)  duo Caesaris Anticatones  75. , , (liber) (volumen). .63 , 76. , , (Ep. III. 5. 5) , (in sex volumina propter amplitudinem divisi). 77, , . -, , , , , . , , , , , .

, , ,   ,  : , 78. , , . , ; .

11. XLIII. 13. 4
καὶ δὴ καὶ τὸν Κάτωνα ἔσωσεν ἄν· οὕτω γὰρ αὐτὸν ἐτεθαυμάκει ὥστε τοῦ Κικέρωνος ἐγκώμιον μετὰ ταῦτα αὐτοῦ γράψαντος ἀγανακτῆσαι μὲν μηδέν, καίπερ καὶ ἐκείνου οἱ προσπολεμήσαντος, βιβλίον δέ τι γράψαι ὃ ᾿Αντικάτωνα ἐπεκάλεσε.


; , , , .64 , .

79, ; , , . ἀγανακτῆσαι μὲν μηδέν βιβλίον δέ τι γράψαι[18] ୸ , , , . ,     80, , , , . , : .

,   ; , 81,  . , , . , , , . ,   , ,  . ,  , , ,  82. .65 , , , . , , .

, , , ,   -  . , . ,   , , , : , , , , , , , . , (βιβλίον), . , , - 83.

12. V. 468
Adversum quam intentionem laudatori certamen est vel vituperatori, licet in superiori astructione quidam conflictus evidens approbetur, ut cum alius quempiam laudet et alter accuset, ut Catonem Tullius laudans et duobus voluminibus Caesar accusans.


, , , , -, : , , , , (. . . ).

, , , , , , : , (genus demonstrativum)84. , .66 , (94) (Inst. III. 7. 28)85. : ,   II III . . .  86.

, . , -, , , , , , -, , .

, - . , . , V     . , , IV . . .

(Iul. 56. 5 = . 1) (VI. 338 = . 10). , , .

, (volumina), (libri), (duo Anticatones), : , , , , .   liber volumen  87. , 10 , .

.67

13. . II. praef. 189195 (CCSL. LXXVI, p. 55)
Tamen magis optarem illud mihi contingere, quod Titus Livius scribit de Catone, cuius gloriae neque profuit quispiam laudando nec vituperando nocuit, cum utrumque summis praediti fecerint ingeniis. significat autem M. Ciceronem et C. Caesarem, quorum alter laudes, alter vituperationes supradicti scripsit viri.


, , , , , , , . . . , , (. ).

, . . .

, : . , 88.

10- ( 55) 114 , . , cuius ingeniis , , . quod Titus Livius scribit de Catone[19], , significat autem[20]89, . , , ୸ .

, , .68 , . . , , , . , - 90, . quispiam , . summis praediti ingeniis[21] , .

, . ,  91. , 92, ,   , 93.

, , , .

(vituperationes), , 94.


  • 1. , .1 .
  • 2. Ovid. Trist. II. 549; . Seel O. Hirtius. Klio Beiheft 35, N. F. 22. Wiesbaden, 1935, S. 76 ff.; Bömer F. Die Fasten. Bd. 1. Heidelberg, 1957. S. 20 f.
  • 3Müller C. G. Ad C. Suetonium Tranquillum observationes cum auctario animadversionum Reinesianarum. Lipsiae, 1804. S. 7 f.
  • 4Klotz A. Caesarstudien. Leipzig; Berlin, 1910. S. 158; : C. Iulius Caesar commentarii. Vol. 3 / Ed. A. Klotz. Leipzig, 1927 (Nachdr. Stuttgart, 1966). S. 185.
  • 5. Leumann M., Hofmann J. B., Szantyr A. Lateinische Grammatik. Bd. 2. München, 1977. S. 280. sub tempus sub idem tempus (Iul. 21; Aug. 65. 2; 97. 2; Tib. 17. 1; 58; Cal. 2; Otho 8. 1) .
  • 6. Hirt. BG. VIII. praef. 6; Suet. Iul. 56. 5 ( ); Plut. Caes. 17. 7.
  • 7 .: Butler H. E., Cary M. C. Suetoni Tranquilli Divus Iulius / Ed. with an introduction and commentary. Oxford, 1927. S. IX ff.; Hänisch E. Die Caesarbiographie Suetons. Diss. Münster, 1937. S. 47, 87. : Lossmann F. Zur literarischen Kritik Suetons in den Kapiteln 55 und 56 der Caesarvita // Hermes. Bd. 85. 1957. S. 4758.
  • 8 18 45 . . ., . Cic. Att. XII. 37 a 5 45 . . .: [Hirtius] litteras Narbone dedit XIIII Kai. Mai[22]. . Schmidt O. E. Der Briefwechsel des M. Tullius Cicero von seinem Prokonsulat in Cicilien bis zu Caesars Ermordung. Leipzig, 1893. S. 280 ff. ( XVII XIIII); von der Mühll F. Hirtius (2) // RE. Bd. 8. 2. 1913. Sp. 1958.
  • 9 .: Kalinka E. Zu Caesars Schriften // Philologus. Bd. 69. N. F. 23. 1910. S. 479 (. S. 23).
  • 10Kumaniecki K. Ciceros Cato, Forschungen zur römischen Literatur // Festschrift zum 60. Geburtstag von K. Büchner. Wiesbaden, 1970. S. 171.
  • 11 Att. XII. 40. 1, , .
  • 12Tac. Ann. IV. 34. 4 (= test. 9).
  • 13. προπλάσσω (Phil. Leg. Allegor. 2. 6) . πρόπλασμα, παράδειγμα (= exemplum), , , . παράδειγμα = exemplum . Kornhardt H. Exemplum  Eine bedeutungsgeschichtliche Studie. Diss. Göttingen, 1936. S. 55 ff. παραδειγμάτων .: Lauter H. Zur gesellschaftlichen Stellung des bildenden Künstlers in der Griechischen Klassik (Erlanger Forschungen, Reihe A: Geisteswissenschaften Bd. 23). Erlangen, 1974. S. 26 ff.
  • 14 (Strack M. L. Aulus Hirtius // Bonner Jahrbücher. H. 118. 1909. S. 151), πρόπλασμα, , , , , .
  • 15. , . 23 .
  • 16 : Sihler E. G. C. Iulius Caesar. Leipzig, 1912. S. 212; Seel O. Hirtius. S. 103.
  • 17. Shackleton Bailey D. R. Ciceros letters to Atticus. Vol. 5. Cambridge, 1966. P. 331.
  • 18 , (. , .2 .): , (libri contra Catonem) , , , , .
  • 19. Att. XIII. 51. 1 (= test. 5).
  • 20 .: Schmidt O. E. Op. cit. S. 285 f.; Meyer E. Caesars Monarchie und das Principat des Pompeius. Aufl. 3. Stuttgart; Berlin, 1922 (Nachdr. Darmstadt, 1978). S. 438 ff.; Gelzer M. Caesar  Der Politiker und Staatsmann. Aufl. 6. Wiesbaden, 1960. S. 282 f.; Pasoli E. De quadam ad Caesarem epistula quam Cicero numquam misit // RFIC. Vol. 33. 1955. P. 337360; Weinstock St. Victor and Invictus // Harvard Theological Revue. Vol. 50. 1957. P. 233 f.; Idem. Divus Julius. Oxford, 1971. P. 182.
  • 21. Att. XIII. 26. 2: Heri etiam effeci epistulam ad Caesarem; tibi enim placebat[23].
  • 22 : Meyer E. Op. cit. S. 438.
  • 23 .: Fraenkel Ed. Aeschylus Agamemno III. Oxford 1950, P. 679 ( . 1439).
  • 24. , . 11; ϸ : Tyrrell R. Y., Purser L. C. The Correspondence of M. Tullius Cicero. Vol. 5. Dublin; London, 1915. P. 191 f. ( 668).
  • 25 cum mihi Balbus nuper in Lanuvino dixisset[24].
  • 26. ThLL. Vol. 4. P. 913. 30 ff. Vol. V. P. 1378. 41 ff. copiosus disertus . Cic. Or. 18 ff.; . : Scholz U. W. Der Redner M. Antonius. Diss. Erlangen, 1962. S. 108 ff. . Seel O. Cicero. S. 424. , (Gelzer M. Op. cit. S. 281).
  • 27. Sihler E. G. Op. cit. S. 213.
  • 28 (Wartmann H. Leben des Cato von Utica. Zürich, 1859. S. 171 ff.) .
  • 29, micillus, ne ridicule. , , , ut puderet, fuit (. Leumann M., Hofmann J. B., Szantyr A. Op. cit. Bd. 2.  349, I d). , ne. , , videar, . , , ridicule scripsi? ne nec, : , ,  ; , , , , , 셻. ridicule  micillus  mehercule .
  • 30 micillus   ,  ୸ Μίκυλλος, (. Mosch. I. 13: μικκύλα τὰ χερύδρια, ). , , , , . . ( )  (. Gall. 1; Cat. 14; Anthol. Gr. VII. 460. 3). , .
  • 31. Att. XIII. 50. 1 (= . 4).
  • 32Admonitus quibusdam tuis litteris[25] (Att. XIII. 50. 1).
  • 33. Att. XIII. 27. 1; .42.
  • 34 .: Arist. Pol. 1295 b 25 f.: βούλεται δέ γε ἡ πόλις ἐξ ἴσων εἶναι καὶ ὁμοίων ὅτι μάλιστα[26].
  • 35, , Att. XIII. 49. 2 ( 22 45 . . .): cum proxime Romae fui[27]. 1920 (Schmidt O. E. Op. cit. S. 352: 1819 ).
  • 36. Cic. Brut. 252 ff.
  • 37. fr. 13; .69 ff.
  • 38. Top. 5; Fam. VII. 19.
  • 39. : Adamietz J. M. F. Quintiliani institutionis oratoriae 1. III (Studia et test. antiqua II, 1966). München, 1966. S. 168 f.
  • 40ThLL. VII. 708, 55 ff., : insolenter[28], petulanter[29].
  • 41Fam. V. 12. 2; . : Fam. VI. 7. 6 (, , nimis i.). Impudenter ., .: Att. V. 21. 12; De Or. I. 130; III. 169; Div. II. 31; Acad. II. 126.
  • 42., Att. XIV. 6. 2; 9. 2; 10. 1; 12. 1.
  • 43 .: Martin J. Antike Rhetorik  Technik und Methode. München, 1974. S. 28 ff.; Suerbaum W. Der Historiker und die Freiheit des Wortes  Die Rede des Cremutius Cordus bei Tacitus, Ann. 4, 34/35 // Politik und literarische Kunst im Werk des Tacitus / Hsg. G. Radke. Stuttgart, 1971. S. 6199, . 71 f. ( ).
  • 44 , , , .: Kierdorf W. Ciceros Cato // RhM. Bd. 121. 1978. S. 175; Busch B. De M. Porcio Catone Uticensi quid antiqui scriptortes aequales et posteriores censuerint. Diss. Münster, 1911. P. 14. , , : Kumaniecki K. Op. cit. S. 171.
  • 45 , .: Seel O. Hirtius. S. 103.
  • 46Φιλοτιμία ; . Landfester M. Das griechische Nomen philos und seine Ableitungen (Spudasmata XI). Hildesheim, 1966. S. 129, 146, 150.
  • 47. , . 31 .
  • 48Plut. Caes. 54. 2.
  • 49. Cat. Min. 72. 3.
  • 50. Ps.-Caes. Bell. Afr. 86. 3; Afzelius A. Die politische Bedeutung des Jüngeren Cato // Classica et Mediaevalia. Bd. 4. 1941. S. 192 f.
  • 51 (φιλοτιμία) .: Garzetti A. Plutarchi vita Caesaris (Biblioteca di studi superiori XXI). Firenze, 1954. Introd. S. XLIII ff.
  • 52. , , . 13 .
  • 53 . (Gabba E. Appiano e la storia delle guerre civili. Firenze, 1956. S. 245 f.), , , , ,   ; (Klotz A. Caesarstudien. S. 159; . Idem. De Plutarchi vitae Caesarianae fontibus // Mnemosyne. Ser. 3. Bd. 4. 1938. S. 313 ff.), .
  • 54Plut. Caes. 54. 2: εἶπε δ οὖν· ὦ Κάτων, φθονῶ σοι τοῦ θανάτου· καὶ γὰρ σὺ ἐμοὶ τῆς <σῆς> σωτηρίας ἐφθόνησας.[30] . Cat. Min. 72. 23; Mor. 206 e; Val. Max. V. 1. 10; Cass. Dio XLIII. 12. 1; Zon. X. 10 (II, p. 367, 8 D.).
  • 55 . , . 22 .
  • 56 . . Bauman R. A. The Crimen Maiestatis in the Roman Republic and Augustan Principate. Johannesburg, 1967. P. 268271; Idem. Impietas in principem, München, 1974. P. 99103.
  • 57 , , .: Taylor L. R. Party Politics in the Age of Caesar. Berkeley; Los Angeles 1949. S. 171. , (Bauman R. A. Op. cit. S. 153 f.) (Plut. Cat. Min. 44. 1; 44. 7), (. , .124 .); , , .
  • 58Koestermann E. Tacitus. Annalen Bd. 2. Heidelberg, 1965. S. 121.
  • 59. Suet. Aug. 85. 1: rescripta Bruto de Catone[31]. . , . 10.
  • 60 .: Suerbaum W. Op. cit. S. 63 ff.
  • 61. : Sen. Cons. ad Marc. 1. 24; 22. 48; Suet. Tib. 61. 3; Cass. Dio LVII. 24. 25.
  • 62Syme R. Tacitus. Oxford, 1958. Vol. 1. P. 337; Vol. 2. P. 517.
  • 63Walker B. The Annals of Tacitus / Ed. 2. Manchester, 1960. P. 147.
  • 64 : (. 91); (. 98). . : Bauman R. A. Impietas P. 100.
  • 65 .: Questa C. Studi sulle fonti degl Annales di Tacito. Roma, 1960. . . S. 104 ff.  , , . , : Lausberg M. Caesar und Cato im Agricola des Tacitus // Gymnasium. Bd. 87. 1980. S. 411430.
  • 66 (XLIII. 13. 4, . , .63 .), , .
  • 67Cic. Att. I. 12. 3; I. 13. 3; Suet. Iul. 6. 2; 74. 2; Sen. Epist. 97. 2; Plut. Caes. 910; Cass. Dio XXXVII. 45; Schol. Cic. Bob. Stangl II, p. 85.
  • 68. , . 1 .
  • 69. : Klotz A. Caesarstudien. S. 158.
  • 70. : ThLL. VI. 258, 84 ff.
  • 71Weidner A. W. D. Iunii Iuvenalis Saturae erklärt. Aufl. 2. Leipzig, 1889. S. 117.
  • 72Heinrich C. F. D. Iunii Iuvenalis Satirae cum commentariis. Bonn, 1839. S. 252.
  • 73 .: Wartmann H. Op. cit. S. 161; de Labrolle P.; Villeneuve F. Juvenal, Satires. Paris, 1957. P. 72, 1, .
  • 74Birt Th. Das antike Buchwesen. Berlin, 1882. S. 17, Anm. 3.
  • 75. ThLL. VIII. 124, 16 ff.
  • 76. : Hunger H. (et al.) Geschichte der Textüberlielerung. Bd. 1. Zürich, 1961, S. 31, 43 ff.; Schubart W. Das Buch bei den Griechen und Römern. Aufl. 3. Heidelberg, 1962. S. 35 f., 42 ff.; .: S. 52. (Trist. I. 1. 512); . Luck G. P. Ovidius Naso, Tristiae. Hg., übers, u. erkl. Bd. 2. Kommentar. Heidelberg, 1977. S. 12 f.
  • 77Kenyon F. G. Books and Readers in Ancient Greece and Rome / Ed. 2. Oxford, 1951. P. 65. . Birt Th. Op. cit. S. 316 f.; ThLL. VII. 1273, 5 ff.
  • 78. , .92, 128.
  • 79Plut. Caes. 54. 3; . , .53 . . 7.
  • 80 (Ann. IV. 34. 4, . , .57 .)
  • 81. Schwanz Ed. Cassius (40) // RE. Bd. 3. 1899. Sp. 1697 ff.
  • 82. : Millar F. A Study of Cassius Dio. Oxford, 1964, P. 46 ff.
  • 83. Schubart W. Op. cit. S. 33 f.
  • 84. : Fischer H. W. Untersuchungen über die Quellen der Rhetorik des Martianus Capella. Diss. Breslau, 1936. S. 26 ff.
  • 85. . 6 . 48 .
  • 86 . . : Stahl W. H. Martianus Capella and the Seven Liberal Arts. Vol. 1. New York; London, 1971. P. 118.
  • 87. ThLL. VII. 1272, 83 ff.; 1274, 29 ff.
  • 88 : Berthold H. Der jüngere Cato bei den Kirchenvätern // Studia Patristica. Bd. 9. 3. 1966. S. 7.
  • 89 autem . Leumann M., Hofmann J. B., Szantyr A. Op. cit. Bd. 2.  253. 262.
  • 90 (Epist. III. 12. 23 = fr. 4) (Tranq. an. 17. 9 = fr. 5).
  • 91. Per. 104; 105; 107; 108; 112; 113; 114. . : Afzelius A. Op. cit. S. 200.
  • 92 , .: Tac. Ann. IV. 34. 3.
  • 93 .: Walsh P. G. Livy  His Historical Aims and Methods. Cambridge, 1961. P. 10 ff.; Luce T. J. Livy  The Composition of His History. Princeton, 1977. P. 290 ff.
  • 94Att. XII. 40. 1 (= test. 2); XII. 41. 4 (= test. 3). vituperatio . , . 23 .
  • :

  • [1] .
  • [2] .
  • [3] .
  • [4] .
  • [5] .
  • [6] .
  • [7] .
  • [8] , , , ; , (. . . ).
  • [9] (. . . ).
  • [10] .
  • [11] [].
  • [12] , , , : , , , , , (. . ).
  • [13] : , , , (. . . ).
  • [14] .
  • [15] , .
  • [16] , , , , .
  • [17] , , , , , .
  • [18] .
  • [19]
  • [20]
  • [21]
  • [22] [] (. . . ).
  • [23] ; (. . . ).
  • [24] (. . . )
  • [25] (. . . ).
  • [26] , (. . . 븭).
  • [27] .
  • [28] ; , ; , .
  • [29], , ; , .
  • [30], , , (. . . . . ).
  • [31] .
  • 1532551011 1569360013 1413290009 1603027899 1603188180 1604246180