| | |
. .

( ), . XX, . 2. , 1901. . 159179.
.
, . . .

.159 , -ʸ, , , , , 1900 . , Revue des Etudes Grecques, 1 . 1901 ( 56). (  1,90 ,   0,50,   0,15) 42 , . . . , . . , , , , . ,  . .

:


1 Ἀπὸ αὐτοκράτορος Καίσ[αρος
θεοῦ υἱοῦ Σεβαστοῦ ὑπατεύ[οντος τὸ
δωδέκατον, ἔτους τρίτου, π[ροτέραι
νωνῶν Μαρτίων ἐν Γάνγροις ἐν .α..... δρ-
5 κος ὁ τελεσθ[εὶς ὑ]πὸ τῶ[ν] κατοικ[ούντων Πα-
φλαγονία[ν καὶ τῶν πραγ]ματευομ[ένων πα-
ρ αὐτοῖς Ῥ[ωμαίων].
Ὀμνύω Δία Γῆν Ἥλιον θεοὺς πάντα[ς καὶ πά-
σας καὶ αὐτὸν τὸν Σεβασ[τ]ὸν εὐνοή[σειν Καί-
10 σαρι Σεβαστῶι καὶ τοῖς τ[έκ]νοις ἐγγό[νοις τε
αὐτοῦ πάν[τ]α [τ]ὸν τοῦ [βίου?] χρόνον κ[αὶ λό-
γωι [κ]αὶ ἔργωι καὶ γνώμη[ι, φί]λους ἡγού[μένος
οὓς ἂν ἐκεῖνοι ἡγῶντα[ι], ἐχθρούς τε ν[ομίζων
οὓς ἂν αὐτοὶ κρίνωσιν· ὑπέρ τε τῶν τ[ούτοις
15 διαφερόντων μήτε σώματος φείσεσ[θαι μή-
τε ψυχῆς μήτε βίου μήτε τέκνων, ἀλ[λὰ παν-
τὶ τρόπωι ὑπὲρ τῶ[ν] ἐκείνοις ἀνηκό[ντων
πάντα κίνδυνον ὑπομενεῖν· ὅ τί τε ἂ[ν αἴσ-
θωμαι ἢ ἀκούσω ὑπεναντίον τούτ[οις λε-
20 γόμενον ἢ βουλευόμενον ἢ πρασσό[μενον
τοῦτο ἐγμηνύσειν τε καὶ ἐχθρὸν ἔσ[εσθαι τῶι
λέγοντι ἢ βουλευομένωι ἢ πράσσο[ντί τι τού-
των οὕς τε ἂν έκχθροὺς αὐτοὶ κρίν[ωσιν, τού-
τους κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν ὅπλο[ις πᾶσιν?
25 καὶ σιδήρωι διώξειν καὶ ἀμυνεῖσ[θαι.
Ἐὰν δέ τι ὑπεναντίον τούτωι τ[ῶι ὅρκωι
ποιήσω ἢ μὴ στοιχούντως καθὼ[ς ὤμο-
σα, ἐπαρῶμαι αὐτός τε κατ ἐμοῦ καὶ σ[ώμα-
τος τοῦ ἐμαυτοῦ καὶ ψυχῆς καὶ βίου κα[ὶ τέ-
30 κνων καὶ παντὸς τοῦ ἐμαυτοῦ γέν[ους
καὶ συνφέροντος ἐξώλειαν καὶ παν[ώλει-
αν μέχρι πάσης διαδοχῆς τῆς ἐ[μῆς καὶ
τῶν ἐξ ἐμοῦ πάντων, καὶ μήτε σ[ώματα τὰ
τῶν ἐμῶν ἢ ἐξ ἐμοῦ μήτε γῆ μ[ήτε θάλασ-
35 σα δέξαιτο μήτε καρποὺς ἐνέγ[κοι αὐτοῖς.
Κατὰ τὰ αὐτὰ ὤμοσαν καὶ οἱ ἐ[ν τῆι χώραι
πάντες ἐν τοῖς κατὰ τὰς ὑ[παρχίας? Σε-
βαστήοις παρὰ τοῖς βωμο[ῖς τοῦ Σεβαστοῦ.
Ὁμοίως τε Φαζιμωνεῖται οἱ [τὴν νῦν Νεάπο-
40 λιν λεγομένην κατοικοῦν[τες ὤμοσαν σύμ-
παντες ἐν Σεβαστήωι παρὰ τ[ῶι βωμῶι τοῦ
Σεβαστοῦ.

. .

12- , , 1, , .

, , , , , , , () , () , ( ). () , , , (), . , , () , , - . , (?) () .

- () (), ; , , , , () ; , () .

.

, , , .

, ,   , , , .162 , , .


-ʸ . ,   Φαζημωνῖτις, , , , , Νεαπολῖτις2. 60 , , , , . . , ; - , -  . , 64 . . . . - , , . , , 3. , .   4,  . -ʸ. , -, , .163 Ἄνδραπα5. , 6.

- , 7 . . .7. . , , 178 8. 173 . . .9, , , 5 . . . 3- 12- . 12- 5 . . ., 13-  2 . , 12- 3 . . ., , 6 , . , 12- .

  6 , .   quod eo die imp. Caesar pontifex maximus factus est[1] ( 12 . . .). , , , .

, : , , ,   . , .164 . , , , ( 9), .  .

: , , , ; , , .

. . .

375 . . . , : ποιήσω ταῦτα νὴ τὸν Δία καὶ τὸν Ἀπόλλω καὶ τὴν Δήμητρα· εὐορκοῦντι μέμ μοι εἴη πολλὰ καὶ ἀγαθά, εἰ δὲ μή, ταναντία[2]10.  263 . . . . : Ὀμνύω Δία, Γῆν, Ἥλιον, Ποσειδῶ, Δήμητρα, Ἄρη, Ἀθηνᾶν Ἀρείαν καὶ τὴν Ταυροπόλον καὶ τοὺς ἄλλους θεοὺς πάντας καὶ πάσας· διαλύομαι ἀπὸ τοῦ βελτίστου πρὸς Εὐμένη τὸν Φιλεταίρου καὶ εὐνοήσω αὐτῶι καὶ τοῖς ἐκείνου[3] : Εὐορκοῦντι μέμ μοι καὶ ἐμμένοντι ἐν τῆι πρὸς Εὐμένη τὸν Φιλεταίρου εὐνοίαι εὖ εἴη καὶ αὐτῶι καὶ τοῖς ἐμοῖς, εἰ δ ἐφιορκοίην καὶ παραβαίνοιμί τι τῶν ὁμολογημένων, ἐξώλης εἴην καὶ αὐτὸς καὶ γένος τὸ ἀπ ἐμοῦ[4]11. .165 III . . : Ὀμνύω Δία, Γῆν, Ἥλιον, Ἄρη, Ἀθηνᾶν Ἀρείαν καὶ τὴν Ταυροπόλον καὶ τὴν Μητέρα τὴν Σιπυληνὴν καὶ Ἀπόλλω τὸν ἐμ Πάνδοις καὶ τοὺς ἄλλους θεοὺς πάντας καὶ πάσας καὶ τοῦ βασιλέως Σελεύκου τύχην· ἐμμενῶ ἐν ταῖς συνθήκαις αἷς συντέθειμαι πρὸς Σμυρναίους εἰς ἅπαντα τὸν χρόνον καὶ διατηρήσω τήν τε συμμαχίαν καὶ τὴν εὔνοιαν τῶι βασιλεῖ Σελεύκωι καὶ τῆι Σμυρναίων πόλει καὶ οὔτε αὐτὸς ἀδικήσω αὐτῶν οὐδένα οὔτε ἄλλωι ἐπιτρέψω οὐδενὶ κατὰ δύναμιν τὴν ἐμήν· καὶ ἐάν τινα αἰσθάνωμαι ἐπιβουλεύοντα τῆι πόλει μηνύσω τῶι δήμωι τῶν Σμυρναίων εὐορκοῦντι μέμ μοι εὖ εἴη, ἐφιορκοῦντι δὲ ἐξώλεια καὶ αὐτῶι καὶ γένει τῶι ἐξ ἐμοῦ[5]12.

, , , , 1888 , . : Ζεῦ καὶ Γᾶ καὶ Ἅλιε καὶ Παρθένε καὶ θεοὶ Ὀλύμπιοι, ἐμμένοντι μοι εὖ εἰη ἐν τούτοις και αὐτῶι καὶ γένει καὶ τοῖς ἐμοῖς, μὴ ἐμμένοντι δὲ κακῶς καὶ αὐτῶι καὶ γένει καὶ τοῖς ἐμοῖς, καὶ μήτε γᾶ μοι μήτε θάλασσα καρπὸν φέροι μήτε γυναῖκες εὐτέκνοιεν μήτε θανα[6]13

, , . - : ,   Καίσαρι Σεβαστῷ καὶ τοῖς τέκνοις ἐγγόνοις τε αὐτοῦ[7] (. 1011). (τούτοις[8]  . 19, αὐτοί[9]  .166 . 23). :   . : Αὐτοκράτωρ Καῖσαρ θεοῦ νἱὸς Σεβαστός  Imperator Caesar divi filius Augustus[10]. : 12- , ,   . , , , , ,  , , . , . .

, . , . iusiurandum in leges[11], : ,   . , iusiurandum, sacramentum, 14, ,     , (. 43). , , :   , , , , .

.167 . . , , - . , 15, , . , , - , , . 3 . , , , : , . , , . , , ; , , , (. 45). , , , - , ? , , ?


. : Einen besonderen dem Princeps als solchen zu leistenden Eid kennt die Augustische Ordnung nicht[12]16. .168 I II ; , . , : . (Eph. Epigr. V, . 154158), , , . , ; , . , , , , .

: iusiurandum sacramentum. , , , , , . iusiurandum in leges17. , in leges, in acta Caesaris, . . 18. , , 19. in acta . ; , , .169 20. 21; , , , , acta 22. in acta , 23; , , . sollemne iusiurandum24, , 1- .

, , sacramentum. , . 25. ,   iurabat in verba ducis. , . ,   . , , iusiurandum in leges et in acta , 1- , sollemne Kalendarum Ianuariarum sacramentum (hist. I 55)26.

.170 , , , . , , . : Iuravit in mea verba tota Italia sponte sua et me be[lli], quo vici ad Actium, ducem depoposcit. Iuraverunt in eadem ver[ba provinciae Galliae Hispaniae Africa Sicilia Sardinia[13]27. , , , : Καὶ τοσαύτῃ γε προθυμίᾳ ἀμφότεροι ἐχρήδαντο, ὥστε καὶ ἐνόρκους τὰς συμμαχίας σφῶν ἑκατέρῳ ποιήσασθαι (50, 6, 6)[14]28. , , , . , -, coniuratio. , , , ,   coniurandi cum tota Italia pro partibus suis (Aug., 17)[15]. coniuratio , tumultus, id est bellum Italicum vel Gallicum[16], , (militia)29. , coniuratio. , , , . .171 ; . , , . . ,   , , , . , . , , ,  iura dedit, quis pace et principe uteremur (ann., III 28)[17].

, , 27 , , . , . , , . - , . , , . , . , , . : At Romae ruere in servitium consules, patres, eques Sex. Pompeius et Sex. Appuleius consules primi in verba Tiberii Caesaris iuravere, apudque Cos Seius Strabo etl C. Turranius, ille praetoriarum cohortium praefectus, hic annonae: mox senatus milesque et populus (ann., I 7)[18].

, .172 , : quanto quis illustrior, tanto magis falsi ac festinantes, vultuque composito, ne laeti excessu principis neu tristiores primordio, lacrimas gaudium questus adulationem miscebant[19]. , , , , . , , , , , , ; , , , , (fessusque clamore omnium expostulatione singulorum flexit paulatim, non ut fateretur suscipi a se imperium, sed ut negare desineret)[20]. , , , , , , , , . , , , . , , , , (sed Germanicus Sequanos proximos et Belgarum civitates in verba eius[21], sc. Tiberii, adigit, I 34).

[ , , (ant. 18, 5, 3), .]

, .173 : , , (die Betreffenden) , , (Herrscher)30. a priori; , , : , , . , . , : : ruere in servitium[22] , cp. 52 praeivimus et commilitonibus more sollemni, eadem provincialibus certante pietate iurantibus[23]. 31. , , : . , , . :   14 ,   111113 . , , ; ,  , . , , , .174 , . . ; . , , , , . , , I II . .

, , sacramentum. : renovandum per annos sacramentum in nomen Tiberii (ann., I 8)[24]. (iurare in verba alicuius), , sacramentum. , , , .

37 , . . : , . XVII ,   1881 , . 11 37 , , , . 16 , , , , . :

Ex mei animi sententia, ut ego iis inimicus ero, quos C. Caesari Germanico inimicos esse cognovero, et si quis periculum ei salutique eius infert inferetque; armis bello internicivo terra marique persequi non desinam, quoad poenas ei persolverit: neque me neque liberos meos eius salute cariores habebo, eosque, qui in eum hostili animo fuerint, mihi hostes esse ducam: si sciens fallo fefellerove, tum me .175 liberosque meos Iuppiter optimus maximus ac divus Augustus ceterique omnes di immortales expertem patria incolumitate fortunisque omnibus faxint[25]32.

:

Ὄμνυμεν Δια σωτῆρα καὶ θεὸν Καίσαρα Σεβαστὸν καὶ τὴν πάτριον ἁγνὴν παρθένον εὐνοήσειν Γαίῳ Καίσαρι Σεβαστῷ καὶ τῷ σύμπαντι οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ φίλους τε κρίνειν, οὓς ἂν αὐτὸς προαιρῆται, καὶ ἐχθροὺς οὓς ἄν αὐτὸς προβάλληται. Εὐορκοῦσιν μὲν ἡμῖν εὖ ἂν εἴη, ἐφιορκοῦσιν δὲ τὰ ἐνάντια[26]33.

, , , 3 . . . . , , , . (οἴκος αὐτοῦ[27]). , , , . , . , ,   ψήφισμα Ἀσσίων γρώμῃ τοῦ δήμου[28], 34.

. 35. , .176 , , (τὸ κοινόν). , , , . : τόν τε ὅ[ρκον ὤμοσε]ν ὑπὲρ τῆς πόλεως ὑμῶν παρόντος τοῦ ἡγεμόνος [ἐναντίον] τοῦ συνεδρίου (. 56)[29]. , 36, ἡγεμών , .

. . , , : de sororibus auctor fuit, ut omnibus sacramentis adicerentur: neque me liberosque meos cariores habebo, quam Gaium habeo et sorores eius[30]37. 38, , : in acta. , , , . : περὶ δὲ τοῦ Αὐγούστου τοῦ τε Γαΐου τά τε ἄλλα ὥσπερ εἴθιστο, καὶ ὅτι καὶ σφῶν αὐτῶν καὶ τῶν τεκνών καὶ ἐκεῖνον καὶ τὰς ἀδελφὰς αὐτοῦ προτιμήσουσιν, ὤμοσαν, τὰς τε εὐχὰς ὑπὲρ πάντων αὐτῶν ὁμοίως ἐποιήσαντο[31]. : iusiurandum in acta, sacramentum, votorum municipatio. , . , sacramentum, , , , : iusiurandum sacramentum. .177 , . , sacramentum, , . , , , ; .

, , . . , ,   quod consortium imperii iuraturasque in feminae verba praetorias cohortes idemque dedecus senatus et populi speravisset (ann. XIV 11)[32]. , . , , . . , ; , : praetorianos toti Caesarum domui obstrictos (esse)[33].


, . , , . ,   ; , ,  . . , , .178 . , . , . , : sub Tiberio et Gaio et Claudio unius familiae quasi hereditas fuimus (hist., I 16)[34].

, , . , : Ante idus Iulias Suria omnis in eodem sacramento fuit. Accessere cum regno Sohaemus haud spernendis viribus, Antiochus vetustis opibus ingens et inservientium regum ditissimus Quidquid provinciarum abluitur mari Asia atque Achaia tenus, quantumque introrsus in Pontum et Armenios patescit, iuravere (hist., II 81)[35]. , . , dies imperii 1- , , (Suet. Vesp. 6  qui principatus dies in posterum observatus est[36]).

, . 19- , , . : k(alendis) Mai(is) ob diem imperii [Vitelli] Germanici imperatoris), quod XIII k(alendas) Mai(as) statutum est[37]39. 3- . , , , . , , , , .179 , , , oblitterata nomina, 40. , , , 19- , , . ., , , , , , .

́ , , . , , 41. , oblitterata nomina senatus populique Romani[38] , . , , , dies imperii. , quod de imperio suo iudicium senatui non dedisset[39], (vita Hadr. 6). , , . : quod esse res publica sine imperatore non posset[40]. , , , II, , III , , .


.


  • 1 : De par lempereur César consul pour la douxième fois, lan trois (de la province), la veille des nones de Mars[41] , , .
  • 2Strabo, XII 3, 38.
  • 3Ib. 41. Ὕστατος δὲ τῆς Παφλαγονίας ἦρξε Δηιόταρος, Κάστορος υἱός, ὁ προσαγορευόμενος Φιλάδελφος, τὸ Μορζέου βασιλέιον ἔχων τὰ Γάγγρα, πολισμάτιον ἅμα καὶ φρούριον[42].
  • 4Imhoof-Blumer, Griech. Münzen, Abh. d. Bayr. Akad. XVII. B. III Abth., . 594: wo im unteren Halysgebiete der Ort gelegen war, scheint noch nicht ausgemacbt zu sein[43].
  • 5Ptol., Geogr. V 4, 6.
  • 6Hieroclis Synecdemus, 701, 7 (Burckhardt, p. 34); Notitia Basilii v. 239  ὁ Ἀνδράπων  Ἑλενοπόντου (Gelzer).
  • 7Pauly-Wissowa, Real-Encyclop. I s. v. aera, p. 645 (Kubitschek).
  • 8C. I. Gr. 4154 = Bull. de corr. Hell. 1889, . 306.
  • 9Klein, Fasti consulares, s. a.  Prosopogr. Imp. Rom. I, p. 399.
  • 10Michel, Recueil des Inscriptions grecques, I, 9, . 5; . 363/62 . ib. n. 95, . 105.
  • 11Ib., n. 15, . 10.
  • 12lb., n. 19, . 1718 = Dittenberger, Sylloge, n. 171.  .
  • 13Latyschew, Inscr. ant. P. Eux. IV, n. 79, p. 52.   .   Corp. Inscr. Gr., n. 2826 , : , . . , . 19 (.-. 1896), . 28. . , Inscr. O. S. P. Eux. IV 342.
  • 14 .
  • 15  . : . . . . . . . I. , 1900, . 109 . , Dig. I 17, . . . . .
  • 16Mommsen, Röm. Staatsrecht, II3 793.
  • 17Ib., 598602.
  • 18Appian, b. c. II 106.
  • 19Dio, 47, 18 ( 712): ἔν τε γὰρ τῇ πρώτῃ τοῦ ἔτους ἡμέρα αὐτοί τε (sc. III v. r. p. c.) ὤμοσαν καὶ τοὺς ἄλλους ὥρκωσαν βέβαια νομιεῖν πάντα τὰ ὑπ ἐκείνου (Caesar) γενόμενα[44].
  • 20Tac. ann., IV 42: Apidiumque Merulam, quod in acta divi Angusti non iuraverat, albo senatorio erasit[45].
  • 21Tac. ann., I 72: neque in acta sua iurari, quamquam censente senatu, permisit (sc. Tiberius)[46]; . Suet. Tib. 26. 67.   . Dio 60, 10, 1.
  • 22Dio, 59, 9, 1: καὶ οἱ ὅρκοι περὶ μὲν τῶν ὑπὸ τοῦ Τιβερίου πραχθέντων οὐκ ἐπήχθησαν[47].
  • 23Dio, 47, 18: καὶ τοῦτο καὶ νῦν ἐπὶ πᾶσι τοῖς τὸ κράτος ἀεὶ ἴσχουσιν ἢ καὶ ἐπ αὐτοῦ ποτε γενομένοις καὶ μὴ ἀτιμωθεῖσι γίγνεται[48].
  • 24Tac. ann. XVI 22.
  • 25Polyb. 6, 21, 23.
  • 26 , . . 790 , VI, . Theoph. Chr. p. 465 de Boor.
  • 27Monum. Ancyr. 5, 36 (Mommsen, R. g. d. A., p. LXXXXII 98).
  • 28 , , , Mon. Anc. , . Mommsen, l. c., p. 99.
  • 29Serv. ad Aen. 8, 1.  . Marquardt-Dessau und Domaszewski, Röm. Staatsverwaltung, II 386387.
  • 30Mommsen, R. Staatsrecht, II3 793, Anm. 4.
  • 31 , : Paneg. 68: Scis tibi ubique iurari, cum ipse iuraveris omnibus[49].
  • 32C. Inscr. Lat. II 172 = Bruns, Fontes iuris Romani, 5 ., . 236.
  • 33Ephem. Epigr. V 156.
  • 34Ἐπεὶ ἡ κατ εὐχὴν πᾶσιν ἀνθρώποις ἐλπισθεῖσα Γαίου Καίσαρος Γερμανικοῦ Σεβαστοῦ ἡγεμονία κατήνγελται, οὐδὲν δὲ μέτρον χαρᾶς εἵρηκην (sic) ὁ κόσμος, πᾶσα δὲ πόλις καὶ πᾶν ἔθνος ἐπὶ τὴν τοῦ θεοῦ ὄψιν ἔσπευκεν, ὡς ἂν τοῦ ἡδίστου ἀνθρώποις αἰῶνος νῦν ἐνεστῶτος, ἔδοξεν τῇ βουλῇ καὶ κατασταθῆναι πρεσβείαν[50]   . Suet. Cal. c. 13; ( ) : εἰς] ὃν [κα]ιρὸν ἡ πᾶσιν μακα[ριωτ]άτη ἐπέλαμψεν ἡγεμονία τοῦ νέου θεοῦ Σεβαστοῦ (v. 59)[51].
  • 35C. Inscr. Gr. Graeciae Sept. I 2711 (=Bull. de Corr. Hell. XII, 305313).
  • 36Marquardt, R. Staatsverwaltung, I2 331.
  • 37Sueton. Caligula, c. 15.
  • 38Dio, 59, 3, 4; 9, 2.
  • 39Henzen, Acta fratrum Arvalium, p. XCIV 64.  Tac. hist. II 55.
  • 40Tac. hist. I 12, 55.
  • 41Tac. hist. II 88; III 2, 39: eius (sc. Domitiani) nomen epistulis edictisque praeponebatur[52].


  • [1] . ( ,   . . ).
  • [2] , , ; , , , .
  • [3] , , , , , , ; , ,
  • [4] , , , , - , , .
  • [5] , , , , , , , , ; , , , ; , - , ,   , .
  • [6], , , , ,   ; , ( . . ).
  • [7] , .
  • [8].
  • [9].
  • [10] , , .
  • [11] .
  • [12] . ( . . ).
  • [13] , , . , , , , . ( . . ).
  • [14] , , , .
  • [15] . : Bononiensibus quoque publice, quod in Antoniorum clientela antiquitus erant, gratiam fecit coniurandi cum tota Italia pro partibus suis. . . : , , , .
  • [16], , .
  • [17] , . ( . . ).
  • [18] , , ; , , , ; , . ( . . ).
  • [19] , , , , , , ; , . ( . . ).
  • [20], , , . ( . . ).
  • [21] . ( . . ).
  • [22] . ( . . ).
  • [23] , , ( . . ).
  • [24] . ( . . ).
  • [25] , , , - , , , , , , , ; [ ], , , , .
  • [26] , , , , , . , ,   .
  • [27] .
  • [28] .
  • [29] .
  • [30] : , . ( . . ).
  • [31] [] , , , , .
  • [32] , . ( . . ).
  • [33] . ( . . ).
  • [34] , . ( . . ).
  • [35] . ,   , , . () , , , , . ( . . ).
  • [36] . ( . . ).
  • [37] , .
  • [38] .
  • [39] . ( . . ).
  • [40] . ( . . ).
  • [41] , (),
  • [42] , , .   , . ( . . ).
  • [43] , -, .
  • [44] (. ., ) , , ().
  • [45] , , . ( . . ).
  • [46] , . ( . . ).
  • [47] . , .
  • [48] , , , - .
  • [49] , , . ( . . ).
  • [50] , , , , , , , ,
  • [51] , .
  • [52] . ( . . ).
  • 1294426646 1294427783 1308904368 1403439442 1403443605 1403445016

    , .