|  |
:
. . ., - , 1994.
. . .
. . , . . . . .

: : M. Tullius Cicero. De re publica. Bibliotheca Teubneriana (K. Ziegler). Lipsiae, 1958; M. Tullius Cicero. Vom Gemeinwesen. Lateinisch und deutsch (K. Büchner). Zürich, 1960; : Cicéron. Traité des lois. Texte établi et traduit par G. de Plinval. Collection Budé. Paris, 1958. ;   . . . , , . , , : . . , , , . . . . , . IIII, .., . , 19491951.

. . (. .).

. . . (, 1928), ( , VI, 929)  . (, 1853) . . (, 1917). .


1. .

2. , , 103 102 . , , . 65 . 62 ., . 56 . , , 54 .  ; 51 . . , , , . 43 ., . , .

, , 64 ., ; , .

3. (10932), , , .   ( ) . . , , , , .

: ( ) , . 16   , . , . .

(I, 1) .  , , , , , ? , , ?1

.  , . , .

(2) .  , , , , , 2 . , 3, , ? , , , , , , , . ( , , , , 4), , , . , , , , , - .

(3) .  , , , , ; . , , , , !

.  ?

.  , , . ; , , . ? ; . , . , , , , ( 5 ),    . , , , , , , ,  , , , 6.

(II, 4) .  , , . , , , , . - , , . ́ ,   , , , 7, . , , .

.  , , 8.

(5) .  , , , . , , , ( ),  ? ?   ? 9 , .

.  , , , , , : ,   , , , , , , , ; ,   , 10,  , , , , . , , , . , , . , , , , . , , ; [, , , ,] .

(III, 6) .  , , 11, , , 12; , , ,  .

. . , ; , , , , 13. ,   , ,  , 14, . , , , , , 15.

(7) .  . , , , , .

.  . , -, 16. , , , .

.  , , ,  - , ,  .

.  ; .

. 17.

.  ?

.  .

.  , ! .

(IV, 8) .  , , , , , , ́.

.  , ! .

.  , , , , , - ,   , . ,  ,  , , . , , , :   , , .

(9) .  . , , , , .

.  , , : , 18  . , , , , , , .

(10) , . , , , , 19; , , , , 20. , , , , , , , . . , , 21.

(V, 11) .  , , , , , .

.  , , , , [] . , , , , , , . , , , , : , , , , , , , . , , , -, . , , , , , , , [lex], , [legere] .

(12) , 22, , : - , , , ?

.  , .

.  , , ?

.  .

.  , .

.  .

(13) .  , ? , , . , , , , , , . , ,   , , .

(VI) .  , , , ,   , , .

(14) .  , , 23 ?

.  , 24.

.    , , , 25. , , , .

.  , , , ?

.  , . , , , ,   , , , 26. , , 27 28, , . , , -, , , 29.

(15) .  , 30 ?

.  , , , , , ( ́); , , 31. ; , .

(VII) , , , , , , ́ , , , , , , , .

(16) , , , . - , , , , , ? , , , [] [] , , ? , , , , , ? , , , , , , 32. , , , , , , , , , , , ? ; 33.

(17) .  , , , , 34. , , . ,   .

.  , . , , , - ?   , , . , .

.  . , , , . , , .

(18) .  , , , , [ ] , .

.  ?

.  , , , , 35,     , , . , , , , . ( ), .

.  . , .

(VIII, 19) , , . - , .

: , , , 36; , . , 37. .

, 38, , , ,  , , , , , ; , ,  , , , , , 39.

. , , . , 40. . (20) . , .

:   ,   . - 41.

, , . : ,   , , , , 42. (21) , , ; , , , . , , , 43. , , , , , ; , 44.

(IX) , ; , 45.

    . . , , ; 46.

, , , , 47, , , 48.

(22) , , ; , , .

[ ]; , , , 49.

.

50,   .

, 51.

,   52.

53.

.

. . 54. , .

.

-55 , . .

(X, 23) .  ! , , .

, 56, , ?

.  , .

.  , , , , , - , , , , , .

(24) .  , , , : 57.

.  , ! ?

.  , ; , , .

.  .

.  , .

.  ! ?

.  , , , , 58. , : , , . , 59; , , .

(25) , , , , . ? , , , ?60 , , . , , , -, .

. (26) , , , .

, , , , , , , , , .

(XI) : , , , . , ,  61, , , , , , 62: , , , . , , 63. ( ), , . (27) , , , , , .

  ( ) , . , , , , , 64.

(28) , , , , , , , , ( ), , .

, , , 65, , . , . , . , [ ] [ ],   , , , 66, ; 67 . , ( ), , , , , , 68, []

(XII, 29) , 69,   70; . , , , , ; 71, - .

, , , : , , , 72.

. ( , , 73), 74, , , , .

(30) , , , , 75. , 76, . 77. , ,   , , , , , .

(31) , , . ,   78, , . , ( ), , , , ? - , , : !79 - , , ? - , 80 ? , , , , ?81 , , , ?

(XIII, 32) .  ; , , , . 82 ( ): , ; , 83. .

.  ? , , , , , , . , , , , , .

(33) , , , , . , , , , , , . , , , , , 84 , , , , , , , . , 85, 86 , . , , , . , , , , , . , , : , 87.

(34) .  , , ; .

(XIV) .  , , . 88. , , , , , , 89.

, 90, , ́ , , .

.  , .

.  , , .

.  ?

(35) .  .

.    , ́ 91.

.  , , 92, , ? , , .

(36) .  , , , 93.

.  , . , , , ,   , , , , , , , . , , 94. , , , 95.

.  , , .

(XV, 37) .  , . , , , , 96. , , 97. ( , , ) , . , , , , , , 98.

, , , .

(38) , 99, , , . 100, , . , , , , , . , , , 101. 102; , , : - , , , , 103.

(39) . , 104. , , . : , , 105 106, , . , , , , ,  , 107.

(XVI, 40) , . , , : , . , , , , , : . , , : , .

, , 108; .

, , , - 109.

(41) , , , , , , , , 110.

, , , 111.

; , , ; 112.

, 113, . , . , ? , . , , , , , , , , , .

(XVII, 42) , 114, , , , , .     , . , , , , 115, , , ,   . - ? , , , , , ,   ; , 116.

(43) .  , , . , , .

.  , , , ; . , , , ;     . , , . , , , ; , , , , , , , ; , 117.

(44)   , , , . , ; , , 118.

(XVIII, 45) , 119, , ( ) : , , , . .   ,   . , , . ,   , . ( ) , - ,   , ,  , .   , ; , .   , . 120. . , , , . , , , - 121.

.  . 122.

.  , ! .

(46) .  , , , .

.  , , , , , , ; , , ,  ( ), , , , , .

(XIX, 47) , , , , ( ) ( , , , ) . , 123, , , . ,  ,  , , . ? ? , , , , ?124 . , , , , , 125 . , , ? ( ) : , , . (48) , , , , 126. , , , . , . ; , , . , , 127; , . , ,  , 128 .     , . (49)   , , , ; .

(XX) . . : : , 129, ( ́ ) - - 130. (50) . , , , , .

, :   131  , , . : , , , ; , ,  ,  132.

(51) ; , , , . , - , , - , , , , , , , , , , , , 133. , , , , , , , 134.

(XXI, 52) , , , , : ?135 - . , . , , ; , , , . 136, , , , , , , (53) . ?   ; . , ? , , ( ), , , . , , , ; . : , , , , , , , , , 137 [ .]

(54) [ 138, ; , . , 139, , . , , ( , , ), , , ;] , , , 140; , , -, . , 141.

(XXII, 55) , , , , , 142 . , , ( nex [], 143), , . , , , .   , ,  . , , , , , , , 144, .

(56) , , : , , 145. , , , 146, , , , . , , , , , , . (57) , , , , , , , , . : 147. , , . , . , , , , . . , , , , ; , , , . , , , , : -. , , , .

(XXIII, 58) .  , ́ , , ́ .

.  , , , , . , . ,  ,  , .   . , , , , , , .

.  ?

.  , , , , , ,  148, 149, , , 150, , . , , , , . , . , - ; ; 151 . , ; , , , .

(59) , , . ,  ,  . 152. ; ; . , , , : , [lessus]. 153 , , ,   ; 154 ,   - , . , 155. . : .

(XXIV, 60) , . , . . , :   ,  , . , . : ́ 156, , . , : , , 157. , , , 158. , . : ,  , : , , , . , .

(61) : ,   . , , , , ; . , , 159 , 160, .

  , . : , 161; 162; (62) , , , ; 163.

(XXV) .  , , . , .

.  . , , , 164. , , . , , : . (63) . , , 165   , , , , , , , 166. , , ; ( ). .

(64) , 167, , , ; 168 . . : , .

(XXVI) : , . : -,  ,  , , (, , tymbos), , , , , 169, , , , , (65) , 170; , . , , ; . (66) 171 . , - , , . . , , , . , , : . ; , , .

(XXVII, 67) , . , ; . 172: , ; - , , , , ; , , , ,   ,   .

(68) , , , , , , , , 173. , ,   174.

(69) , , .

.  , , ; .

.  , , , , . , , , 175.

. , , , .

.  .


  • 1. , , III, 1, 1 (145). , , , .
  • 2. , , II, 18, 1 .
  • 3  ; . .
  • 4. , , 20 22; , II, 11, 2. (39).
  • 5 290, 284, 275 274 . . , , III, 6 40; , 55.
  • 6. . , , I, 55; V, 135. . , , I, 196.
  • 7. , , V, 4. ; . . , : , 100; , 28; , , 3.
  • 8. , , II, 15, 13 (42).
  • 9 (234149). . , , 20. . , . 36 . I.
  • 10 , . . , II, 15; , , 24.
  • 11 (Magnus)  .   63 ., 58 ., . . . : , VIII, 11 b, 2 (327); , II, 16, 3 (390); VI, 12 (489).
  • 12 , (102101 .), , . . , : , 26, 33, 83; (63 .), 27 .; , 19 .; , 92, 132; , 50; , 43; , IX, 10, 3 (364).
  • 13 (.)  , ; .
  • 14 (, ) . .
  • 15. , , 230 B.
  • 16 , , , , . . , , I, 13, 1 (19); 16, 15 . (22).
  • 17. , , I, 22, 56, . 63 131.
  • 18 : , ; , , . in iure; . . 43 . I.
  • 19 (pons Sublicius) (508 .). . , II, 10.
  • 20. , , II, 46. , (510 .).
  • 21. , , I, 631.
  • 22 . . , , III, 13.
  • 23   , (100 .) (99 .). ; ; . . , (63 .), 18 .; , 224; , II, 48.
  • 24, 91 . : , , ; ; . (, , , 9188 .). .
  • 25, senatus-consultum ultimum. . , . 146 . I. : (   98 .). . ,  31.
  • 26. , , IV, 722 D .
  • 27. , I, 57; , XII, 19, 321, 3.
  • 28. , XII, 11, 319, 2.
  • 29. , , IV, 718 BC, 720 A, 722 B.
  • 30 IVIII . . , , III, 43.
  • 31 . . , 97; , . 105 . I.
  • 32. , I, 18 .
  • 33. , , IV, 722 D.
  • 34. , , IV, 715 D .
  • 35 ; , 494 ., . . , . 144 . I.
  • 36 , , , , .
  • 37 (Lares compitales, Lares publici). . , . 6 . V. (delubrum)  .
  • 38 (dii maiorum gentium): , , , , , . . , , . 4267 . (dii consentes).
  • 39, , 58 ., , , ( 42) . . ,  36 . 95.
  • 40 , -  ( , ). . . , . 6 . V. , , I, 102; , , I, 71 .; , , II, 7, 4 .; , , I, 7, 26.
  • 41  , ; 15 .   , -.  . , . 44 . II;   . 46 . II.
  • 42 , : 1) , 2) , ( ), . . , 3) , . . . . , . 11 26 . II;  . , . 45. . , , VI, 12.
  • 43 , , , , . , , templum (); ; , . . , ( , . . ), , , , . , , . (, , ) ( ). . , II , 110; , I, 18, 6.  . , . 46.
  • 44, (caput).
  • 45. , , II, 31 . 53.
  • 46 . , ( , , ) . . . , . . , , VI, 6, 3, 9 (491). ; ; (fulgur condere).
  • 47 (Bona dea): , 3 4 ; . . ,  36 . 95.
  • 48 - . . , , 55; , II, 19.
  • 49. , II, 38; , 21 .
  • 50 ( , ) 204 ., . (410 ); . . , : , 1; , 22 .; , , IV, 350 .; , XXIX, 14.
  • 51Parricidium  , , (pater familias); poena cullei, : . . , , 28 . .
  • 52. , , IV, 6; , III, 111; , , XII, 948.
  • 53   -.   .
  • 54  ( , ) , . . ius humanum ius divinum; res sacra. . , . 151.
  • 55 , .
  • 56. , , I, 70.
  • 57Uti rogas. . . , III, 34 .
  • 58. , , II, 71.
  • 59 . . . 68 . I.
  • 60. , , II, 26 .
  • 61  . , , . 50 . I.
  • 62. , , . 42 . I.
  • 63. , , 7; , , 94, 42.
  • 64. ,  19. . , , 143.
  • 65 612 . . , . . . , I, 126; , , 12.
  • 66. ,  19.
  • 67   259 ., 249 ., .
  • 68. , , II, 61.
  • 69. , , I, 102.
  • 70. , , . 2.
  • 71 , 10 , . , 355 , (mensis intercalaris)  377 378 , . ; , . 46 ., , . . , I, 19; , , 40.
  • 72. , , II, 26 .; , I, 20.
  • 73Ἑστία  Vesta. . . , , II, 67.
  • 74. . , , II, 14.
  • 75. ,  20. (, X, 909 D) .
  • 76. , , 96 .
  • 77. , , III, 5; , II, 112.
  • 78 53 . . , , I, 1.
  • 79Alio die! . . , , . 11 26 . II.
  • 80 ( ) (ius agendi).
  • 81. ,  14.   91 ., . . , . 24; , , 173, 186.
  • 82   70 ., .   54 ., . . , , 267; , III, 4, 1 (194).
  • 83. . . . , , I, 105; II, 75.
  • 84 .  . , , V, 148;   , , XV, 225; , , .   .  . , I, 68; II, 299;   , VI, 76; , , III, 294 .
  • 85. , , II, 5 .
  • 86. , , II, 36.
  • 87. , , I, 75.
  • 88. ,  21 ( ).
  • 89. ,  20; , III, 35.
  • 90. ,  21; , II, 28 .
  • 91. ,  21.
  • 92  , . , , , . ; ; . . , , I, 9, 2 (5).
  • 93 , ; . , , . . , , 28.
  • 94 . . , , 234 .; , , 36.
  • 95 , 62 . , (. , . 47). . , : , 8, 37, 44; , 24; , I, 13, 3 (19); 16 (22); , , 9; , 28.
  • 96 , , 496 . . ,  21. . 19 .
  • 97 , , . 186 . ( ). . , XXXIX, 13.
  • 98  . . , , 9; , 874; , 389.
  • 99 , . . , , 21 . . . (spina), (meta). . (Circus Maximus) . 186 . . , XXXIX, 22.
  • 100. , . 11 . IV.
  • 101. , , III, 398 .; 401 .; IV, 410 C; 424 D.
  • 102. , , VIII, 800.
  • 103. , , III, 700.
  • 104. , , IV, 424 C.
  • 105 ( 275200)  ; , ; . . , , 72; , VII, 2.
  • 106 ( 270200)  (), , . . , , III, 45.
  • 107   , VIV . (VII .) .
  • 108. . 50. . , , IV, 3, 16; , , II, 626; , , IV, 249; , XXIX, 10.
  • 109 43 . , . . , , 21.
  • 110. , , II, 2. , , .
  • 111. ,  22.
  • 112. , , IV, 716 .
  • 113 , , .
  • 114 58 . ; .   . . , : , 6, 33; , 76, 99, 110, 131; , IV, 1, 7 (90).
  • 115 . . , 144; , , 31.
  • 116 , 52 . . . , , 86; , .
  • 117. , : , 105; , 39; , 99.
  • 118. , , 77.
  • 119. , . 54.
  • 120. , , XII, 955 D  956 B.
  • 121. ,  67.
  • 122. ,  22.
  • 123   133 ., . . , , I, 20, 31; , I, 217, 240 . , 95 ., 12 . . , VI, 15, 2.
  • 124. , I, 14; , 22.
  • 125 .   iter ad sepulcrum; (. 37 . I). , . . , , 24.
  • 126 , ;   . . , , 27.
  • 127 (ex asse) , : ex uncia  , ex quadrante  , ex semisse  , ex dodrante  . ; . , III, 17, . 28.
  • 128   . . 84 . I.
  • 129, , ; . , . 132.
  • 130  . , . 26 . III. .
  • 131 , , , ( , ), 100 . . ,  53.
  • 132 (patria potestas) , (pater familias) : , , , , . ( ); ( ) , .  , , (mortis causa). . , 39, 6, 25, 1.
  • 133,     , ( ) .
  • 134 : ; ; , , . . . , -, . . : 10000 . , , . , . , , , . . ,  53; , , II, 103, 252.
  • 135. , , 156.
  • 136 , , , 279 . . , XVIII.
  • 137. . 38 . I.
  • 138  . ,  22. .
  • 139  . . 24 . I. ()  138 ., . . , , 107.
  • 140   II . . , , 229.
  • 141 , . , , 13 21 ( , ); , fero  ; , , . .
  • 142, , 243 240 .   .
  • 143 . Dies denicales, dies novemdiales ; (novemdiale sacrificium), .
  • 144 , , (os resectum), . ; (porca praecidanea).
  • 145. , , VIII, 7, 25; , , 79 .
  • 146 ( , ).
  • 147 , . , , , , 108, 33. . , , 22.
  • 148  . , , II, 53, 55.
  • 149   505 503 ., .
  • 150   282 278 ., . . , , III, 56.
  • 151 : . () , , , . . , , 119 .; , , I, 610. . . 54.
  • 152 (pons Sublicius) . . , X, 4 , , , 9. , , II, 55.
  • 153  . , , I, 30; III, 33.  . , , 6.
  • 154 , , . . , , 205 .
  • 155. ,  64; , , 21.
  • 156 .
  • 157, , , .
  • 158 . . , , III, 2.   , .
  • 159  , . . , XVI, 5, 3.   .
  • 160. . . . , . 124 . 84 . I.
  • 161 . ( III .) . , . II . I . , , . , , . , . ( ) 80 .
  • 162  . , . 67 . II;   , . 142 . I.
  • 163 , . , - threnos.
  • 164 64 . . . , II , 12.
  • 165  .
  • 166. , , 51.
  • 167  . , , II, 2.
  • 168 , . , , II, 54 61.
  • 169  ; ; , - , .
  • 170 , ; , . .
  • 171  (VIIVI .).
  • 172. , , XII, 958 D  959 D.
  • 173 - , .
  • 174 . 5 500 .
  • 175. , , III, 683 C.
  • 1260010237 1260010308 1260010309 1414880003 1414880004 1414890001

    , .