| | |
. .

. :

. 2013. 2 (2). . 7384.

.73

. . , , , , , . . , , , .

Abstract

The article explores the date and the circumstances of Crassus request to the senate for summoning Pompey and M. Lucullus to Italy against Spartacus. The information about these events in our sources is fragmentary but not discrepant, and the analysis of warfare allows to suppose that most probably Crassus wrote the letter immediately after the defeat of his legate Mummius and simultaneously with the decimation of the cohort which had fled from the battlefield. At this point Spartacus posed a threat for Campania and Latium. The subsequent successes of Crassus averted the threat but the delaying of warfare caused the discontent in Rome, and Pompey was summoned to Italy though Crassus considered this no longer necessary.

, . : - , , , , , , , ́ , , . , , [23. P. 69]. , : , .74 . , , . , , . - . , , , .

. 1. , , . , , , . , . , , . ; , . , . , [Plut. Crass. 1011; App. BC. I. 118120]2.

Terminus ante quem   1 72 .3; , [Cic. Verr. II. 2. 9496]. , [Plut. Crass. 10. 6],   [App. BC. I. 121]. , , 1 71 . [CIL. X. 8070, 34], , [34. P. 89]. , , , 72 ., 71 . [34. P. 89; 17. S. 95, Anm. 2; 29. P. 111; 2. . 136, . 21]4.

. , , : , , , , . - ,   [App. BC. I. 119, . . . 븭]5. , .75 , , , , , , [Cic. Leg. Man. 30, . . . ]6. , , , , , , , , , [Plut. Crass. 11. 2, . . . , . Comp. Nic. et Crass. 3. 2]7. , , , [Plut. Pomp. 21. 1]8.

. , . , , , [17. S. 92, 395395]. . . . , , , , [26. P. 159160; 27. P. 331]. . , , [19. P. 93]. . , , ,  ; [43. P. 9192, n. 24]; P. [36. P. 201, n. 74; 37. P. 222223]. . , , , , . , [28. P. 57]. . , (non contesté la voce) . , , , [24. P. 8183]. . , . (, , ), , , [35. P. 8].

, , . , . . , , , [7. . 58]; . .76 [25. S. 22]. . . , [9. . 240]. , . [34. P. 87; 5. . 127; 10. P. 25; 22. P. 62, 238239; 12. S. 147; 39. P. 5152, 157, n. 2; 40. P. 151152], , , [1. . 427; 20. Sp. 303; 21. S. 55; 33. P. 136, n. 1; 14. P. 235; 8. . 236]. , , , , [30. P. 33; 2. . 127]. , .

, , [19. P. 93; 18. P. 329330; 43. P. 91, n. 24; 13. P. 361; 28. P. 57], . , . (πρότερον), . . , , : . , , , ; , , [34. P. 5960].

, , : , ,   , , , . : , . , , , , 9. , , (. ), . -, , , , . , , (. Plut. Crass. 11. 1 ). , , , , 10.

, . , .77 11. : ? , 12 . : , [App. BC. I. 119]13, . . , [16. P. 171]. , , , , , , , , , , [1. . 427; 43. P. 9192, n. 24; 22. P. 62; 40. P. 152 .]. , . , , 71 .; , [30. P. 3334]. ; , , , , , [Plut. Pomp. 21. 2; Crass. 11. 7]. , -, [Plut. Pomp. 21. 2, . 22. p. 46], [Cic. Leg. Man. 30], , [Cic. Verr. II. 5. 5], . , , , , [. Plut. Crass. 11. 2; Comp. Nic. et Crass. 3. 2; App. BC. I. 120]. , . , . , , : .

. , . , , , , .78 , , [34. P. 87]14. , , [Plut. Crass. 11. 6], [App. BC. I. 119]. , , , , , , [App. BC. 120]. , : . , , , , .

, , , . . , , , [Plut. Crass. 10. 3], , , : 28 . , , [Cic. Verr. II. 5. 59], , , , 15. , , ; , , , , . , , [. Sall. Hist. IV. 28; Flor. II. 8. 13], [Cic. Verr. II. 5. 5],   [Sall. Hist. IV. 32]; , , 16. , . , , . [43, p. 9192, n. 24; . Cic. Leg. Man. 30]. - , , .

. . : , , . [2. . 127]. . , , [16. P. 172173]. , [App. BC. I. 120]; , . , , , [App. BC. I 120]; , .79 [40. P. 143144]. . . , . [5. . 127]: , , .

. : , , , . , , [22. . 62, 239]; . . [39. P. 52; 40. P. 152]. , , , , , 17 18. ; , : , , , . .

, , , , . . [43. P. 9192, n. 24; 36. P. 201, n. 74; 37. P. 222223] . , . : , , , , , . . .

. , , 71 . ( ), , [App. BC. I. 117]. , , . , , , (πρὸ τῆς Πικενίδος), ; , , (ὐπεξεχώρει διὰ Λευκανίας πρὸς τὴν θάλασσαν) [Plut. Crass. 10. 1].

: , . , , .80 : , . , , , , 19.

. , [34. P. 5758, . Flor. II. 8. 4]20. , , , , [12. S. 141; 2. . 113114]21. , . , . , , , , , . , , , ( : πρὸ τῆς Πικενίδος), (Plin. NH. III. 5. 70: ager Picentinus; Strab. V. 4. 13: τὸ τῶν Πικέντων ἔθνος, οἱ Πίκεντες; Ptol. Geogr. III. 1. 7: Πικεντίνοι) [17. S. 9192, Anm. 10]. [26. P. 388389; 20. Sp. 303; 31. Sp. 1533; 19. P. 90, n. 89; 43. P. 86, n. 11; 13. P. 355356; 40. 123].

, : , , [43. P. 86; 13. P. 356]. , , [Oros. V. 24. 5, . App. BC. I 117; Flor. II. 8. 11], . , , [40. P. 124]. , . . , , . , , , , [Plut. Crass. 10. 23]. , [Plut. lo. it.], , [App. BC. I. 118], , -, , , [App. lo. it.]. ( ) , .81 . , . 22.

, ; , , . . [20. Sp. 298: gehässigster Eifersucht], .   [19. P. 78: odiare]. , (grevant de jalousie) (plus haï de ses rivaux) [14. P. 228, 235]. , , . .

. 82 . , [Plut. Crass. 6. 5],   , [App. BC. I. 88]; , , , , , [App. BC. I. 90,  . 43. P. 6263, n. 19]. -, - .

, , , , (διέκαιε καὶ παρώξυνε) (ἡνία) [Plut. Crass. 6. 5; 7. 1]. , , -, , [20. Sp. 298], , , - [Plut. Crass. 6. 7]. , 23, , , , [Plut. Pomp. 1014]. , . , - , [Plut. Crass. 7. 5]. , [Plut. Crass. 7. 1] , , (Magnus), , [20. Sp. 299; 19. P. 80]. , , , , , ,   [Cic. Rosc. Am. 17]; , , [Schol. Gron. 427 Orelli]24. , 70- . , . , 72 . .82 : , , . , , 25. , , , . , . [40. P. 152].

, : , . .   , , ? , .

, 10 . , , , , [App. BC. I. 118]. . . , , , , [26. P. 389390]26. . . , , [Flor. II. 8. 12; Oros. V. 24. 6], , (6 . 900 ), [18. P. 327; 43. P. 88, n. 16]27. , , [6. . 72; 18. P. 327; 43. P. 8889; 13. P. 357; 40. P. 127128]. . . . [7. . 58; 25. S. 22]28, - . , , , . . . , , : .83 , , [38. P. 113, . 45]29. , , .

, , , , . , [App. BC. I. 119, .: 22. P. 238; 43. P. 91]. , , , , , . , , , [App. loc. cit.]. , , , , ,     .

, , , , . , , . , . . , , . ,   .   , , . ( ) . : , , . , , , , , , , - , , , .   .

1. . .  ., 1941.  . 2.

2. . . : .  ., 2011.

3. .  // .  1968.   1.  . 41100.

.84 4. . .  // .  1970.   8.  . 129142.

5. . . . I . . .  ., 1936.

6. - . .  // . . . .  1948.  . 68.  . 5578.

7. . . . . . .  ., 1969.

8. ո . , , . .  ., 1992.

9. . . .  ., 1964.

10. Adcock F. Marcus Crassus, Millionaire.  Cambridge, 1966.

11. Appiani Historia Romana ex recensione L. Mendelssohnii / Ed. 2 cur. P. Viereck. Vol. II.  Lipsae, 1905.  P. 129.

12. Armin J. Spartacus. Kampf der Sclaven.  B., 1986.

13. Bertinelli M. G. A. Commento. La vita di Crasso // Plutarco. Le vita di Nicio et di Crasso / A cura di M. G. A. Bertinelli, C. Carena, M. Manfredini, L. Piccitilli.  Milano, 1993.  P. 317425.

14. Brisson J.-P. Spartacus.  P., 1959.

15. Deknatel Chr. De vita M. Licinii Crassi.  Lugduni Batavorum, 1901.

16. Doi M. On the Negotiations between the Roman State and the Spartacus Army // Klio. Bd. 66.  1984.  P. 170174.

17. Drumann W. Geschichte Roms in seinem Übergange von der republikanischen zur monarchischen Verfassung oder Pompeius, Caesar, Cicero und ihre Zeitgenossen. 2. Aufl. Hg. P. Groebe. Bd. 4.  Hildesheim, 1964.

18. Gabba E. Commento // Appiani bellorum civilium liber primus.  Firenze, 1958.

19. Garzetti A. Scritti di storia repubblicana e augustea.  Roma, 1996.

20. Gelzer M. Licinius (68) // RE. HbBd. 25.  1926.  Sp. 295331.

21. Gelzer M. Pompeius.  München, 1973.

22. Greenhalgh P. Pompey: The Roman Alexander.  L., 1980.

23. Griffith J. G. Spartacus and the Growth of Historical and Political Legends // Spartacus. Symposium rebus Spartaci gestis dedicatum 2050 A. Sofia, 1981.  P. 6470.

24. Guarino A. Spartaco. Analisi di un mito.  Napoli, 1979.

25. Günther R. Der Aufstand des Spartacus.  B., 1984.

26. Holmes T. R. The Roman Republic and the Founder of Empire. Vol. I.  Oxford, 1923.

27. Last H. The Breakdown of the Sullan System and the rise of Pompey // CAH. 1st edn. Vol. IX.  Cambridge, 1932.  P. 313349.

28. Leach J. Pompey the Great.  L., 1978.

29. Marshall B. Crassus and the Command against Spartacus // Athenaeum.  1973.  Vol. 51.  P. 109121.

30. Marshall B. Marcus Crassus: A Political Biography.  Amsterdam, 1976.

31. Münzer F. Spartacus // RE. HBd. 6.  1929.  Sp. 15281536.

32. Oliivier M. Spartacus.  Jena, 1948.

33. Ooteghem P., van. Pompée le Grand: Batisseur dEmpire.  Bruxelles, 1954.

34. Rathke J. De Romanorum Bellis Servilibus.  B., 1904.

35. Schiavone A. Spartacus / Engl. transl. by J. Carden.  Oxf.; Mass.; L., 2013.

36. Seager R. Pompey the Great. A Political Biography.  Oxford, 2002.

37. Seager R. The Rise of Pompey // CAH.  2nd edn.  Vol. IX.  Cambridge, 1992.  P. 208228.

38. Smith R. E. Pompeys Conduct in 80 and 77 B. C. // Phoenix.  1960.  Vol. 14. 1.  P. 113.

39. Southern P. Pompey the Great.  Stroud; Charleston, 2002.

40. Strauss B. The Spartacus War.  N. Y., 2009.

41. Sumner G. V. Orators in Ciceros Brutus: Prosopography and Chronology.  Toronto; Buffalo, 1973.

42. Urbainczyk Th. Spartacus.  L., 2004.

43. Ward A. Marcus Crassus and the Late Roman Republic.  Columbia, 1977.

CAHThe Cambridge Ancient History. CILCorpus Inscriptionum Latinarum.

REPaulys Realencyclopädie der klassischen Alterthumswissenschaft. Neue Bearbeitung.


  • 1 , [App. BC. I. 117, 118]; , [Polyb. VI. 26. 3] [34. P. 8384; 11. P. 129; 26. P. 389]. . , , , - [27. P. 331, n. 1].
  • 2. . . [26. P. 387388].
  • 3   .
  • 4. , 72 . [19. P. 88]; , .
  • 5Οἱ δ ἐν ἄστει Ῥωμαῖοι τῆς πολιορκίας πυνθανόμενοι καὶ ἀδοξοῦντες, εἰ χρόνιος αὑτοῖς ἔσται πόλεμος μονομάχων, προσκατέλεγον ἐπὶ τὴν στρατείαν Πομπήιον ἄρτι ἀφικόμενον ἐξ Ἰβηρίας, πιστεύοντες ἤδη δυσχερὲς εἶναι καὶ μέγα τὸ Σπαρτάκειον ἔργον.
  • 6Testis est iterum et saepius Italia, quae cum servili bello taetro periculosoque premeretur, ab hoc auxilium absente expetivit: quod bellum exspectatione eius attenuatum atque imminutum est, adventu sublatum ac sepultum.
  • 7Γεγραφὼς δὲ τῇ βουλῇ πρότερον ὡς χρὴ καὶ Λεύκολλον ἐκ Θρᾴκης καλεῖν καὶ Πομπήιον ἐξ Ἰβηρίας, μετενόει καὶ πρὶν ἥκειν ἐκείνους ἔσπευδε διαπράξασθαι τὸν πόλεμον, εἰδὼς ὅτι τοῦ προσγενομένου καὶ βοηθήσαντος, οὐκ αὐτοῦ, τὸ κατόρθωμα δόξει.
  • 8ἀπῆγεν εἰς Ἰταλίαν τὸν στρατόν, ἀκμάζοντι τῷ δουλικῷ πολέμῳ κατὰ τύχην φερόμενος. . , , [22. P. 238].
  • 9. Plut. Pomp. 21. 1: , (ἀκμάζων). , , ; , .
  • 10 . . , [15. P. 14, 42 7374]. , . . . , , [4. . 134].
  • 11. , , : , (it was at this point) , , [39. P. 52]. , , , , , , . [18. P. 329].
  • 12 . . , , , [Plut. Crass. 10. 45], , [43. P. 8990, n. 20, ]. . [40. P. 147149].
  • 13 , (12 . , ), [18. P. 328; 43. P. 91, n. 21; 2. . 124]. , . [13. P. 360]; , , , .
  • 14 . , , , , [12. S. 147]. . . , [9. . 240].
  • 15 . . - [6. . 5559].
  • 16 , [Plut. Crass. 10. 3].
  • 17. [Sall. Iug. 82. 2; Plut. Mar. 10. 1]   [Plut. Pomp. 31. 4].
  • 18. [Dio fr. 90] [Dio XXXVI. 15. 1; 17. 12].
  • 19 . , : [30. P. 25],   [30. P. 32].
  • 20 72 ., [5. . 127; 32. S. 131140; 9. . 240; 7. . 58].
  • 21. , 72/71 . [25. S. 2122], [Plut. Crass. 10. 6].
  • 22-, . [16. P. 171172]; , [3].
  • 23 114- 113 . [41. P. 123124],   106 . [Vell. II. 53. 4].
  • 24, (adulescentulus carnifex), , [Val. Max. VI. 2. 8], -, , .
  • 25 . , , 73 . , [43. P. 75].   , , . () 70 . [43. P. 75], .
  • 26 . , [17. S. 92, Anm. 2]. . [19. P. 91].
  • 27 [20. Sp. 304; 31, 1534; 13. P. 357]. . , , , [40. P. 127]. , . . [.: 12. P. 141; 8. . 229230].
  • 28 . , .
  • 29 , [Cic. Leg. Man. 61; Plut. Pomp. 1314], , [Plut. Pomp. 17. 3], 74 . , [Sall. Hist. II. 98; Plut. Pomp. 20. 1].
  • 1407695009 1407695018 1407695020 1421232552 1421232708 1421233562

    , .