| |
Biagio Pace. I Barbari ed i Bizantini in Sicilia // Archivio Storico Siciliano, Nuova serie. Palermo: XXXV. 1910, p. 3380 (. 12), 293324 (. 34); XXXVI. 1911, p. 176 (. 47).
2018 . . . .

.39


| | | | | | , . | | | | | | | | | [1] | | |

, , : , 330 , , , , , (17 395 ).

, , , , , : , .

, , : , , , (consulares) (provinciae suburbicariae), : , , , , , , , , , .

: rationalis summarum, .40 ; procurator rei privatae, , procurator (bafia) , comes sacrarum largitionum, - .

, , ; rationalis summarum 1.

, , IV . , , , .

, , -, I 2, , , , , , - , .

; , , , .41 , .

, , , ; , , , , , 3.

, , , , , , , , , , , , .

, , , , .

, , . .42 , ୸ , (XVII, 3, . 829), . , , ; (itinerarii) , , , , 4.

, , , , , , , . , , , , , , , ex silentio, 5, , , , 6. .43 , , , , , .

440 , , .

, , ; , (276282), , 7, 410 , 338 .

, , , , . . [4], . , , , , 407 .

; , , , , . , , .44 , 8.

, , ad fretum ad statuam[5]9, , , .

, , 10 , 11.

.45 , . , , , , 12.

, , 13.

438 [13], , .46 , , , , 14. ; , , , , , : 440 ; , , .

, .

439 440 , . II, , 24 15.

, 16, , .47 , , , , , , , , , , , .

, -, -, , , 17. , , , , , , . 18 , , , , 19. , , , , , , , , , , : , , , , , , , , 20.

.48 , , , , .

, , , 中 , ; , . , , , , . ; , , , , .

, , , , , , - , . , , . , , , , , , ? , , , 440 21, , .49 , , , 22.

, 440 23, , , 24, , , , , , , , , 25.

.50 II , , , , , , , , , 26.

, 27, , , , , , , 28.

455 , , , , - 29 .51 , 30.

, , , , 31, , , 32.

, , , (455), , , , .

, , , , 60 .

456 , 33, , .52 , , 34, , , .

, , (461 ), 35 , , - .

468 , , , , , , 36.

.53 , , , , , 37, 38; , , , , 39.

,   , 40 : , 41, , , . , , , (-, 476 ) .54 , - , 42.

, , , , , . , , 43.

, , , , , .

, 440 , ; , : 44. , , , , ୸ , .

.55 . 45 , , ୸, ; , , , (455) obtinuit[38], , , , , , .

; , . , . 46, - (ravages), , , 47.

, , 440 , , , , . , , , , , . , , , , 455 , , , , .56 , , 468 .

, , , , , 48, , , , , Provincia Africana, . 468 , , , , ; , , , , - .

, , , , , , 476 , , .57 , , , 49.

, , . , , , vir illustris ; .

, , 491 , ; , , , , [39] , , , 50. , , , , 51.

, , , , , , , .58 , , 52.

, , , , .

, , . , , , . , , (), , , 1000 500[41] 53.

, , , . , 54.

.59 , , 55 .

, , , (533) , .

, , ; , , , , , .

, , , , , 56.

.60 I ( 523 526 ); , . , , , , , , , , 57.  , , , 526 , - , . , , , 58.

, , 30 526 , , 59.

.61 , , , , , , 1858 60.

; , , , , , , , , 61.

, , , , , .

10000 5000 , , , , , , , , 62.

, , .62 , , , 63.

, , , , . , , , . - , . , , , , , , .

64, , , , .

  ,   , . , , , , . , .63 , , , , , , ୸ .

, , ; , ; , , , .

, , . , , , .

, , , , , , .

, , , , , , , , , , ,   65, .64 , , .


  • .40
  • 1[1] , Notitia dignitatum omnium tam civilium quam militarium in partibus Orientis et Occidentis (ed. Otto Seek, Berol., 1876): Codex Theodosianus (ed. Mommsen, Berol. 1906) (hist. nov., II passim). .: Holm, S. d. S., III, p. 476 ss. Hartmann, G. I., II, p. 1, p. 20, 32. Hodgkin, Italy and her invaders. Oxford, 1893, vol. I, pp. 594634 (p. 2a).
  • 2[2] , . ϸ , (39 . . .), . . : Holm, S. d. S., p. 437. Amari, Musulmani di Sicilia, I, 16. Schultze, Archäelog. Untersuchungen, p. 143. , . ϸ (. 28:12) , .
  • .41
  • 3[1] : , , , , , , p. XXII (vol. III, p. 1).

    , , , . (Guido Festi, C. Verre nella vita pubblica e privata. Verona 1906), , , , , , , , .

  • .42
  • 4[1] . Columba, La tradizione geografica dellEtà Romana, Atti del II Congr. Geogr. Ital., Roma, 1896, p. 521.
  • 5[2] , , , (), . , ; , (V. 89) , ( Columba, I Porti della Sicilia, Roma, 1906, p. 85 estr.) .
  • 6[3] . (B. Reiprich, d. S. I., p. 7), , , Priusquam Vandali mare medium redderent infestum, insulam semper gloria quadam floruisse[2] (ed. Migne, P. L., p. 255):


    Respice, num Libyci desistat ruris arator
    Frumenti onerare rates et ad Ostia Tibris
    .43 Mittere triticeos in pastum plebis acervos;
    Numne Leontini Lilybaeo ex littore cymbas?[3] 

    , De gubernatione Dei (P. L. , p. 122), M. G. H., Auct. antiquissimi, I, p. 1.

  • 7[1] . Zosim., I, 6771; Eumen., Paneg. Const., 18.

    (Aurel. 18) , , ; , , .

  • .44
  • 8[1] . . , XXI. , , , , 28 , .
  • 9[2] . G. M. Columba, I Porti della Sicilia ( , . , 1906), . 73 . 622 (132 . .), Pollae, in campona ad viam publicam[6] (), : hince sunt ad fretum ad statuam CCXXXI[7]. . C. I. L. X 6950. , : , III, 5 . 171; VI, . 257; Itin. Provinc. p. 46 (ed. Parthey). , N. H., III, 71, 73, 84. (. Columba, loc. cit.) . . G. Grasso, ΣΚΥΛΛΑΚΙΟΝ ὈΡΟΣ di Appiano etc. Riv. di St. Ant., a. XII (1908), p. 22, . 152 Lo stretto di Messina, C. Bertacchi Arch. St. Sic., a. XXXIV, 28 1908 .
  • 10[3] , , , , , , , , . . , . 146.
  • 11[4] , VII, 43: Memor etiam illius acceptae sub Alarico cladis cum in Siciliam Gothi transire conati, in conspectu suorum miserabiliter arrepti et demersi sunt[8].

    , Hist. Wandalorum, s. a.: Gothi inde, conscensis navibus, cum ad Siciliam exiguo ab Italia freto divisam, transire disponerent, infesto mari periclitati multum exercitum perdiderunt[9].

    , Hist. Romana, XII, 14 (p. 174): Deinde (Gothi) per Campaniam Lucaniam, Britiamque simili strage bacchantes, Regium pervenere in Siciliam, .45 transfretare cupientes quo cum transmeare ascensis navibiis vellent, perpessi naufragium plures suorum amisere[10].

    , Χάρυβδις: Πρίσκος δὲ λέγει περὶ Χαρύβδεως, παραπλέουσι δὲ τὴν Σικελίαν πρὸς τῇ Μεσσήνῃ κατὰ τὸν πορθμὸν τῆς Ἰταλίας, ἐν ᾥπερ ἡ Χάρυβδις, πνευμάτων ἐπιλαβόντων δυσαῶν αὐτοῑς ἀνδράσι κατέδυσαν[11].

  • 12[1] , fr. 15  F. H. G., vol. IV, p. 60: Ὅτι τὸ Ῥήγιον μητρόπολίς ἐστι τῆς Βρεττίας ἐξ οὗ ὁ ἱστορικὸς Ἀλάρικον ἐπὶ Σικελίαν βουλόμενον περαιωθῆναι ἐπισχηθῆωαι. Ἄγαλμα γάρ φησι τετελεσμένον ίστάμενον ἐκώλυσε τὴν περαίωσιν. Τετέλεστο δὲ, ὡς μυθολογεῖ παρὰ τῶν ἀρχαίων ἀποτρόπαιόν τε τοῦ ἀπὸ τῆς Αἴτνης πυρὸς καὶ πρὸς κώλυσιν παρόδον διὰ θαλάσσης βαρβάρων. Ἐν γὰρ τῷ ἑνὶ ποδὶ πῦρ ἀκοίμητον ἐτύγχανε καὶ ἐν τῷ ἑτέρῳ ὕδωρ ἀδιάφθορον. Οὗ καταλυθέντος ὕστερον ἔκ τε τοῦ Αἰτναίου πυρὸς καὶ ἐκ τῶν βαρβάρων βλάβας ἡ Σικελία ἐδέξατο. Κατέστεψε δὲ τὸ ἄγαλμα Ἀσκλήπιος ὁ τῶν ἐν Σικελίᾳ κτημάτων Κωνσταντίου και Πλακιδίας διοικητὴς καταστάς[12]. , , , , , (op. cit., I, 222), 1 417 2 421 , , 421 , .
  • 13[2] , , , , , , , . . . Bernini, Storia delle Eresie, II, 340.
  • .46
  • 14[1] , Chron. a. 438 (ed. Roncall., p. 661): Hoc quoque tempore iidem piratae multas insulas sed praecipue Siciliam vastavere[14]. . : , Hist. Rom. XIII, 12 (p. 199 ed. Droysen).
  • 15[2] Gensericus hostis imperi nostri non parvam classem de Karthaginensi portu nuntiatus est eduxisse, cuius repentinus excursus et fortuita depraedatio, cunctis est litoribus formidanda[15], Valent. novella IX, Codex Theod., ed. Mommsen, vol. II, p. 90.
  • 16[3] , Chron. a. 440: Valentiniano V et Anatolio coss. Ginsericus Siciliam graviter affligit[16].

    , Chron. ad a. 440, n. 120 (M. G. H., XI, p. 28): Gaisericus Siciliam depraedatus Panormum diu obsedit, qui damnati a Catholicis episcopis Maximini apud Siciliam Arrianorum ducis adversum Catliolicos praecipitatur instinctu et eos quoquo pacto in impietatem cogerent Arrianam, nonnullis declinantibus aliquanti durantes in Catliolica fide consummavere martyrium[17].

    , Hist. Wand., p. 297 ed. Mommsen: Ille (Gensericus) autem sacramenti religione violata, Carthaginem pervadit, Siciliam depraedatur Panormum obsidet sacerdotes ecclesiae expellit, martyres plurimos efficit, adversus quem Theodosius minor orientis imperator bellum praeparavit, quod ad effectum non venit. Hunis enim Thraciam Illyricumque vastantibus exercitus Wandalorum e Sicilia revocatur et ad Defendendos Thraces, et Illyrianos transmittetur[18].

  • .47
  • 17[1] Op. cit., I, 274. 440 .
  • 18[2] . .
  • 19[3] Cerealìs episcopi contra Maximinum Arianum libellus Migne, P. L., LVIII, col. 757. . Lancia, op. cit. I, 273.
  • 20[4] . , (op. cit., I, 276 s.), ; . Bollandisti, t. V, sept. p. 48; t. VI, maii, p. 69.

    . , . . Bollandisti, t. V sept., p. 45. , . . . . .48 Goboldeo Quod vult Deus[19], , . . M. G. H., t. III, I, p. 81. . . Strazzulla, Museum Epigraphicum seu inscriptionum Cristianarum quae in Syracusanis Catacumbis repertae sunt Corpusculum. Panormi 1897. (Doc. per servire alla St. di Sic. pubblicati dalla Soc. di St. Patr., serie III, vol. III), n. 428. Salinas, Not. d. Scavi, 1893, p. 338342. . De Rossi, Bull. DArch. Crist., 1887, p. 99; , , . Pietro Vigo, I porti delle isole Toscane ( Monogr. Storica dei porti cit. Roma, 1906). : A. F. Angelelli, Labbazia e lisola di M. Cristo. Firenze, 1903.

  • 21[1] Op. cit., I, 271 s.
  • .49
  • 22[1] Op. cit., I, 286, n. 1.
  • 23[2] (op. cit., p. 2) (Wietershein, Geschichte der Völkerwanderung. Leipzig, 1880) , , . , , , , (p. 507) 444 , , , , , , . , (Martroye, Genséric la conquéte Vandale en Afrique et la destruction de lempire dOccident. Paris, 1907), 450 (p. 133), , .
  • 24[3] , Chron., ad. a. 440: Valentiniano V et Anatolio coss. Gisiricus Siciliam graviter adfligens accepto nuntio de Sebastiani ab Hispania ad Africam transitu celeriter Chartaginem redit, ratus periculosum sibi ac suis fore, si bellandi peritus recipiendae Carthagini incubuisset[20]. . , Chron. ad. a. 440 (p. 150 ed. Mommsen).
  • 25[4] , , , , , , , , . . , ( .50 ) , . . : E. Freemann, Aetius and Boniface The Englisch historical Review, 1887, . . Hodgkin, Italy, etc. vol. I (p. 2), pp. 889898.
  • 26[1] . , Chronogr., ad. a. 441. (a. 441) longis cunctationibus (sc. duces) negotium differentes, Siciliae magis oneri quam Africae praesidio fuit[21]. , loc. ult. cit.
  • 27[2] : , , , ; , (l. XIV, c. 57)  : . , , , , , , , , .
  • 28[3] , Variae, I, 4: A Vandalorum incursione Siciliam Bruttiosque armorum defensione liberavit[22].
  • 29[4] , Fragm., n. 24 (F. H. G. Müller, vol. IV, p. 102): ἐς τὴν Σικελίαν αὖθις καὶ ἐς τὴν πρόσοικον αὐτῇ Ἰταλίαν δύναμιν διαπεμψάμενος πᾶσαν ἐδῄον[23]. Αὖθις , .
  • .51
  • 30[1] . Gregorovius, St. d. Roma nel M. Evo, I, 154.
  • 31[2] , d. B. V., I, 5.
  • 32[3] , , (p. 3), , , , fieri non potuit, quin Vandali in dies insolentiores evaderent[24]. , .
  • 33[4] , fr. 24, ed. Müller (H. G. F., vol. IV): ἔπεμπε δὲ καὶ τὸν πατρίκιον Ῥεκίμερ ἐς τὴν Σικελίαν σὺν στρατῷ[25]. , ad. a. 456: Rechimeris comitis circumventione magna multitudo Wandalorum quae se de Cartagine cum LX navibus ad Galliam vel ad Italiam moverat regi Theudorico nuntiatur occisa per Auctura[26]. , Panegyr. Authemii Augusto dictum, II, vv. 266270[27] (M. G. H., VIII):


    Quid veteres enarrare fugas, quid damna priorum
    Agrigentini recolit dispendia campi
    Inde furit, quod se docuit satis iste nepotem
    .52 Illius esse viri, quo viso, Vandale, semper
    Terga dabas[28] 

    ( ), , .

    , : SALVIS DD. NN. ET PATRICIO RICIMERE PLOTINUS EUSTATHIVS VC VRB PR FECIT (C. I. L. X, 2, 8072). ., : Cantarelli, Intorno ad alcuni prefetti di Roma ( Bull. d. Comm. Arch. Com. 1888, p. 194). Gregorovius, op. cit., I, 171. , . (S. Agata super Suburram), . .: Grisar, Roma alla fine d. Mondo Antico (Roma 1899), I, 1, p. 160 s.

  • 34[1] , fr. 22[29]: Μαρκελλίνον ἤδη πρότερον τῆς νήσον ἀναχωρήσαντος διὰ τὸ Ῥεκίμερα παρελέσθαι αὐτὸν τῆν δυνάμεως ἐθελήσαντα, τοὺς παρεπομένους αὐτῷ Σκύθας (ἦσαν δὲ ἐν πλείστοις ἀνδράσι) παραπείθειν χρήμασιν[30]
  • 35[2] , loc. cit.[31]: Γεζέριχος Βανδήλων καὶ Μαυρουσίων πλῆθος ἐπὶ δῃώσει τῆς Ἰταλίας καὶ Σικελίας ἔπεμπε[32].
  • 36[3] , d. B. V., I, 6. , , . , , .
  • .53
  • 37[1] , loc. cit.: Μαρκελλιανὸν τότε Λέων βασιλεὺς εὖ μάλα τιθασεύων[33].
  • 38[2] (n. 227, p. 33 ed. Mommsen) ad. ann. 464 Vandali per Marcellinum in Sicilia coesi effugantur ex ea[34],   (M. G. H. Rer. Mer., 2, p. 83)[35]. (p. 5) , , 464 468, , , (fr. 29)[36], 468 , ୸ , ἐν μείζονι φροντίδι τὰ ἐν Σικελίᾳ συνεχθέντα ποιούμενος[37]. , .
  • 39[3] : , (Chron. ad. a. 468) (Chron., p. 232) , ; (, )  .

    , (G. Romano, Le domin. Barbariche, p. 87). , , , , .

  • 40[4] , F. H. G., vol. IV, p. 8. . , p. 5.
  • 41[5] , Chronogr. ad. a. 468 (p. 179 ed. Bonn.).
  • .54
  • 42[1] . C. (Mus. d. Sic., I, 11) (p. 6) , , , . . , . , . (I, 154), . (III, 127), . . , , . . Romano, op. cit., p. 111; Loncao, Stato, Chiesa etc. Palermo, 1901, p. 29.
  • 43[2] . : Holm, Lancia di Brolo, I, 268. F. P. Garofalo Riv. di St. Ant., VIII, p. 94.
  • 44[3] , 440   . , , .
  • .55
  • 45[1] , C.
  • 46[2] F. Martroye, Génséric la conquéte Vandale en Afrique et la destruction de lempire dOccident. Paris, 1907, p. 162. . 440 (p. 182), , , - .
  • 47[3] . , pp. 197, 199, 209.
  • .56
  • 48[1] (d. B. V., I. 6) , ; ,   , (B. V., I, 10) , . , , , , - . , , , (p. 369), , , , .
  • .57
  • 49[1] Op. cit., p. 260.
  • 50[2] : Hartmann, G. 1., II, 1, 45. Gregorovius, op. cit., I, 186 ss.
  • 51[3] Variae, I, 3: Siculorum suspicantium mentes ab ostinatione praecipiti deviasti, culpa removens illis, nobis necessitatem subtratens ultioni[40]. comes privatarum secretarum largitionum , consularis , . (corrector) . . Variae, I, 34. , , , ,   (p. 511).
  • .58
  • 52[1] . G. Salvioli, Lo stato e la popolazione dItalia prima e dopo le invasioni barbariche. Palermo, 1899, p. 36. , , , .
  • 53[2] , d. B. V., 8. , Chron. ad. a. 526 (p. 288). , Λύσιον Λιλύβαιον, , . 67.
  • 54[3] , (Tardìa) (XVIII ) . , , , . (Ant. Fici). :


    FINES
    INTER
    VANDA
    LOSET
    .59 GOTHOS
    IIII
    C. I. L. X, 27232 (p. 744).

    , . , , . . Perticone, Notizie della Gela Mediterranea. Catania, 1883.

    , , , , , , , , . , , , , , .

  • 55[1] , Chron., ad. a. 526 (p. 288): ἐδωρήσατο δὲ τὴν ὰδελφὴν Θευδέριχος καὶ τῶν ἐν Σικελίᾳ ἀκροτηρίων ἐν τὸ καλούμενον Λύσιον (Λιλύβαιον) καὶ ἀπ αὶτοῦ ἔδοξεν ὁ Τρασαμοῦνδος πάντων, τῶν ἐν Λιβύῃ βασιλεύσαντον κρείσσον τε καὶ δυνατώτατος[42].
  • 56[2] , , , .60 , (Hartmann, G. I., I, 228 239), , C. Cipolla, Della supposta fusione degli Italiani coi Germani (Rend. dei Lincei, 1900), p. 378, . , - , .
  • 57[1] Muratori, Annali, ad. a. 524. .: Gregorovius, op. cit., I, 225226.
  • 58[2] Liber Pontif. Eccl. Rar. De S. Joanne XX (p. 304, ed. Holder-Egger M. G. H.): Ravennianium exercitum Siciliam misit, depopulavit, et suis ditionibus mancipavit[43].
  • 59[3] , d. B. G., I, 1; . , Dial. IV-31. , , .61 () . .
  • 60[1] , . , , , , , : Corrado Ricci, Raccolte artistiche di Ravenna. Bergamo, 1905, pp. 3941 (fig. 152), , .
  • 61[2] . Carlo Diehl, Justinien et la civilisation Byzantine au VIe siecle. Paris, 1901, p. 22 ss.
  • 62[3] . , .
  • .62
  • 63[1] XIIIXIV . (, , Hist. Miscell.). (Punta Secca) 븭 -- (S. Croce-Camerina); . (B. Pace, Sul sito di Kaukana, estr. d. Riv. di Stor. Ant., a. XII. Padova, 1908). , , .
  • 64[2] d. B. V., II, 5.
  • .63
  • 65[1] . . 174222 (Ch. Diehl, Justinien), . , .
  • :

  • [1] , , : . .
  • [2] , (.).
  • [3]
    ,

    ;
    ? (.).
  • [4], .
  • [5] (.).
  • [6] , (.).
  • [7] 231 [] (.).
  • [8] , , , (.).
  • [9] , , , , , (.).
  • [10] (), , , , . , , , , (.).
  • [11]: , , , , , , (.).
  • [12] , , , , : , , . , . ;   . , , , . , (. . . . ).
  • [13] .   338 .
  • [14] , , , (.).
  • [15] , , , , (.).
  • [16] . (.).
  • [17], , . , , , . , , , (.).
  • [18] (), , , , , ; , , (.).
  • [19] (.).
  • [20] . , , , , ,  (.).
  • [21](), , , (.).
  • [22] (.).
  • [23] , (. . . . ).
  • [24] , (.).
  • [25] (. . . . ).
  • [26] Auctura, Avitum: , , 60 , (.).
  • [27]   vv. 366370.
  • [28]
    ,   ?
    .
    , [],  
    , , ,
    (.).
  • [29] (FHG, IV)  fr. 29.
  • [30] , , .   (. . . . ).
  • [31] (FHG, IV)  fr. 29.
  • [32] , , (. . . . ).
  • [33] (. . . . ).
  • [34], , (.).
  • [35]   p. 77.
  • [36] (FHG, IV)  fr. 41.
  • [37] (. . . . ).
  • [38] (.).
  • [39],   .
  • [40] , . MGH, t. XII, p. 12: Siculorum suspicacium mentes ab obstinatione praecipiti deviasti, culpam removens illis, nobis necessitatem subtrahens ultionis: , , (.).
  • [41]   5000.
  • [42] , (). , (. . . . . ).
  • [43] , , (.).
  • 1524230035 1524230037 1524230083 1532551002 1532551003 1532551004