| |
. .

Fides :

Barry J. M. Fides in Julius Caesars Bellum Civile: A Study in Roman Political Ideology at the Close of the Republican Era. Dissertation submitted to the Faculty of the Graduate School of the University of Maryland, College Park, in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy. 2005.
. . . .

.139

3.
Fides (pauci) BC. I. 19

fidem. , , , , , , , ( ) . , , , ( ), , (). , , , - , , . , . , , .

, , fidei , fidei (inimici). fide , , , .140 (privati), (senatus consultum ultimum) . ,   . , , , (dignitas) publica fide. (BC. I. 22. 5), (libertas), , : .

1 49 . (BC. I. 12)

, BC. I. 12. 1 , , (litteris Caesaris) . (summa contentione) ୸ , . , , . (de re publica). (incitat) , , , (sententiae) . , , (gratia), , , (superioribus temporibus), , , (auctoritas) . , .141 , (habere se quoque ad Caesaris gratiam atque amicitiam receptum). (-, , ) . , (, , ) (in animo)   , . , . ,  ,  , , . , publicam fidem ( 57 56 .)1.

, , . (leniorem sententiam). ( 51 .) , (de ea re) , . , , , , (quo praesidio tuto et libere senatus, quae vellet, decernere auderet). ( 57 .) , , (ne qua esset armorum causa). , (timere), , ( ) , .142 (ad eius periculum). ( 52 ., 50 .) .

, : . , , (370 22) (. ). (sententia) , . , , , . . , (. ), . , . publicam fidem  , (dignitas), .

. (convicio L. Lentuli consulis correpti exagitabantur). , , (perterritus conviciis a sua sententia discessit).     . , (terror) ( ) (minae) . .143 (plerique compulsi inviti et coacti). (de re publica), , , . . . (sententiae) (acerbissime crudelissimeque), , (ita quam maxime ab inimicis Caesaris collaudatur).

, 57 56 ., , , , , fidei, , . : , ( , mos maiorum), ( , ), , , , , , . , .144 , , , .

, , fidei . ,  ( , ,   ). , . fidei, , , , fidei   . , ( , ) , , (populus Romanus) , , .

 , BC. I. 32. 7, , : . , [1].

.145 - . , (Cael. 59) , : crebro Catulo, saepe me, saepissime rem publicam nominabat, ut non tam se emori quam spoliari suo praesidio eum patriam, tum etiam me doleret ( ,   ,   , - , , - , , [suo praesidio])[2]. , , BC. I. 32 - . , . (praesidio) (res publica) (patria) , fide, , fidei, , 3.

, , , (litteris Caesaris). , , . .146 (summa tribunorum plebis contentione) , . , , (de re publica),   , 4.

, fidei. , fidem . -, (370 22) , , . 5. , 50 . , , (. Fam. VIII. 13. 2: Trasierant illuc, ut ratio esset eius habenda, qui neque exercitum neque provincias tradere vellet). de re publica ( , ). ୸, 370 22 , , .147 , 6. . , ,   , , , 7. , , .

Fam. I. 7. 4 ( 56 .) , .   ( , , , , , 8),   (constantis senatus .148 consilium). 370 22 , , , . (9 ), , , , 9. , XL ( , ) , 80 . , , 250 10.

: ? , . . , , , . XL - , . . (XL. 66. 4) , ( ), , .149 , ( ) . , ( , , ) (ἀλλὰ τὴν ἔχθραν μόνον τὴν πρὸς τὸν Καίσαρα ἐνδειξάμενοι αὐτοὶ), ( ) , . (, , ), , , , ( ), , publica fide.

. , , . , , , , ( ) 11. ,   . , , , , .

1, . . , , .150 , , , , 370 22. : (1) 50 . , , ; (2) 12. , fidei: fidei , , , .

. ( ) . fidei. , , , e re publica fideque sua[4]13. , . 57 ., , , , (QF. II. 1. 1). , (Fam. I. 2. 2). , . (mos maiorum). , , . QF. II. 1. 3 , .151 (ibatur in eam sententiam)   . , , , , , (QF. II. 1. 1: noli, inquit, ex taciturnitate nostra, Lupe, quid aut probemus hoc tempore aut improbemus, iudicare).   , . , , . , fide , - ,  , . , fide.

, , 14. . , ; , 15. , 16. 59 . . .152 17. , , , (mos maiorum). , (sententia), , - 18. 19. , publicae fidei, , . , - , ,   20. . , - . , . , , . , , (iura) 21.

.153 50 ., , 370 22 ( , , , ), . , , , (pauci) , . , publicam fidem 59 ., ; , 49 .

BC. I. 1. , .  fide. , , , . . , , , , ( , ), , . (incitat), , , (senatum rei publicae se non defuturum pollicetur, si audacter ac fortiter sententias dicere velint)22. , , , .154 , , , (se sibi consilium capturum neque senatus auctoritati obtemperaturum)23. , (habere se quoque ad Caesaris gratiam atque amicitiam receptum). , , fidei 24. , ,  , , , , . fidei. , : , .

, , , . ; : consules consulibus. , , . , , , , . , - . .155 , ( , ) , , . . (-, ) 25. (BC. I. 5. 4: qua ex die consulatum iniit Lentulus)26. . , , , , 1 .156 . , publica fides , , , .

, , . , , . , (BC. I. 4. 2.)28. , 渭 29. , , 30. (BC. I. 4. 2), , (seque alterum fore Sullam inter suos gloriatur)31. , , , , , . , , . -, .157 , , 32. -, 33. , . , : .

57/56 . , ( ), , , , . , . , , 34. , , , 56 . , , , , , ( ).

.158 , , , . , (ex ipsius ore Pompei mitti videbatur). : (in animo) , , . , , , fidei, , . , , (sententia) . . ex animo agere fidei, , , , publicam fidem, . , fide , , . , fides.

BC. I. 2, , . , , , - (si cunctetur atque agat lenius). . (, , ) , ( 51 .), , , ( 50 49 ., ). , . , .159 , , ୸ 35. , , . (sententia), , . , , , , (quo praesidio, ..). ( ). , , , , , , 370 22, . , (App. BC. II. 31).

, ; , , , . , , , 36. ; , fidem   , , , , , , . , - 37. , .160 , . , , , , .

, 211210 . , 38. 50 . , . , , ( (amici)) , , , , , , . , , . ? fidei ? (mos maiorum), , , . , , ? ? fide, , , ? . , , .161 , , , 39.

, 渭 . , , . . , , , fidei . , , (quo praesidio tuto et libere senatus, quae vellet, decernere auderet),  . , , , fidem, , - , , , , .

BC. I. 2 . , ( , ) .162 : , , . , - , , , (ut Pompeius in suas provincias proficisceretur)40. , ́ ( ) , 41. , , . , - . ́ ( BC. I. 9. 5 , ), fidem . , fides , , , . , 320 22. .163 , . ,   , , () .     publica fide 42.

, . . . , -, (Lentulus sententiam Calidii pronuntiaturum se omnino negavit). , , (Marcellus perterritus conviciis a sua sententia discessit). BC. I. 2 , : timere (2. 3), perterritus (2. 5), terrore (2. 6); praesidio (2. 2), ereptis, periculum (2. 3), correpti (2. 5), minis, compulsi, inviti, coacti (2. 6), acerbissime, crudelissimi (2. 8)[5]. , QF. II. 1. 3: .164 (furebat), (clamorem sustulerunt), (eo metu iniecto) - . , , 49 . ( ́ ) , 57 ., . 57 . , . 49 . .  43.

BC. I. 2 , , BC. I. 36, (BC. I. 6. 8), (iura) (omnia divina humanaque iura permiscentur). ( ) , , , 16 , , . BC. I. 2, , , . . , , , (plerique), .165 , ,   ,   븭. , , , (Sic vocibus consulis, terrore praesentis exercitus, minis amicorum Pompei plerique compulsi inviti et coacti Scipionis sententiam sequuntur: uti ante certam diem Caesar exercitum dimittat; si non faciat, eum adversus rem publicam facturum videri). , fidei.

. 44. gravis,  . , , , , . (sententiae), .166 , , (ut quisque acerbissime crudelissimeque dixit, ita quam maxime ab inimicis Caesaris collaudatur[6]). , 57 56 ., . , ( ) , , . , , , . (iniqua et nova) , ( , , ) 45.

. . , (13) , , (sed etiam verborum crudelitate inaudita violare libertatem huius populi, temptare mansuetudinem, commutare disciplinam conatus est). .167 , . ,   . ( ) , ; . : , , , , , . , , ,  .

(BC. I. 34)

7 , (senatus consultum ultimum) . , BC. I. 3 . , 1 , . BC. I. 3: . . , . ( ) ; . . , .168 , (quorum vocibus et concursu terrentur infirmiores, dubii confirmantur, plerisque vero libere decernendi potestas eripitur). , , - , . , BC. I. 3. , ( ) , (plerisque vero libere decernendi potestas eripitur). (mos maiorum).

, , , , , . (53) , (ius) , (vis): aut quidquam iure gestum videri potest, quod per vim gestum esse constet? QF. II. 1. 3 , - . , SCU ( SCU ), , , , . ( ) ( ) , SCU . , .169 , (1) (. BC. I. 7) (2) (. BC. I. 9). . 46.

, , , , . , -,   , , BC. I. 3, , ( , ) .

BC. I. 4 ( ) , , -, , , .170 , (, (de re publica)). , publica fide. , ( ), , , 47. - (Catonem veteres inimicitiae Caesaris incitant et dolor repulsae). , publicam fidem  , 48. , , , ( ). , , (Lentulus aeris alieni magnitudine et spe exercitus ac provinciarum et regum appelandorum largitionibus movetur, seque alterum fore Sullam inter suos gloriatur, ad spem summa imperii redeat). , fides . , , , 49. .171 ( , , ),   , . (Scipionem eadem spes provinciae atque exercitum impellit, quos se pro necessitudine partiturum cum Pompeio arbitratur, simul iudiciorum metus, adulatio atque ostentatio sui et potentium, qui in re publica iudiciisque tum plurimum pollebant)50. publicam fidem51. , ( ), , , . , , (dignitas), (inimici) (Ipse Pompeius, ab inimicis Caesaris incitatus et quod neminem dignitate secum exaequari volebat). (  , ). , , , , (simul infamia duarum legionum permotus, quas ab itinere Asiae Syriaeque .172 ad suam potentiam dominatumque converterat, rem ad arma deduci studebat)52. publicam fidem.

fidei (amicitia) . , - (dignitas) , , , , , , (totum se ab eius amicitia averterat et cum communibus inimicis in gratiam redierat, quorum ipse maximam partem illo affinitatis tempore iniunxerat Caesari). , fidem ( fidei )53.

, , , publicae fidei. , . , . .

BC. I. 4 . , , , fidem 54. . .173 fidei , fidem , , , , . , (quod neminem dignitate secum exaequari volebat), , , , ( , , , , ). ,   fide. (amicitia) fidem. , (inimici) , ( ). , , , (quorum ipse maximam partem illo affinitatis tempore iniunxerat Caesari). , , , , , . fidei . , , ,  , , 55.

.174 fidem, 370 22 . . . 51 . , , , , , 56. . , , . , , . ( ), , 57. , 1 , , , .   .175   58. ,   , , ( (infamia), , )  , (ad suam potentiam dominatumque converterat) , , (res publica) , , , publicae fidei59. , , , (rem ad arma deduci studebat). , , , publicae fidei60. , .176 (insidiose)61.   , fidei.

Omnia divina humanaque iura permiscentur:

, , , 62. , , 63. , , SCU ( , , ; . ), , , , - , .

, , , , , , (, ) . .177 , divina et humana iura , , . , divina et humana , publicam fidem.

. BC. I. 6 , : (omnia divina humanaque iura permiscentur). . (12. 12).

Postquam divitiae honori esse coepere et eas gloria, imperium, potentia sequebatur, hebescere virtus, paupertas probro haberi, innocentia pro malivolentia duci coepit. Igitur ex divitiis iuventutem luxuria atque avaritia cum superbia invasere; rapere, consumere, sua parvi pendere, aliena cupere, pudorem, pudicitiam, divina atque humana promiscua, nihil pensi neque moderati habere[7].

, , , . fidei. ( ) , , BC. 12. 12. , , (BC. 11. 5: quo sibi fidum faceret). , publicae fidei. publicae fidei, , , , BC. 12. 12, , , , , , .178 (divina atque humana promiscua)64. , 65. 31 , . , (divina et humana) , - , (iura), fidem publicam.

, , (divina et humana) , 66. : publicam fidem.

, . (I. 26) fide. : Nulla sancta societas / Nec .179 fides regni est ( , / )67. , , , , , 68. , , , : , (omnia divina et humana). fidei , , , , . , .   , Off. I. 26 , publica fides,  .

, 59 ., , fidei (officia) (58: Nisi forte hae civitates existimari volunt facilius una se epistula Mithridatis moveri impellique potuisse ut amicitiam populi Romani, fidem suam, iura omnia offici humanitatisque violarent[8]).

, 56 ., . , .180 (eos [ ] autem, qui omnia divina et humana violarint[9]). , fidem. Sest. 9092 , , , , , , fidem. 91 , , , ( ) (ad iustiam atque ad mansuetudinem transduxerunt). , (invento et divino iure et humano). 92 . , , (nihil tam interest quam ius atque vis). , , . , (Vim volumus exstingui; ius valeat necesse est). ; (id est iudicia, quibus omne ius continetur). , (Iudicia displicent aut nulla sunt; vis dominetur necesse est). , , , . : , , , ( , divina et humana iura) , 69. , .181 . , , .

: - , , , (divina et humana iura), : , , 70. , .

coup detat senatus consultum ultimum (BC. I. 56)

  , . -, , , , . BC. I. 5 6 , . , , .182 , , fidem.

fide (, , fidei ). BC. I. 4, , fidem . BC. I. 5 6 (coup detat) , , , , , 71. fide. , , , . , , . . , , , , , . , SCU , - (BC. I. 5. 3)72. .183 , , , ( BC. I. 7 ୸, [vis] SCU). , . , SCU , , , , (BC. I. 5. 1). , (BC. I. 5. 2)73. BC. I. 7. (BC. I. 6. 58).

SCU : , , (Profugiunt statim ex urbe tribuni plebis seseque ad Caesarem conferunt). fidei. : fidem, .184 , (inimici)  (. Planc. 1):


, , (fides), , , , , , , 74.


, fides, , , . , , , . , : prophasis, , , , , (. Caes. 28. 1 31. 3). , , .

,  , , , , (1) ; (2) - , , , , ( , .185 , 75); (3) , 譸, . , , , , , ?76

Privati cum imperio (BC. I. 6)

SCU (BC. I. 5. 34) . BC. I. 6 . , (privati). , (Neque exspectant, quod superioribus annis acciderat, ut de eorum imperio ad populum feratur). . , , ,  .

? 53 . , 77. .186 , ( , ; ). (lex Pompeia). , , , (BC. I. 85. 910). , . 78. , , ,   , ,  , , . , ; , , . , 79. ,   . , , , , ( 52 .) ,   .187 , fide (amicitia) . , (iura)  , , , BC. I. 19, , . , , .

, . . 1958 . . . . : ?80 , 81. , , : , 82. , , , ( ), , , .188 83. 52 . 84. , , , ( ) 85. , 51 ., 13 . , , 86. , , (mos maiorum), . , , , ,  , , , 87. , .189 , , , 52 ., (pauci), 88. BC. I. 19 , publicae fidei.

BC. I. 85. 8989. , ( ) ( , ), , 1721 50 ., , . Att. VII. 7. 45 , . , , , : Nec enim senatus decrevit, nec populus iussit me imperium in Sicilia habere. , , , , , ( , ): Sin hoc .190 res publica ad Pompeium refert, qui me magis quam privatum aliquem mittat? ( , , - ?) (   ) , : , ? , . publica fide , fides . , , , (fides) .

, , . -, , , , . . , . ?   , , ,  . . 52 ., , (populus). (privati cum imperio) . 52 . , , . , , , .191 49 .90. , , , , (iura). , ; , , ́ , , , 91. , (inimici) , , (imperium ex officio) . , 50 . ( ) , (causa) , .

, . 7 ( , ), 49 . , .192 - , (status ante quo), , , , . , , (BC. I. 79, I. 22; I. 32; I. 85), , .

, - , , 1 . , , , . , ୸ fidei . 50 . 49 . (pauci) , . - , publica fide.

. BC. I. 6 , (omnia divina humanaque iura permiscentur). , , . , , ( ) , , , , , , .193 92. , ( , fidei), , , (divina et humana) publicam fidem. , , , , , , . , , , (lenissima postulata). - . , , , . 79.

. , publica fide. , , , , , , (in toto). . , .194 . , , . . (senatus consultum ultimum); . . , , . (privati) .   .


  • 1. , 2.
  • 2Pro quibus rebus hortatur ac postulat, ut rem publicam suscipiant atque una secum administrent. Sin timore defugiant, illis se oneri non futurum et per se rem publicam administraturum.
  • 3 , BC. I. 32  , - , . , ( ), , : , . . Collins J. H. On the Date and Interpretation of the Bellum Civile // AJP. 80. 1959. P. 120. , , (Er wünschte eine Prinzipatsstellung im Rahmen der alten Staatsform, wie sie Pompeius schon in den letzten Jahren innegehabt hatte). . , . , . .: Strasburger H. Caesar im Urteil der Zeitgenossen // Historische Zeitschrift. Bd. 175. 1953. S. 257258.
  • 4. . , , (Gell. NA. XIV. 7. 9), , infinite de republica ( ), de singulis rebus finite ( ). , , ( , 1 43 . de re publica). , . , , , , fide, . . , . . Carter J. M. Commentary 1 & 2. P. 154.
  • 5 .: App. BC. II. 30.
  • 6 , ୸,  , , , , . , . . . Adcock F. E. From the Conference at Luca to the Rubicon // CAH. Vol. 9 / Ed. S. A. Cook, F. E. Adcock, M. P. Charlesworth. Cambridge: Cambridge University Press, 1932. P. 635; Holmes T. R. The Roman Republic and the Founder of the Empire. Vol. 2. Oxford: Oxford University Press, 1923. P. 253. 370 22 , ( , ), , . . Carter J. M. Commentary 1 & 2. P. 12 () 153168 ( 110); C. Iulii Caesaris Commentarii De Bello Civili / Aufl. von F. Kraner, F. Hoffmann, H. Meusel, mit Nachwort und bibliographischen Nachträgen von H. Oppermann. Berlin: Weidmannsche Verlagsbuchhandlung, 1963. S. 7 () 1228 ( 110). , , , ( 370 22) . . Macfarlane R. T. The Narrative of Politics: Julius Caesar and the Bellum Civile. Ph. D. diss. University of Michigan, 1991. P. 129.
  • 7 ( )  App. BC. II. 32; Plut. Caes. 30. 231. 2; Pomp. 59. 24; Ant. 5. 24; Cass. Dio XLI. 13. , , , .
  • 8 , , , , , .
  • 9 . 370 22, . , , , , , . 50 . (contiones), , , , . , . : , , . . Plut. Pomp. 58. 5 59. 2. , BC. I. 9.
  • 10.: Millar F. Popular Politics at Rome in the Late Republic // Leaders and Masses in the Roman World: Studies in Honor of Zvi Yavetz // Ed. I. Malkin, Z. W. Rubinsohn. Leiden, 1995. P. 91. (, , , ) , , , . , , , . .: Vell. II. 48. 35.
  • 11Cass. Dio XL. 60. 2: τῷ τε πλήθει πιθανώτατος. . . , , , , . , , . .: Wiseman T. P. Caesar, Pompey and Rome // CAH. Vol. 9. Cambridge, 1992. P. 417.
  • 12 , . , , , , , , .
  • 13 ; .: Lintott A. The Constitution of the Roman Republic. Oxford: Oxford University Press, 1999. P. 94.
  • 14 , , , , .
  • 15Paterson J. Politics in the Late Republic // Roman Political Life 90 B. C.  A. D. 69 / Ed. T. P. Wiseman. Exeter, England: University of Exeter Press, 1985. P. 38.
  • 16Ibid.
  • 17Raaflaub K. Caesar the Liberator? Factional politics, civil war, and ideology // Caesar Against Liberty? Perspectives on his Autocracy / Ed. Francis Cairns, Elaine Fantham. Cambridge, England: Francis Cairns, 2003. P. 45. .
  • 18Cass. Dio XXXVIII. 2. 1.
  • 19Cass. Dio XXXVIII. 2. 2.
  • 20Cass. Dio XXXVIII. 2. 34.
  • 21 .: Cass. Dio XXXVIII. 4. 13. , : . .: Gelzer M. Caesar: Politician and Statesman / Trans. Peter Needham. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1968. P. 7174, Raaflaub K. Op. cit. P. 45 5455.
  • 22 .
  • 23 neque senatus auctoritati obtemperaturum , (senatus consultum ultimum). . . , , , . . Macfarlane R. T. The Narrative of Politics: Julius Caesar and the Bellum Civile. PhD diss. Univercity of Michigan, 1991, P. 133134.
  • 24 (Sest. 28, , ), ,   , fidem .
  • 25 .: Macfarlane R. T. Op. cit. P. 133134. . : Broughton T. R. S. MRR. Vol. 2. P. 256. ( , Liv. IX. 15. 12) . : Willems P. Le Sénat de la République Romaine. Vol. 2. Louvain, Belgium: Ch. Peeters, 1885; : Darmstadt, Germany: Aalen, Scientia-Verlag, 1968; : P. 125128. , , (Mais dans la grande époque de lhistoire romaine lexercice alternatif des faisceaux nétait plus observé.). ୸ , ( ) , (Il semble quil ny avait pas de regle fixé qui décidat de la priorité). , , , , (celui qui se sentait le moins puissant, sabstenait en quelque sorte de tout acte public, et laissait à son collegue la présidence exclusive du Sénat.). . -, , 56 ., , , . -, (Iul. 20) (59 .) , , (ut quo mense fasces non haberet). , ,   , . .: Broughton T. R. S. MRR. Vol. 2. P. 257. , -, , , , , (prisca mos). , , , 42: , (vocem pro me ac pro re publica neminem mittere).
  • 26Ibid. 135.
  • 27 ,   ( , ). , , . , , .
  • 28Ibid.
  • 29Ibid. .: Shatzman I. Senatorial Wealth and Roman Politics. Brussels: Collection Latomus, 1975. P. 333334.
  • 30. Macfarlane R. T. Op. cit. P. 136. , BC. I. 4. 2 . , , . , .
  • 31Ibid. P. 137138.
  • 32Ibid. P. 138. .: Wiseman T. P. Review of Orators in Ciceros Brutus by G. V. Sumner // JRS. Vol. 65. 1975. P. 198; Crawford M. C. J. Roman Republican Coinage. Vol. 1. Cambridge: Cambridge University Press, 1974. P. 409.
  • 33Macfarlane R. T. Op. cit. P. 138. , , .: Cic. Cat. 3. 9 Sall. BC 47. 2.
  • 34, , , , ,  , , , . , ,   , ,  (ratio absentis) . , fidem. , , . (BC. I. 7) , . , 49 . ( , , 49 .). , - , , , ; , .
  • 35 .: Broughton T. R. S. MRR. Vol. 2. P. 241.
  • 36App. BC. II. 31. .: Gruen E. The Last Generation of the Roman Republic. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1974. P. 487.
  • 37 (. ).
  • 38 .: Eckstein A. M. Senate and General: individual decision-making and Roman foreign relations, 264194 B. C. Berkeley: University of California Press, 1987. P. 16977.
  • 39 . , , , , SCU ( , ), : , , , .     , , , ? (BC. 51. 36) . 50 . , ( ) - . . - , 츭 43 . , . . McGushin P. C. Sallustius Crispus Bellum Catilinae: A Commentary. Leiden, Netherlands: E. J. Brill, 1977. P 253.
  • 40 .
  • 41 (BC. I. 32. 4) : Patentiam proponit suam, cum de exercitibus dimittendis ultro postulavisset; in quo iacturam dignitatis atque honoris ipse facturus esset. ( , , , (dignitas) ). ( , , ) , ( ) ,     fidem.
  • 42 , , , , ( ), , . (de re publica), . , , . , , . , , . , , , , . fidei , . , , publicae fidei, . , fides . . Heitland W. E. The Roman Republic. Vol. 3. Cambridge: Cambridge University Press, 1923. P. 271272.
  • 43 58 ., . , , ( , , 58 .) , . , fide, dignitate .
  • 44 (, ; , ) , , , , , ( ) , , , (senatus consultum ultimum). , , , , , , (51. 43: neu quis de eis postea ad senatum referat neve cum populo agat; qui aliter fecerit, senatum existumare eum contra rem publicam et salutem omnium facturum). , , . SCU (BC. I. 29. 3), , , ( , , . . Lintott A. Violence in Republican Rome / 2nd edn. Oxford: Oxford University Press, 1999. P. 172). 50 . , ( ) (. Fam. VIII. 13. 2). , , , , . , 1 49 . , SCU . , , , , , , . , , , , , , . . Meier Chr. Caesar. / Trans. David McLintock. New York: Basic Books, 1995. P. 339.
  • 45 I (25) : , , , , -, . , , ; (Quaero autem, quid sit, cur aut ego aut quisquam vestrum, patres conscripti, bonis tribunis plebi leges malas metuat. Paratos habemus, qui intercedant, paratos, qui rem publicam religione defendant; vacui metu esse debemus). .
  • 46 SCU .: Lintott A. The Constitution P. 8993; Carter J. M. Commentary 1 & 2. P. 158159 Drummond A. Law, Politics and Power: Sallust and the Execution of the Catilinarian Conspiritors. Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 1995. P. 8194. . Lintott A. Violence P. 149174 Last H. Gaius Gracchus // CAH. Vol. 9. / Ed. S. A. Cook, F. E. Adcock, and M. P. Charlesworth. Cambridge: Cambridge University Press, 1932. P. 8289. , SCU , . , .   , (. : Sall. BJ. 31. 7),  . , SCU . , - , (, ). . : [SCU]  , (mos) , (lex), (leges). , SCU ,   .
  • 47 : , . , , , , , , . , , , , , (sententia) . , 譸 . , - , , , . . Macfarlane R. Narrative of Politics P. 129.
  • 48 , . . (dolor). (Ibid.).
  • 49BC. I. 4. 2.
  • 50BC. I. 4. 3.
  • 51 , BC. I. 4 . , . .
  • 52 .
  • 53BC. I. 4. 4.
  • 54, . : Holmes T. R. Op. cit. Vol. 2. P. 269; Seager R. Pompey the Great, A Political Biography / 2d ed. Oxford: Blackwell, 2002. P. 149.
  • 55 , . , , , . , , , , . , , . , . .
  • 56 .: Wiseman T. P. Caesar P. 417420.
  • 57 .: App. BC. II. 29 Cass. Dio XL. 65. 50 . (Fam. VIII. 14. 4), , , , (Ad summam, quaeris, quid putem futurum. Si alter uter eorum ad Parthicum bellum non eat, video magnas impendere discordias, quas ferrum et vis iudicabit). , , , , .
  • 58 , , , , , , . , , 49 ., ( ), , , . 57 ., . , , fidem. , , , , , . .: XL. 66. 23.
  • 59 (dominatio), . , (54), , , , (dominatio) (regnum) : Neque enim ullus alius discordiarum solet esse exitus inter claros et potentes viros nisi aut universus interitus aut victoris dominatus aut regnum. , , (1) (2) , , .
  • 60 BC. I. 4 ( , , , ). (potentia) , BC. 12. 12 ().
  • 61. Att. VII. 13. 2: Spes omnis in duabus insidiose retentis paene alienis legionibus[10]. ϸ insidiose (treacherously). .: Tyrrell R. Y., Purser L. C. The Correspondence of Cicero. Vol. 4. Dublin: Dublin University Press, 1894. P. 22. Correspondence. Vol. 4.
  • 62 , , , , , . , , .
  • 63.: Wood N. Ciceros Social and Political Thought. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1988. P. 186. .: P. 185193.
  • 64- , promiscua , . . . McGushin P. Op. cit. P. 100.
  • 65BJ. 5. 2: Quae contentio divina et humana cuncta permiscuit[11]; 31. 9: Tamen haec talia facinora impune suscepisse parum habuere itaque postremo leges, maiestas vostra, divina et humana omnia hostibus tradita sunt[12]; 31. 20: cum regna, provinciae, leges, iura, iudicia, bella atque paces, postremo divina et humana omnia penes paucos erant[13].
  • 66 - (I. 55. 11: Quaeve humana superant aut divina inpolluta sunt?[14]), (I. 77. 10: quae ille [Lepidus] advorsum divina et humana omnia cepit, non pro sua aut quorum simulat iniuria, sed legum ac libertatis subvortundae[15]), , (IV. 69. 17: quibus [the Romans] non humana ulla neque divina obstant quin socios amicos, procul iuxta sitos, inopes potentisque trahant excindant[16]). (. ., , ). , . fidei, .
  • 67 . , fides , , (good faith, honesty, honor). . Dyck A. R. A Commentary on Cicero, De Officiis. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1996. P. 120121. , , omnia iura divina et humana . , iura divina , , . , iura humana .
  • 68Nam quicquid eius modi est, in quo non possint plures excellere, in eo fit plerumque tanta contentio, ut difficillimum sit servare sanctam societatem. Declaravit id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatum[17].
  • 69Lintott A. Violence P. 54.
  • 70 , . divina et humana . (XXXII. 29. 5) . , : (deditio), , : I. 38. 2 ( ); III. 19. 11 ( , -, ); IV. 2. 7 ( ); V. 23. 7 ( ); VII. 30. 4 VII. 31. 4 ( ); IX. 14. 3 ( ); XXVI. 33. 13 ( 210 .); XXVIII. 34. 7 (  , fidem ); XXXI. 30. 4 ( , V ; XXXI. 31. 3 , ). , (exempla) fidei.
  • 71 , BC. I. 6. 1, (senatus virtutem constantiamque collaudat). , BC. I. 6 , ୸ (gravitas),   .
  • 72 , SCU , -, . SCU , , . (121 .), (100 .), (83 .), (77 .), (63 .), (62 .) (52 .). , , () SCU , . , , 7 , , (de imperio Caesaris et de amplissimis viris, tribunis plebis, gravissime acerbissimeque decernitur). , , , SCU , , 1 , SCU (. BC. I. 2). .: Carter J. M. Commentary 1 & 2, P. 158159.
  • 73 , , . , 99 . , , 100 ., , . .: Carter J. M. Commentary 1 & 2, P. 158.
  • 74Cum propter egregiam et singularem Cn. Plancii, iudices, in mea salute custodienda fidem tam multos et bonos viros eius honori viderem esse fautores, capiebam animo non mediocrem voluptatem, quod, cuius officium mihi saluti fuisset, ei meorum temporum memoriam suffragari videbam.
  • 75. BC. I. 5. 5: exspectabatque suis lennissimis postulatis responsa, si qua hominum aequitate res ad otium deduci posset.
  • 76. Cic. Planc. 26, (aeterna laus), , .
  • 77Dio XL. 46. 2. , .
  • 78, , : Heitland E. Op. cit. Vol. 3. P. 287; Holmes T. R. Op. cit. Vol. 2. P. 255256; Meyer Ed. Caesars Monarchie und das Principat des Pompeius. Stuttgart: J. G. Cottasche Buchhandlung Nachfolger, 1922. S. 243; Frank T. A History of Rome. New York: Henry Holt, 1923. P. 293294; Hardy E. G. Some Problems in Roman History. Oxford: Oxford University Press, 1924. P. 150206; Taylor L. R. Party Politics in the Age of Caesar. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1949. P. 150151.
  • 79 .: Gruen E. Op. cit. P. 457460. . : Adcock F. Op. cit. P. 627628; Balsdon J. P. V. D. Consular Provinces under the Late Republic // JRS. Vol. 29. 1939. P. 173174 Wiseman T. P. Caesar P. 413.
  • 80Cuff P. J. The Terminal Date of Caesars Gallic Command // Historia. Bd. 7. 1958. P. 446. . , , . , .
  • 81Ibid. P. 446447.
  • 82Ibid. : Cic. Leg. Agr. II. 7. 17; 11. 26; Polyb. VI. 14. 9; Sall. BC. 29. 3 Liv. VIII. 23. 12. Cic. Planc. 11, , ( ) .
  • 83Cuff P. J. Op. cit. P. 446. , ,  , ,  50- . 30 . , . ,   , . , , .
  • 84 , (lex Sempronia de provinciis consularibus) , , ; . , ( ) , , 52 . . , , , , , , , . , , , . , , . . Cuff P. J. Op. cit. P 448449.
  • 85Ibid. P. 465.
  • 86Ibid. P. 448449.
  • 87 52 . ( ), , , , , , .: Syme R. Roman Revolution. Oxford: Oxford University Press, 1939. P. 39. , . , , .
  • 88Cuff P. J. Op. cit. P. 466467.
  • 89Omnia haec iam pridem contra se parari; in se novi generis imperia constitui, ut idem ad portas urbanis praesideat rebus et duas bellicosissimas provincias absens tot annis obtineat; in se iura magistratuum commutari, ne ex praetura et consulatu, ut semper, sed per paucos probati et electi inprovincias mittantur; in se etiam aetatis excusationem nihil valere, cum superioribus bellis probati ad obtinendos exercitus evocentur ( : , , , , , , [ ; ], , ( ), , ;   , ).
  • 90 80 , 52 . . . Heitland E. Op. cit. Vol. 2. P. 241. , , , , 53 . BC. I. 85. 9 , ( ), 52 . : in se iura commutari, ne ex praetura et consulatu, ut semper, sed per paucos probati et electi in provincias mittantur[18].
  • 91 , , , (iura) . .: Raaflaub K. From Protection and Defense to Offense and Participation: Stages in the Conflict of the Orders // Social Struggles in Archaic Rome: New Perspectives on the Conflict of the Orders / Ed. Kurt A. Raaflaub. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1986. P. 198243.
  • 92 Cic. Sest. 1. , , , , , , , , , (omnia divina et humana violarint, vexarint, perturbarint, everterint). , , . , , . , fide. .
  • :

  • [1] . . .
  • [2] . . .
  • [3] , , , ( . . )
  • [4] .
  • [5]; ; ; ; ; ; , , , , , , .
  • [6] , .
  • [7] , , ,   ,   . - , , , , , , , , ( . . ).
  • [8], , , , , ,
  • [9], .
  • [10] , .
  • [11] ( . . ).
  • [12] . , , .
  • [13] , , , , ,   , .
  • [14] - - ? ( . . ).
  • [15]( ), , .
  • [16] , , , , , , , , .
  • [17] , , , . , , ,  ( . . ).
  • [18] , ( ), , .
  • 1407695019 1407695021 1407695020 1413290006 1413290007 1413290008