|  |





II. ( )
155

:
. . ., , 2004.
. . . . . .

I. 1. 156, , , , , , , , , , , , , , 157 . , ( ), , , , , . , , , , - , 2. , , . - 158 . , , , . , , , . , , 159. , , ( ), , 160, , , . , , , , , - , . 3. ,   , , , , 161 , . , , . , , , , . , - , . , 162. , 163, , . , , .


II. 4. , , 164. , , , , , ; ,   , , , 165; , , 166, , . , , , , , , , , , , , 167. , [ ]. 5. , , , . , , , , , . , , 168 , , , 169-170 ( , ) 171, , . 6. , . , , , ! 172 , , , , , , , - . , , , , , , , , ? , , , . 7. , , , , , . , , , 173.


III. , , (ratio) . , - - , , 174. , 175, , - , , 176, , , . , , [ ] , , , , , , . , , , 177, - 178, 179. 8. , , , , , , 180 (probabile), , ; , , , 181. , , , , - - , , , , , , , . 9. , , , , 182, , , , , , 183. 184, , . , , . , , 185 , 186.

, , , 187, , , . , , , , ,   . , 188, :

IV. 10. 189 , , , , , , , . ,  ,  , , . : , , . : , , , , , , , , , 190, , , . , , , , . , , , , , . , , : , , 191, , . . 11. : 192, , , 193, 194 195, , , , 196. , . 197, . , ( , ) . , . , , , , , - ? , , , , ,   198, , . 12. 199 , , , , , 200 (Sosus). , , , ,   , , . , 201, 202 203, , 204, , , , , , , , . (mentitur), . 205 206.


V. 13. , : , , ( ), (physicos), , , 207. 208, , , , 209, : 210[2], , , , , 211, [3] 212, 213. , , 214, 215: , , , , , . 216, , , . , , . 14. , ,   , , , , , , . 217 ( ) , 218. , , 219 ( , , 220) , , , , . , , , , . 15. , , 221, , ?222 , , , , - , , , ? , , , , , , , . , , , . , , , , (εἰρωνεία), , 223, . , .


VI. 16. , , . , , (, , , , ), , ?224 , , , , 225, , . , , , 226, , . : 90 , . , ,   227, 228,   229. , 230. 17. , 231. , ,   , , , , , . 232 , , , , (cognitio), (perceptio), , , 233, () (comprehensio), , κατάληψις. , -, () (comprehendi) (percipi), , , ἐνάργεια234, , , (perspecuitas) (evidentia) , , , ( , , ) , . , , , , . , , , , . 18. ,   235. , - 236, , , , -, , , , . -, ( ἀκατάληπτον), (visum), ( φαντασία ), , , , , 237 ( : , , , , , ?), , , 238 . , . , , , . , . , , (percipi).


VII. 19. , , , , , , , - , , , , . , - 239, , , , . , , . , , , 240. , , , (aspectus) 241.   , , , , . 20. , (exercitatio et ars), [ , ], -, , ?242 243, ! , , ! 244 245, . , (intelligentia), . (voluptas), 246 (interior)? , , , . - , , , , , ? , , ? 21. , , , , , , , , (quodam modo sensibus), : , , , , . , 247. : , . , , , : , , 248. [] , , , . 22. , (notitiae) (, , ἔννοια), , , , , ? , , ? , , , , (artes). ?249 - -, ? , , ?250 , ?251 , , , , , . , 252 [], (cernere) , , , ,   ? , - (in faciendo atque agendo). - , , , ?


VIII. 23. 253. , , , (  comprehensio) , , . (constantia), ? , , , , , , , , , 254 , ? , , - , , 255 , . 24. , , , ? , - , , ? , , , 256, ? , , - , . (adpetitio) ( ὁρμή), , , . 25. , , . , , , , ? , , , , , . , , . 26. , , , 257, ? ? , , . , . , , , , , , , . , . , - ἀπόδειξις, : (ratio), , , , 258.


IX. 27. , , , , (notio) , , - - - ? ? , ? ? , (decreta), (δόγματα), . , , , , . , , , , , , , . , , , , , . 28. - [ ] , , . 259 , , - , - , , : ,  ,  , , . , -, , , , , , , 260 (comprehendi et percipi). 29. , , 261 . ( , δόγμα), , , , , , , (regula)   , ; (ratio) , ,   , , , , ;   , , , , , , 262. , , (moveri), . , : . (sententia), - , , , .

X. 30. , 263 ( ), , , , , . , , , , ?264 , , -, ,     , , , 265 (adpetitio),   . 266 (mens), 267 (sensus), , , . , , - . 268, (notitiae), ἔννοια, προλήψεις269. (ratio), , (perceptio) , . 31. , , , κατάληψις, , , , , (  comprehensio), ( ), - 270, , (artes), , , , , . , , , , , , , 271 , .


32. , , . , , , , , : - , ? , , : 272. , , , , , 273. , , , 274, , 275, , . ( , ) - (probabile) (verisimile)276 , .


XI. 33. (regula) , , ? , , . , , , - 277, - - (nota) . , [], [] , , , -. , , . , -, , , , . ,   , , 278. , , , (quae non impediatur), 279, - , , , 280. 34. , , , , . , , ; , , . , , , , , , , ()281. , , , ? , , ? , , , , , , - . 35. , , : , ? , , . , , -, - , , , . (probabile)? , , ? , , , , 36. -, , , , , , , , , , , ; , , , . , , , , , ? , : [] , , , , ? (perceptio) . - , .


XII. 37. , , (adsensio), (adprobatio)282 [ ], συγκατάθεσις. , , . , , , , (adsensio). , - ( , ), , , 283. 38. , , , (sentire) (adsentire). , , , , (animus) 284: , , ( οἰκεῖον), , . , , , , , -, , , , , ; : , , , , ?285 39. , ; , , . , , .


XIII. 40. . . , (ars) , (visa), , , 286, , . . , : , , , , , . , . . : , , , . , , (percipi). , , , , , ,   . , , 287. 41. , , , , , (probati), . . : , : , , , . , . . : , , ,   ; : , , , . 42. , . , ,   ,   , (consuetudo), . , , , (ratione et coniectura). . , , , , , , , , .

XIV. 43. , , . , , 288, , , , , , , , 289 , . , - , - , ? , , , ? , , , , , , . . 44. , , , 290, , . , ? , , , , , , . , , , , (nihil posse comprendi), -, ? , , , , , , , , ? , , , -, , ( , ), -, , . , . , . 45. , , , , , , . , (perspicuitas) , , . , , - , , . [?]  , , , , , , (opiniones) 291, , .


XV. 46. , , . , , , 292; -, [] , , 293, . , , , , , , . 47. , , . , , , , , . : , , , , ( , , , ),  , , (probabilia), , , , , , [ ] , , , [ ], , ? 48. , , , 294, , , (verisimile), , , , , - , , , - - - , , , - []295. , , , ,   , , , , , ? , , , .


XVI. 49. , . , , . , ,   - , [ ] . , , 296. ! : - , , , , , , , ,   ? - , , ,   . 50. , , , ? , , - -, , ; , , , ? , , ,   , , , , , , , ; , , ? , . , , , , , , . ? 51. (inania) , , 297 ( , ) . , . , , , , , ? . , , , , : , ? , :


, 298.

:


, 299.

, , , .

XVII. 52. , , , , . , -, , ; , 300. , : , , , , , , . , , , , , . , , :


, 301 

53. , . , , , , , , , , . , , : ,  . , [ ] ,   . , . (iudicium) , , , , , ; , ? , , , , , , , , , , . 54. , , ( (incerta) , ἄδηλα), , , ,   , ? . , , 302. , , , . , , , ? , , , , , , ?303 , - ? ? 55. , , . , , , . , , , , 304, , , 305, . , , , , , -, . ,  ,  , (individua), , , , ( ) , , ?

XVIII. 56. , , , - , , : 306. , , , , ?   - . , - . , , , , , , . 57. , ; , , , , , , , , . (ars), , (usus). , , . , 307. , , , , , , . 58. , . 308 , , , , , . : , . , , , . , , , . , , , , (impressiones), (species), . ! , . 59. , , . , -, , , ? , , ? ἐποχή, , , , 309. , , . , , , ! , , , (opinari), 310 (peccare). , , , , , . 60. , , . , [ ]. : . , , , ? , (ratio), [] . , ? , , : . ? , . 311, , ?

XIX. 61. , , . , , ( ), , : , , , , , , [] , ? , , , , , 312, , , , , -; , , . 62. , , , , , . , ! , , , , 313 ( , ), , , , , ? , , , . .


63. , , ( ; , , , ), , ( ) . : , , , (sententia), . . : , - ( , ) , , , - , , . , . , , , , . , , , , . .


XX. 64. , , , 314: , , , , , , , , ; , , , . 65. , , . , , . , , , , , ? , , , 315, , . 66. , , - ? , . , , , , , ; - ! (opinator), 316,


317

. , ,


,

318, , . . , , , . , , , , . . , , , , , , , 319 (gravitas) , , , . ? , , , , 320. ( , , ), , :


XXI. 67. - -, ; , , 321. , , , : . , ; , , , . : , ,  : , 322,  , , , . 68. , - , . , - , , , . , , , , ( , ), . , , , , , , , . , , - . : , . , , .


XXII. 69. , , , , , , , , , , . , , . , , (nota) , . - ? , . ? [], ? [ ]. ? ?323 . , 324. 70. ? , , , , , , . , , - , , . , , 325, , , 326 . 71. , , (nihil posse percipi), , , 327 , , , ,  , [] , , : , (honestum), , , : (honestum)  , . [], , , , , , , , . , , .


XXIII. 72. , : , , , (populares) . , ; , , , , . 328 , . , ? [ ], . ? ? , . 73. . . ? , , ? : 329. , ? , , ? , 330. , , - , . 331, , (tenebricosi), . 332, , : , , -, , , , - . 74. 333 ,   , , . , , , , , . , 334, , , , , -, , . , , ? - ? , ; 335, , , , : , , . ?336 , . , , , .


XXIV. 75. , , , , , ? , , , , , , ( (conclusiunculae)). , 337, ! , , !  ; . , , , , , . 76. , ? . , ; , ,   , ,  , , , 338.

339. , , , , . , , . 77. , , , . , , (nihil opinari), , . , , . , , , , . , , , , . ? , . ? : , , , (effictum) , . , , , ?,  , , , , , , . , 340: , , , . , : , , , 341. 78. . , , . , , , . , , , 342, , , . . , (opinatio) , . , , , , [ ] .


XXV. 79. , ? , , , 343, , , , . , , . -, ? , , , , 344. -, , ? , . , ; , , ; : - , ́ 345. 80. ,   !346 - 347 , , , ; , 348. , [ ], , 349. , , -, , , ,  , ,  ? , , . . : , , , ? ! , , . , [] ! , , , , , - , . , ! , , , , , . 81. , 350, , 1800 351. . , . , , , , , ( ), . , , 352. . , , ? , , , . ? , , , , , . , ? ( , ), , .


XXVI. 82. ? , , . , - ? ? , 18 . ! 353, , , , ; , , , 354, , 355. ? , , , , , , , , , 356. 83. , , , , . , , , , , . : . : . : , , , , . : , , , , . , , , . . 84. , , , , , , , . , , , , , . , , , . , , - ? , , , . (iudicium), , , , , , [ ] , , , , , , . 85. , , , , ? , (sui generis) , . , , , , 357. , , , , , [ ], , . , ? , , , , , ?358 ? 86. , ? ? - , , ?


XXVII. , . , , , . , , , , , , ? , , ! 87. ? , , , , (consilium), , , ? , , , , ?359 , , , . ( , , , ). , , , , , , , , , 360. , 88. : , , , , , , , . ? , , , , , , :


361 

, -, , , 362, , , , , , . - ; , , . , :


, , 

, . , , , , . , , :


, , 

, ? :


, ; !..363 

, ,   ?


XXVIII. 89. ? , , , , ? - , , , ?364 , , :


, ,
, , 365 

, , ? , , , , , , ?366 , , , 367 . , :



:


, , .

:


, , , !
, , , .

, , ? :



, ,
[ ].

90. , , , ? , . , , , , . , , , . , , , , . .

91. , (ratio)? , , 368 . ? ? , , , , ? 369. , ? , ? , , ? ? , 370 371 , , , -, , , . . , , . 92. , ́, . , , , , - (minutatim), , , 372.


XXIX. ? , , ; , , , - , , :   ,   ,   ,   ,   ,   . . 93. , , ; , . ,  ,  , (gradatim) , :   ?,  , , (quiescere),  , : ἡσυχάζειν373. ,  ,  , !374 ? , : , , ? . ? : , . , , -, . 94. ,  ,  , , , 375, , , . ,  ,  . , ,   , , , . , , , , , , . , , . , , ? , , , , , , , , ; . , , , . 95. , , , , ? ? , , ( ἀξίωμα, ) , . , : , , , , ?376 , ? , , .


XXX. . : , , , , , ? , , , , . 96. , -, : , , , [] ; , , , , ? , , , 377, , , , . , : , , , ; , , , , ? , ? , . , : , , [], , ? , , , 378. : , , , , ? , , , ? (ars), (ratio), (via), , , (valere), . 97. , [],   . , - , 379. , , : 380 ,  ,   ,   , ; , , ! ,  ,  , , , . 381. , , , , ( , , ), , . - , ? 98. - , : , , , 382 . ,   . , , , , , ( , , , ), , , . , , .


XXXI. , , , . , - , ; , , 383, . [] 384 (adsensio); , , . 99. , : , . , . , , , ; , , , , , , 385 (probatio). , (probabile), , , , , . ́ , , , , . , - , , , . , , , , , 386; , . 100. , , , , , , ? ? , , , , , , , , . - -. , , ( , , , , , , , ), , ( , ) ,  . 101. , 387, , , , , , , , . , , , , .


XXXII. - , , -. , , , . ? - , . ? . ? , : . . , , , , , . 102. , , , , , . , , , -, , , - . . . , : , , , ? , , , , , 388 , , . , , 389. ( , , ): , : 103. , , , , , . , , , , ( ) , , , . , , , , , , , , . 104. , , : -, , , -, , - , . , , , - ,   , , , , , , , , , . , , , (moveri) - , , , , , , , ; , , . 105. , , . , , : , : .


XXXIII. , , , , , , , , . , , , , , , , . , , . (non adsentietur) , ,   , , , , . , , , , , , , . 106. , ? ? 390, , , , , , ? , , , ; , , , , , ; , 391 , , . , , , , , , . 107. , (artes)? ? , , , , , , , (ars) ?

, (lumina) . -, , , - . , , , , , , , , ( , , ) ( , ), ? , , , ? , , , , , , , , , . 108. -, - , . , . , . (adpetitio),   , 392.


XXXIV. , , . , , 393 , , , , ,   (opinatio et temeritas), ( ) , , ? 109. ,  ,  , , . , , , 394, , .

, , , , (pressius); , , , , , , , . . , , , , , . , : (decretum) , , , , , , , . ! 110. , , ,   . , , , . , , , . , , , , , , , 395. ; [], , , . 111. , , ( , ), , , . , , , , , , ; , , , . , , , , . , .


XXXV. 112. , , , , ? , , , , : , ,  , , , , . , , . , ? 113. , , ? , , , : , . . , , . , . , , , , , , , , , . , , ? , , : - , , , , , ? , . , ; , , .


XXXVI. 114. : , , , , , , , , , , , , , , , ? , , ? , , , , . , . 115. , , , , , , , , , 396, 397, , , , , . : . , . . , , , , , ? ,  ,  . ! , . , , , ? , , , , .

116. , , , . , , , . : -, , , ? , , ; . , , . , , , :   , ; (extremitas) 398 , - ;   , . , , , , , , , ? , , . 117. , , , , , , , , ? , , [] , ; , ? , , , , ? , , , . , ? . . , , , , .


XXXVII. 118. , , , , , . . , 399; , , , ,  ; , , , . , , , , , 400; , , , , , , ; ,   , ; , , , ; ;   ;   , . , , , 401. , . , -, , , , . 119. , , () , , , , , , ,  ,  (mundus) , (mens), , , , . , , , , , ; - .


XXXVIII. ( , , - ), , . , , , , ; , , , , , , , , - . , , . 120. , -, ́ , , ! , , ( ) , , , ? , (sollertia) ; , 402, , , 121. , . 403, ( , , ); , . , , , , , , , , , 404, , ,  , , 405 (optans), , , , , (fiat), . ,   . , , , , , - ( !), , 406. , , , .


XXXIX. 122. , , , , ; , , , . , , , , , , , , , , 407. , , , , , ? 123. ,   408. , , , , ,   . , , , , . 409, , , , , , , , , ; , , , . , , . , , ? , , ? , , . , . , 410, , . 124. , , ? , ? , , ? , , 411, ? , , ,   , , . , , , (animus) , , , ? ( , .) , ? . - , , ,  .


XL. 125. , , , , , . ? , , . , , . : , , , , -, , , ?412 , - , ? , - - (mens) , , , , , ?413 , , , , , , , , , ? , 414 (imagines) ? , . (nihil sentire) , . 126. , , - , , , , , , . , , , , , , , , , , ?


XLI. ? , , ? , ? , , , , . , 415, , . - , , , , ?416 ( , , , , ), , , , , , . , , ? 127. , .   ; , , , ́, , , . ; -, (verisimile), (humanissima) . 128. , , .   , , , , , , .

. . , , , [] , (auctoritas) , . , , , , -, , , , , , , , , 18 , . : , , , , ; , , , , . , , , , , . , , , , .


XLII. 129. , : - ? , (fines), [] . -, ́ ? , , -, ,  , 417 ; , , . , , , , ( ). , , 418 , , . . , , , , ; , , , . 130. , , , , , , , , : , , ; (media) , . , , ἀδιαφρία. 419 , , (ἀπάτεια)420. , , . 131. , ; , , , , , . 421 , , (honestas  . ); 422  , , (honestas); (   )  , , ,  , , ; , , . , , , , , ,   , (primae). ,   (honeste), . .


XLIII. 132. , . , ; : , -. . . ( :   , , ), ? , , , . , : ,   ; , , 423. (ratio vitae), , 424. , , - . , , ( , , ); , , . , , [], ? , , ? 133. , , , ? , 425, . , , , . , ,  ,  - ! , , , ? ? , , . , , , . 134. . , . ? , , , (beatissima). ,   , , ,   , , ,   . , , , , , . , , , (mala) , , , , , . : , , , , . .

XLIV. 135. , , , : , ? , , , , ? , ? , ?426 , , , (honestum) , , , ,   , (turpitudo) , , , , . , , ? , . 427, , . , , 428 . , : , , , , , , 429,  , . 136. , , , , , , ( , (παράδοξα), ), , - ? . - , , , ? ? , , , , , ?430 , , ?   , , , ? , ? , , ? 137. , , , , ,   , .


XLV. , 431 , , . . , , ,  , , - , : , , [ ], , ? : . , , ,   , ,   ,  , , . 138. , , , ( )? , , , . (honestas),   (voluptas),   . , , , . , . , (prima naturae commoda). , , , , . 139. , , , , , , . ; , , , , . , , , , , : , , , , , , . , (gravis et recta ratio) ? , , ! , .


XLVI. 140. , , : ; , , .   , : , , , , , . , , , , , . , : , , , (.   honestum) , (gloriosum), , , , , , , . 141. , , , ? , , , , , . , , , , , , , , , , , , , , , , , , .

142. . , , . , (iudicium), , , , (rerum notitiae) . , , (cogitationis et mentis). 143. - ? . , , , ( (ratio loquendi)) , , ? .


XLVII. ? ? , ? , ,  , : , ,  . ,   ,   . ! , 432, (homines opiniosissimi), ? 144. , , , , . , (artificia), , ? , . ,   , . , , , . , , - . ,  ,  , (  comprendere). 145. , -, , -. . , : , , , : (adsensus), , , , (comprensio). , : κατάληψις  (). , , : (scientia), , . , -. 146. : , , , , , , ! ? , , , . , , (artificia), , , , . , , , , ? - , , , , , , , . (diligentia) , , -, , , ( ), , : 433 (arbitrari), , , , , , , , , .


XLVIII. 147. , , ,   ,  . , , , , , , , , , , ; , , , , , , , , . 148. : , . , , , , . ,  ,  , , ? : ? , , , , , , , , , , , , , , , . , ἐποχή , , , . ,  ,  ,  , , , - ? : 434 (Tollendum). ,  ,  . . , .


  • 155, Academica Priora  .   , , , , , .
  • 156 ; , , , , , , , .
  • 1578777 .
  • 158indocilis , , . . . . , , . I, 2, 12: et sciat indocilis / currere lympha vias ( , ) , Tristia, IV, 1, 6: cur cantet uinctus quoque compede fossor, / indocili numero cum graue mollit opus (. ., ). . Oxford Latin Dictionary 1b: impossible to teach (by precepts), . e. , ( ), , , , ,   2 uninstructed, untrained, ignorant, , - uninstructed , .
  • 159 , . . Tusc. I, 4: Epamonondas, princeps meo judicio Graeciae, De orat. III, 139: Epaminondan, haud scio an summum virum unuim omnis Graeciae; Off. II, 60: Periclen principem Graeciae.
  • 160 Fin. II, 104.
  • 161 .
  • 162 67 ., 63 ., .
  • 163 , .
  • 164 , , , , , .   , , , (Fam. V, 12, 2) (Lucceius), . [1] .
  • 165 , ,  . . ad Att. XIII, 19, 5: Haec Academica, ut scis, cum Catulo, Lucullo, Hortensio contuleram. Sane in personas non cadebant; erant enim λογικώτερα quam ut illi de iis somniasse umquam viderentur [ , , , .   , ].
  • 166. Rep. 1, 17: Rutilius quidem noster etiam sub ipsis Numantiae moenibus solebat mecum interdum eiusmodi aliquid conquirere [ ].
  • 167 , ( , , , , , ) . : c laudatio ( ) , , , (142d  143): (): , , () < , > , , , . , . , - , , , , , , . . , , , .
  • 168 (234149), , , , , , , . , , . , , , ( ). , , , (, ), , , (Sen. 26).
  • 169 (236184), .
  • 170historiae , . Att. II, 5, 1: quid historiae de nobis ad annos DC praedicarint? [ 600 ?].
  • 171 (185109)  -, 144 . , . 129 . . . , : Van Straaten. Panaetii Rhodii fragmenta. Leyde, 1962.
  • 172 , , .
  • 173. . 164. . , , , , (Sen. 3): Omnem autem sermonem tribuimus non Tithono, ut Aristo Cius  parum enim esset auctoritatis in fabula  sed M. Catoni seni, quo maiorem auctoritatem haberet oratio Qui si erudutius videbitur disputare quam consuevit ipse in suis libris, attribuito litteris Graecis, quarum constat eum perstudiosum fuisse in senectute [ ,     , , , , , , , ]. , , .
  • 174 , , , . , , (c. acad. III, 15). , , (VIII, 123), , .   ,   . .
  • 175 , . , : contra omnes dicere qui scire sibi videntur (. e. , ). ,  8 (nec inter nos et eos qui se scire arbitrantur), . , omnes omnia, quae, , ; . , Pyr. hyp. I, 8: ῎Εστι δὲ ἡ σκεπτικὴ δύναμις ἀντιθετικὴ φαινομένων τε καὶ νοουμένων [  ], , , , , . . Fin. V, 10: ut non contra omnia semper, sicut Arcesilas, diceret.
  • 176 , , ( ), , , . , , , . , ( )   , ,   , , . , () , (Pyr. hyp. I, 23).
  • 177. . 153.
  • 178elicere exprimere  . , (exprimere ). Elicere   , , , , , -, tamquam ( quasi quisquam). elicere : , elicit . , Oxford Latin Dictionaiy to elicit elicere, exprimere. Elicere De finibus, II, 2: Is (sc. Socrates) enim percontando atque interrogando elicere solebat eorum opiniones, quibusdam disserebat, ut ad ea, quae ii respondissent, si quid videretur, diceret [ () , , ]. . Brut. 231: ne vos curiosius eliceretis quid de quoque iudicarem [ , ].
  • 179 , . . 176.
  • 180probabilia πιθανά.
  • 181 , . , . Tusc. II, 5: eamque (philosophiam) nos adiuvemus nosque ipsos redargui refellique patiamur. Quod ei ferunt animo iniquo, qui certis quibusdam destinatisque sententiis quasi adducti et consecrati sunt, eaque necessitate constricti ut etiam quae non probare soleant, ea cogantur constantiae causa defendere; nos, qui sequimur probabilia nec ultra quam id quod veri simile occurit, progredi possumus, et refellere sine pertinacia, et refelli sine iracundia parati sumus [ (), , . , , , , , . , , , ]. , incertus animus dimidium est sapientiae [   ]. . ,  120: quanti libertas ipsa existimanda est, non mihi necesse esse quod tibi est; Nat. deor. I, 17: auditorem aequum, libero iudicio, nulla eius modi adstrictum necessitate, ut mihi velim nolim sit certa quaedam tuenda sententia [ , ,   - ]; Tusc. IV, 47: digladientur illi per me licet, cui nihil est necesse [, , , ].
  • 182 , . .
  • 183. Plin. Ep. I, 10, 4: ut enim in pictore, scalptore, fictore nisi artifex iudicare, ita nisi sapiens non potest perspicere sapientem [ , , , ]. , , I, 103: , , : θαυμάζειν δὲ ἔφη πῶς παρὰ τοῖς ῞Ελλησιν ἀγωνίζονται μὲν οἱ τεχνῖται, κρίνουσι δὲ οἱ μὴ τεχνῖται.
  • 184   ut potuerunt omnibus : Sed ut potuerint, <aut> omnibus .   , . Ut ( ).
  • 185pugnacissime, pertinacia (φιλονεικία)  , , , . .
  • 186constanter , . . Fin. V, 79: quaerere quid constanter dicatur Tusc. V, 26: sibi constanter convenienterque dicere.
  • 187 , . , ,   . (XIII, 19, 4), -, , , , , . ,   63 ., . . , , , 61 ., . , , 63 ., , . , .
  • 188xystus  , , , . (VI, 7, 5).
  • 189 .
  • 190 , , .
  • 191 . . 167.
  • 192 87/86 .
  • 193 .
  • 194 (187/86110/9)  , , . , 400 . 127 . .
  • 195 (16080)  110 . 88 ., , , , .
  • 196. . . . Nat. deor. I, 6: Multis enim sensi mirabile videri eam nobis potissimum probatam esse philosophiam, quae lucem eriperet et quasi noctem quandam rebus offunderet, desertaeque disciplinae et iam pridem relictae patrocinium necopinatum a nobis esse susceptum [ , , , , ]. Ibid. 11: Qui autem admirantur nos hanc potissimum disciplinam secutos, his quattuor Academicis libris satis responsum videtur. Nec vero desertarum relictarumque rerum patrocinium suscepimus; non enim hominum interitu sententiae quoque occidunt, sed lucem auctoris fortasse desiderant ut haec in philosophia ratio contra disserendi nullamque rem aperte iudicandi profecta a Socrate repetita ab Arcesila confirmata a Carneade usque ad nostram viguit aetatem; quam nunc prope modum orbam esse in ipsa Graecia intellego [, , , , , . : , , . , , , , . , , ].   ,   , .
  • 197 (. . ) , , . (Pyr. Hyp. I, 235): Οἱ δὲ περὶ Φίλωνά φασιν ὅσον μὲν ἐπὶ τῷ Στωικῷ κριτηρίῳ, τουτέστι τῇ καταληπτικῇ φαντασίᾳ, ἀκατάληπτα εἶναι τὰ πράγματα, ὅσον δὲ ἐπὶ τῇ φύσει τῶν πραγμάτων αὐτῶν, καταληπτά [ , , , ].   , , , , , . , , , (Ac. I, 13), C. F. Hermann , , , , . . 87 ., . . , ( . , . 5960). . : , . . 6488, , . 393398).
  • 198 . , . . 184 .
  • 199 Philoni . . (. 184): . . . , . , I, 7, 3: hoc illis dictum est . Philoni . , , . . 18 .
  • 200 . , , , . , , . 415420, (1339) .
  • 201 . . 37.
  • 202 , (VII, 164).
  • 203 , . 57 . . . (23, 24, 5155).
  • 204 secundum . Att. XII, 15: secundum te nihil est mihi amicius solitudine [   ].
  • 205 (315241/240)  . . : D. L. IV, 28 . . , . . , , . (. 268265 .) . , . , . , , , (, ,   , , . , ). , , , , .
  • 206 . . 154.
  • 207 , , , , , , , . . , adv. Coloth. 1121F  1122A: ὁ δ ᾿Αρκεσίλαος τοσοῦτον ἀπέδει τοῦ καινοτομίας τινὰ δόξαν ἀγαπᾶν καὶ ὑποποιεῖσθαί τι τῶν παλαιῶν, ὥστ ἐγκαλεῖν τοὺς τότε σοφιστάς, ὅτι προστρίβεται Σωκράτει καὶ Πλάτωνι καὶ Παρμενίδῃ καὶ ῾Ηρακλείτῳ τὰ περὶ τῆς ἐποχῆς δόγματα καὶ τῆς ἀκαταληψίας οὐδὲν δεομένοις, ἀλλ οἷον ἀναγωγὴν καὶ βεβαίωσιν αὐτῶν εἰς ἄνδρας ἐνδόξους ποιούμενος [ , -, , , , , , ].
  • 208 , 509507 504 . de provocationibus ( ) (Plut. Popl. 11, Liv. II, 78). lex Valeria . , , (55): modica libertate populo data facilius tenuit auctoritatem principum. , , ,   , .
  • 209 , 449 . (Liv. III, 55, 4), lex consularis de provocatione.
  • 210 [2], 223 217 ., ager Picenus Gallicus (lex Flaminia de agro Gallico viritim dividundo, Val. Max. V, 4, 5). (Sen. 11), . , consul iterum. 228 . 232 .
  • 211 , 127 ., 137 . lex Cassia tabellaria. . . : quis autem non sentit omnem auctoritatem optimatium tabellariam legem abstulisse? (III, 34). , 35, : a nobili homine lata (sc. lex) L. Cassio, sed, pace familiae dixerim, dissidente a bonis atque omnis rumusculos populari ratione aucupante.
  • 212 141 .
  • 213 (185/184129), -. , (Leg. III, 37) . , : , (Ti. Gracch. 21, 3f), (, I, 47) : , ,  / .
  • 214 , 131 ., , 133 ., , . .   , , , .
  • 215   133 ., . , . , - . , , . , , , . , , , . , . . . .
  • 216 (15786), [4], , ,   , , , homo novus , , ( ), , ( ) . . : Fin. II, 105; Post red. ad Quir., 19 sq.
  • 217 , 103 100 ., ( ) . , . .   . , 102 ., , 100 . , , , , . , , .
  • 218 , , , , .   , . . Div. II, 30 sqq.
  • 219 (Mem. I, 1, 13) : τοῖς μαινομένοις ὁμοίως διακεῖσθαι πρὸς ἀλλήλους [ , ].
  • 220 (. 493  . 433) .
  • 221. 10- I (993, . ψελλιζομένῃ γὰρ ἔοικεν ἡ πρώτη φιλοσοφία περὶ πάντων, ἅτε νέα τε καὶ κατ ἀρχὰς οὖσα καὶ τὸ πρῶτον [ , , ]).
  • 222explicare ; , involuta, . Orat. 102: res involutas definiendo explicavimus  26: quasi involuta. , , (I, 94, 23; III, 635, 1112) (DK fr. 18): οὔτοι ἀπ ἀρχῆς πάντα θεοὶ θνητοῖσ ὑπέδειξαν, ἀλλὰ χρόνωι ζητοῦντες ἐφευρίσκουσιν ἄμεινον [ , ].
  • 223. Brut. 299, De Orat. II, 270; Off. I, 108. , 122 ., , , . Att. XII, 5, 3. .
  • 224 , : .  30: lucem eripere, Nat. deor. I, 16: noctem offundere. . (c. acad. II, 29): tenebrae quae patronae Academicorum solent esse.
  • 225 241240 . 224223 . 206205 . , ( ).
  • 226 , , .
  • 227 ( - (II, 17, 15)). ,   ( ), , , De orat. I, 45: florente Academia, cum eam Charmadas et Clitomachus et Aeschines obtinebant; erat etiam Metrodorus, qui cum illis una ipsum illum Carneadem diligentius audierat.
  • 228 (fl. c. 107)  , , 4- (Pyr. hyp. I, 220, 8). : , (De orat. I, 84; . : ibid. I, 46; II, 359; Or. I, 51).
  • 229 .
  • 230 , , , (X, 9) (De orat. I, 45).
  • 231 , . ( , ) , , , (. ., , ).
  • 232 (II .)  . SVF III, 244258.
  • 233 , κατάληψις, , . Fin. III, 17: Rerum autem cognitiones (quas vel comprehensiones vel perceptiones vel, si haec verba aut minus placent aut minus intelliguntur, καταλήψεις apellemus licet). , , , , κατάληψις, ,   , , - , , , . . . . Fin. V, 76: An quisquam potest probare, quod perceptum, quod comprehensum, quod cognitum non habet.
  • 234 .   ἐναργέστερον τῆς ἐναργείας. Genitivus comparationis - Ablativus, , , ablativus comparationis.
  • 235 (ἐνάργεια) . , , , , , , . ; . . ἐναργής , , , ἐνάργεια (., De an. 418b, 24: παρὰ τὴν τοῦ λόγου ἐνάργειαν) . ἐνάργεια . , Adv. math. VII, 203 sqq. : ᾿Επίκουρος δὲ δυεῖν ὄντων τῶν συζυγούντων ἀλλήλοις πραγμάτων, φαντασίας καὶ δόξης, τούτων τὴν φαντασίαν, ἣν καὶ ἐνάργειαν καλεῖ, διὰ παντὸς ἀληθῆ φησιν ὑπάρχειν (216) πάντων δὲ κρηπὶς καὶ θεμέλιος ἡ ἐνάργεια [ , , , , , , , , (216) ]. ἐναργής (ibid. 217): Τοιοῦτο μὲν καὶ κατὰ τὸν ᾿Επίκουρόν ἐστι κριτήριον· οἱ δὲ περὶ τὸν ᾿Αριστοτέλη καὶ Θεόφραστον καὶ κοινῶς οἱ Περιπατητικοί, διττῆς οὔσης κατὰ τὸ ἀνωτάτω τῆς τῶν πραγμάτων φύσεως, ἐπεὶ τὰ μέν, καθὼς προεῖπον, αἰσθητά ἐστι τὰ δὲ νοητά, διττὸν καὶ αὐτοὶ τὸ κριτήριον ἀπολείπουσιν, αἴσθησιν μὲν τῶν αἰσθητῶν, νόησιν δὲ τῶν νοητῶν, κοινὸν δὲ ἀμφοτέρων, ὡς ἔλεγεν ὁ Θεόφραστος, τὸ ἐναργές [, . , , , , ( , , ,   ), , :   ,   , , , ]. , (VII, 162), , (, ) : οἴμοι, ἔφη, δέδοται ᾿Αρκεσιλάῳ ἐπιχείρημα κατὰ τῆς ἐναργείας [ ! !], , ( , , , , (ibid. 163): , , : ? : , : ? ?). . , , , , (4, 12): ἤδη γὰρ ἐξίστατο τῆς νέας λεγομένης ᾿Ακαδημείας ὁ ᾿Αντίοχος καὶ τὴν Καρνεάδου στάσιν ἐγκατέλειπεν, εἴτε καμπτόμενος ὑπὸ τῆς ἐναργείας καὶ τῶν αἰσθήσεων, εἴτε [ , , ]. , (Praep. ev. XIV, 9, 12), , (ἡ δὲ τῶν παθημάτων αὐτὸν ἀνέστρεφεν ἐνάργειά τε καὶ ὁμολογία).
  • 236 . , . 6490. , , , , , .
  • 237 , (Adv. math. VII, 248, 255, 402, 410; XI, 183, Pyr. hyp. II, 4, VIII, 86 Pyr. hyp. III, 42  ), (VII, 46, 50). . , fr. 329341. Adv. math. VII, 248: οὐδὲ συγκατατίθενται αὐτῇ. καταληπτικὴ δέ ἐστιν ἡ (sc. φαντασία) ἀπὸ ὑπάρχοντος καὶ κατ αὐτὸ τὸ ὑπάρχον ἐναπομεμαγμένη καὶ ἐναπεσφραγισμένη, ὁποία οὐκ ἂν γένοιτο ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντος.
  • 238iudicium κριτήριον. Καταληπτικὴ φαντασία , . . . , , , . I . , , . , ( , καταληπτικὴ φαντασία), , , .
  • 239 , : , , , , , , , , .
  • 240 , .   , .
  • 241. Sext. Emp. Adv. math. VII, 258, , καταληπτικὴ φαντασία , ; , : πᾶς ἄνθρωπος, ὅταν τι σπουδάζῃ μετὰ ἀκριβείας καταλαμβάνεσθαι, τὴν τοιαύτην φαντασίαν ἐξ ἑαυτοῦ μεταδιώκειν φαίνεται, οἷον ἐπὶ τῶν ὁρατῶν, ὅταν ἀμυδρὰν λαμβάνῃ τοῦ ὑποκειμένου φαντασίαν. ἐντείνει γὰρ τὴν ὄψιν καὶ σύνεγγυς ἔρχεται τοῦ ὁρωμένου ὡς τέλεον μὴ πλανᾶσθαι, παρατρίβει τε τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ καθόλου πάντα ποιεῖ, μέχρις ἂν τρανὴν καὶ πληκτικὴν σπάσῃ τοῦ κρινομένου φαντασίαν, ὡς ἐν ταύτῃ κειμένην θεωρῶν τὴν τῆς καταλήψεως πίστιν [ , , , - . , , . , , , , , , ].
  • 242 . (II, 142146).
  • 243eminentia , , , recessum. . De orat. III, 101: habeat illa in dicendo admiratio et summa laus umbram aliquem et recessum, quo magis illud quod erit illuminatum, exstare atque eminere videatur [ < !> , , , , ]; Tusc. III, 3: nullam eminentem effigiem virtutis, sed adumbratam imaginem gloriae [ , ].
  • 244 .
  • 245 .
  • 246tactus interior  , , , , , , , , , , , , , , , . , , ( ), , ,   .
  • 247 , . . (ἀξίωμα), . . . . 3- . sensus communis  , . . Sext. Emp. Adv. math. VII, 345 sq: αἰσθήσεσι μὲν οὖν μόναις λαβεῖν τἀληθὲς οὐ δύναται φύσει γάρ εἰσιν ἄλογοι, καὶ πλέον τοῦ τυποῦσθαι πρὸς τῶν φανταστῶν μὴ δυνάμεναι παντελῶς ἄθετοι καθεστᾶσι πρὸς εὕρεσιν τἀληθοῦς. οὐ γὰρ μόνον λευκαντικῶς ἢ γλυκαντικῶς δεῖ κινεῖσθαι τὸ ληψόμενον τἀληθὲς ἐν τοῖς ὑποκειμένοις, ἀλλὰ καὶ εἰς φαντασίαν ἀχθῆναι τοῦ τοιούτου πράγματος τοῦτο λευκόν ἐστι καὶ τοῦτο γλυκύ ἐστιν τῷ δὲ τοιούτῳ πράγματι οὐκέτι τῆς αἰσθήσεως ἔργον ἐστὶν ἐπιβάλλειν συνθέσεώς τε δεῖ καὶ μνήμης πρὸς ἀντίληψιν τῶν ὑποκειμένων, οἷον ἀνθρώπου, φυτοῦ, τῶν ἐοικότων. χρώματος γὰρ μετὰ μεγέθους καὶ σχήματος καὶ ἄλλων τινῶν ἰδιωμάτων σύνθεσίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος, συνθεῖναι δέ τι μνημονικῶς οὐ δύναται ἡ αἴσθησις διὰ τὸ μήτε χρῶμα μήτε χυμὸν μήτε φωνὴν εἶναι τὴν ἐπισύνθεσιν, ὧν μόνον ἀντιληπτική ἐστιν ἡ αἴσθησις [ , , , ; , : , , , :     廅   , , . . , . ., .   , , ,   , , , ].
  • 248 , : ἄνθρωπος = ζῶον λογικὸν θνητὸν, νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν [  , ].
  • 249 , . .
  • 250. Sext. Emp. Adv. math. VII, 373: ἀναιρεῖται μὲν μνήμη, θησαυρισμὸς οὖσα φαντασιῶν, ἀναιρεῖται δὲ πᾶσα τέχνη· σύστημα γὰρ ἦν καὶ ἄθροισμα καταλήψεων [ ,   , : ].
  • 251. Sext. Emp. Adv. math. VIII, 280: οὐδὲν διοίσει τῆς ἀτεχνίας ἡ τέχνη [ ]. , artifex  , , . ars , , , , .
  • 252 τέχναι .
  • 253cognitio θεωρία, κατάληψις.
  • 254 κατάληψις !
  • 255adsensus (. ,  145).
  • 256 τέλος . Fin. I, 11: qui sit finis, quid extremum, quid ultimum quo sint omnia consilia referenda.
  • 257. Sext. Emp. Adv. math. VII, 259260: φαντασίαν εἶναι κριτήριον, τῆς φύσεως οἱονεὶ φέγγος ἡμῖν πρὸς ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας τὴν αἰσθητικὴν δύναμιν ἀναδούσης καὶ τὴν δι αὐτῆς γινομένην φαντασίαν. ἄτοπον οὖν ἐστι τοσαύτην δύναμιν ἀθετεῖν καὶ τὸ ὥσπερ φῶς αὑτῶν ἀφαιρεῖσθαι [ , . ].
  • 258. (VII, 45): λόγον διὰ τῶν μᾶλλον καταλαμβανομένων τὸ ἧττον καταλαμβανόμενον περαίνοντα [, ]. , (71b, 1722), , γνωριμώτερα πρότερα .
  • 259 , .
  • 260 , , . . . 1,  45: itaque Arcesilas negabat esse quicquam quod sciri posset, ne illud quidem ipsum quod Socrates sibi reliquisset, ut nihil scire se sciret. . Sext. Emp. Adv. math. VIII, 281, ( ) Pyr. hyp. I, 14: καὶ ἡ φωνὴ οὐδέν ἐστιν ἀληθές ὁμοίως, οὕτως καὶ ἡ οὐδὲν μᾶλλον μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ἑαυτήν φησι μὴ μᾶλλον εἶναι καὶ διὰ τοῦτο τοῖς ἄλλοις ἑαυτὴν συμπεριγράφει. [ (, ) , , , , ]. . ibid. 206: περὶ πασῶν γὰρ τῶν σκεπτικῶν φωνῶν ἐκεῖνο χρὴ προειληφέναι, ὅτι περὶ τοῦ ἀληθεῖς αὐτὰς εἶναι πάντως οὐ διαβεβαιούμεθα, ὅπου γε καὶ ὑφ ἑαυτῶν αὐτὰς ἀναιρεῖσθαι λέγομεν δύνασθαι, συμπεριγραφομένας ἐκείνοις περὶ ὧν λέγονται [ , , , , , , ].
  • 261pressius . . (Non. p. 364, 21): quis te aut est aut fuit umquam in partiundis rebus, in definiundis, in explicandis pressior? Tusc. IV, 14: itaque eas definiunt pressius. . premere (Nat. deor. II, 20): Haec enim quae dilatantur a nobis Zeno hic premebat ( ).  109 pressius).
  • 262 κριτήριον , ( τέλος , ), , Academica , .
  • 263 , , , (, , ), , , , , .
  • 264.  16 . 224.
  • 265 , adpetitio ὁρμή. , ὄρεξις. , ,   (,   ), , 433b: ὅλως μὲν οὖν ᾗ ὀρεκτικὸν τὸ ζῷον, ταύτῃ αὑτοῦ κινητικόν· ὀρεκτικὸν δὲ οὐκ ἄνευ φαντασίας· φαντασία δὲ πᾶσα ἢ λογιστικὴ ἢ αἰσθητική. ταύτης μὲν οὖν καὶ τὰ ἄλλα ζῷα μετέχει [ , . . , . < > ].
  • 266Mens ,   . (Ed. I, 828) : ψυχὴν πηγὴν αἰσθήσεων. , , , , . . .
  • 267 , . . Met. 1009b, 12, . 133. , , , ,   , , . . , , . , , . , , . D. L. IX, 51 : ἔλεγέ τε μηδὲν εἶναι ψυχὴν παρὰ τὰς αἰσθήσεις, καθὰ καὶ Πλάτων φησὶν ἐν Θεαιτήτῳ [ , - , ], Sext. Emp. Adv. math. VII, 350: οἱ μὲν διαφέρειν αὐτὴν τῶν αἰσθήσεων, ὡς οἱ πλείους, οἱ δὲ αὐτὴν εἶναι τὰς αἰσθήσεις, καθάπερ διά τινων ὀπῶν τῶν αἰσθητηρίων προκύπτουσαν, ἧς στάσεως ἦρξε Στράτων τε ὁ φυσικὸς καὶ Αἰνησίδημος [, , , ,     , , ; ]. . Tusc. I, 46: ut facile intellegi potest animum et videre et audire; non eas partes quae quasi fenestrae sunt animi, quibus tamen sentire nihil queat mens, nisi id agat et adsit [ , , , , ]. , ( ) , , , , , , , ; . . Sext. Emp. Adv. math. VII, 356: καὶ ἡ διάνοια, εἰ τὸ ἑκάστης αἰσθήσεως ἀναλαμβάνει πάθος, αἰσθητικῶς κινεῖται, αἰσθητικῶς δὲ κινουμένη αἴσθησίς ἐστιν, αἴσθησις δὲ οὖσα ἄλογός ἐστιν. , , , Parva Naturalia.
  • 268. Fin. III, 33: cumque rerum notiones in animis fiant, si aut usu aliquid cognitum sit, aut coniunctione, aut similitudine, aut collatione rationis.
  • 269. Cic. Top. 31: notionem appello quod Graeci tum ἔννοιαν, tum πρόληψιν vocant. B XIX . , . . , ; , , De finibus. , , προλήψεις , , , ἔννοιαι, , προλήψεις φυσικαί () κοιναί ( ) ἔννοιαι, ἔννοιαι, () . F. H. Sandbach (Ennoia and prolepsis in the Stoic Theory of Knowledge / A. A. Long (ed.) // Problems in Stoicism. London, 1971. P. 2237), . Sandbach , πρόληψις  , ; , , , lingua franca, , . Sandbach (Plac. IV, 11 = SVF II, 83), ἔννοια πρόληψις. , , , , , : Οἱ Στωικωί φασι· ὅταν γεννηθη ὁ ἄνθρωπος, ἔχει τὸ ἡγεμονικὸν μέρος τῆς ψυχῆς ὥσπερ χαρτίον εὐεργὸν εἰς ἀπογραφήν. εἰς τοῦτο μίαν ἐκάστην τῶν ἐννοιῶν ἐναπογράφεται. πρῶτος δὲ τῆς ἀναγραφῆς τρόπος ὁ διὰ τῶν αἰσθήσεων· αἰσθανόμενοι γάρ τίνος οἷον λευκοῦ, ἀπελθιόντος αὐτου μνήμην ἔχουσιν· ὅταν δ ὁμοειδεῖς πολλαὶ μνῆμαι γένωνται, τότε φαμὲν ἔχειν ἐμπειρίαν· ἐμπειρία γάρ ἐστι τὸ τῶν ὁμοειδῶν <φαντασιῶν> πλῆθος, τῶν δἐννοιῶν αἱ μὲν φυσικῶς γίνονται κατὰ τοὺς εἰρημένους τρόπους καὶ ἀνεπιτεχνήτως, αἱ δ ἤδη δι ἡμετέρας διδασκαλίας καὶ ἐπιμελείας· αὗται μὲν οὖν ἔννοιαι καλοῦνται μόνον, ἐκεῖνοι δὲ καὶ προλήψεις. ὁ δὲ λόγος, καθ ὅν προσαγορευόμεθα λογικοί, ἐκ τῶν προλήψεων συμπληροῦσθαι λέγεται κατὰ τὴν πρώτην ἑβδομάδα [ : , . .   : - , , , , . , , :   . , , , . (), (). , , , , ]. Similitudines ὁμοειδεῖς μνήμαι, καθ ὁμοιότητα.

    Πρόληψις Nat. deor. I, 43 : anteceptam animo rei quandam informationem, sine qua nec intellegi quicquam nec quaeri nec disputari potest [ , , , ].

  • 270 Fin. III, 17 , καταλήψεις propter se asciscendas, , , δι ἀυτὰ ληπτά (Stob. Ecl. II 13) προηγμένα, , (VII, 107), τὰ μὲν δι αὑτὰ προῆκται, τὰ δὲ δι ἕτερα [ ,   - ,   ].
  • 271 (temeritas, προπέτεια), , .
  • 272. D. L. IX, 72: ἐν βυθῷ γὰρ ἡ ἀλήθεια.
  • 273. ( ) Numen. ap. Euseb. Pr. Eu. XIV, 7, 15: διαφορὰν δὲ εἶναι ἀδήλου καὶ ἀκαταλήπτου καὶ πάντα μὲν εἶναι ἀκατάληπτα, οὐ πάντα δὲ ἄδηλα [ : , ].
  • 274incerta ἄδηλα, .  54: ea incerta dico quae ἄδηλα Graeci.
  • 275 , , , .
  • 276 , , quasi, : πιθανόν. , ( C. F. Hermann), εἰκός , . .: Glucker. Probabile, Veri Simile and Related Terms // Cicero the philosopher. Twelve Papers / Ed. and introduced by J. G. F. Powell. Oxford, 1999.
  • 277. Sext. Emp. Adv. math. VII, 165: πάλιν οὖν ἐπεὶ οὐδεμία ἐστὶν ἀληθὴς τοιαύτη οἵα οὐκ ἂν γένοιτο ψευδής, ἀλλὰ πάσῃ τῇ δοκούσῃ ἀληθεῖ καθεστάναι εὑρίσκεταί τις ἀπαράλλακτος ψευδής, γενήσεται τὸ κριτήριον ἐν κοινῇ φαντασίᾳ τοῦ τε ἀληθοῦς καὶ ψεύδους. ἡ δὲ κοινὴ τούτων φαντασία οὔκ ἐστι καταληπτική, μὴ οὖσα δὲ καταληπτικὴ οὐδὲ κριτήριον ἔσται [-, , , , , , , . , , ].
  • 278. Sext. Emp. Adv. math. VII, 260: ὃν τρόπον ὁ χρώματα μὲν ἀπολείπων καὶ τὰς ἐν τούτοις διαφοράς, τὴν δὲ ὅρασιν ἀναιρῶν ὡς ἀνύπαρκτον ἢ ἄπιστον, καὶ φωνὰς μὲν εἶναι λέγων, ἀκοὴν δὲ μὴ ὑπάρχειν ἀξιῶν, σφόδρα ἐστὶν ἄτοπος (δι ὧν γὰρ ἐνοήσαμεν χρώματα καὶ φωνάς, ἐκείνων ἀπόντων οὐδὲ χρῆσθαι δυνατοὶ χρώμασιν ἢ φωναῖς), οὕτω καὶ ὁ τὰ πράγματα μὲν ὁμολογῶν, τὴν δὲ φαντασίαν τῆς αἰσθήσεως, δι ἧς τῶν πραγμάτων ἀντιλαμβάνεται, διαβάλλων τελέως ἐστὶν ἐμβρόντητος, καὶ τοῖς ἀψύχοις ἴσον αὑτὸν ποιῶν [ , , , , , , , ( , , , ), , , , , , ].
  • 279 (Adv. math. VII, 166 .), : , : ὁ Καρνεάδης προσλαμβάνων τήν τε πιθανὴν φαντασίαν καὶ τὴν πιθανὴν ἅμα καὶ ἀπερίσπαστον καὶ διεξωδευμένην.
  • 280τ. . καταληπτικὴ φαντασία.
  • 281 ἐναργής . . 134. XIX ., . . , ad loc., . Sandbach . (. . 134), , , . . 32: The word enarges, enargeia provide a good example of the way the schools borrowed one anothers vocabulary, for not only did the Stiocs take them from the Epicureans, but the later Academy took them over also; Philo of Larisa agreed that some things had this clearness and were certainly true, though he denied that clearness implied comprehensibility, as Stoics maintained ( ). (. 7779) . , , , , . , (. 78, . 224): (Adv. math. 402 sqq.) , ,  53: , , , , , , : τούτων δὲ τὰ μὲν ἄλλα λέγουσιν οἱ περὶ τὸν Καρνεάδην συγχωρήσειν τοῖς ἀπὸ τῆς Στοᾶς, τὸ δὲ οἵα οὐκ ἂν γένοιτο ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντος ἀσυγχώρητον εἶναι. γίνονται γὰρ καὶ ἀπὸ μὴ ὑπαρχόντων φαντασίαι ὡς ἀπὸ ὑπαρχόντων. καὶ τεκμήριον τῆς ἀπαραλλαξίας τὸ ἐπ ἴσης ταύτας ἐναργεῖς καὶ πληκτικὰς εὑρίσκεσθαι, τοῦ δὲ ἐπ ἴσης πληκτικὰς καὶ ἐναργεῖς εἶναι τὸ τὰς ἀκολούθους πράξεις ἐπιζεύγνυσθαι [ , , ,   . , . , . , , , ( )]. , , , , , , . convicio veritatis coacti.
  • 282 , adsensione atque adprobatione , συγκατάθεσις.
  • 283. . 123.
  • 284. Sext. Emp. Adv. math. VII, 257: ( καταληπτικὴ φαντασία) αὕτη γὰρ ἐναργὴς οὖσα καὶ πληκτικὴ μόνον οὐχὶ τῶν τριχῶν, φασί, λαμβάνεται, κατασπῶσα ἡμᾶς εἰς συγκατάθεσιν [, , , , ].
  • 285 . , De stoic. repugn. 47, 1057AB (= fr. 363A. 363 , 3739): καὶ μὴν ἔν γε τοῖς πρὸς τοὺς ᾿Ακαδημαϊκοὺς ἀγῶσιν ὁ πλεῖστος λόγος αὐτῷ τε Χρυσίππῳ καὶ ᾿Αντιπάτρῳ περὶ τίνος γέγονε; περὶ τοῦ μήτε πράττειν μήθ ὁρμᾶν ἀσυγκαταθέτως, ἀλλὰ πλάσματα λέγειν καὶ κενὰς ὑποθέσεις τοὺς ἀξιοῦντας οἰκείας φαντασίας γενομένης εὐθὺς ὁρμᾶν μὴ εἴξαντας μηδὲ συγκαταθεμένους. αὖθις δέ φησι Χρύσιππος καὶ τὸν θεὸν ψευδεῖς ἐμποιεῖν φαντασίας καὶ τὸν σοφόν, οὐ συγκατατιθεμένων οὐδ εἰκόντων δεομένους ἡμῶν, ἀλλὰ πραττόντων μόνον καὶ ὁρμώντων ἐπὶ τὸ φαινόμενον· ἡμᾶς δὲ φαύλους ὄντας ὑπ ἀσθενείας συγκατατίθεσθαι ταῖς τοιαύταις φαντασίαις [ ? , , , , , , , . , -, , , , , , , . , , ]. , ( ) οἰκεῖον, , . . , ὁρμή, , , ( ,   , , ,  . , οἰκεῖον , , : , , , , ,   ). , : , ,   . (XIX, I, 4, 1421) ( fr. 366), , : ex sarcinula sua librum protulit Epicteti philosophi quintum διαλέξεων, quas ab Arriano digestas congruere scriptis Ζήνωνος et Chrysippi non dubium est. In eo libro Graeca scilicet oratione scriptum ad hanc sententiam legimus: Visa animi, quas φαντασίας philosophi appellant, quibus mens hominis prima statim specie accidentis ad animum rei pellitur, non voluntatis sint neque arbitraria, sed vi quadam sua inferunt sese hominibus noscitanda; probationes autem, quas συγκαταθέσεις vocant, quibus eadem visa noscuntur ac dijudicantur, voluntariae sunt fiuntque hominum arbitratu. Propterea cum sonus aliquis formidabilis aut caelo aut ex ruina aut repentinus nescio cuius periculi nuntius vel quid aliud est eiusmodi factum, sapientis quoque animum paulisper moveri et contrahi et pallescere necessum est non opinione alicuius mali praecepta, sed quibusdam motibus rapidis et inconsultis officium mentis atque rationis praevertentibus. Mox tamen ille sapiens ibidem τὰς τοιαύτας φαντασίας, id est visa istaec animi sui terrifica, non adprobat, hoc est οὐ συγκατατίθεται οὐδὲ προσεπιδοξάζει, sed abicit respuitque, nec ei metuendum esse in his quicquam videtur. At hoc inter insipientis sapientisque animun differe dicunt, quod insipiens, qualia sibi esse primo animi sui pulsu visa sunt saeva et aspera, talia esse vero putat et eadem incepta, tamquam si iure metuenda sint, sua quoque adsensione adprobat καὶ προσεπιδοξάζει  hoc enim verbo Stoici, cum super ista re disserunt, utuntur,  sapiens autem, cum breviter et strictim colore atque vultu motus est, οὐ συγκατατίθεται, sed sstatum vigoremque sententiae suae retinet, quam de huiusmodi visis semper habuit ut de minime metuemdis, sed fronte falsa et formidine inani terretantibus. Haec Epictetum philosophum ex decretis Stoicorum sensisse atque dixisse in eo, quo dixi, libro legimus [ , , , .   , , , : , , , , , . , , . - - - - , , , , , , - , , . , , , , . . οὐ συγκατατίθεται οὐδὲ προσεπιδοξάζει, , . , - -, - , , , , , (προσεπιδοξάζει)  , . , , , , , , , . ]. , , , , . De an. 427b, 1421: φαντασία γὰρ ἕτερον καὶ αἰσθήσεως καὶ διανοίας, αὕτη τε οὐ γίγνεται ἄνευ αἰσθήσεως, καὶ ἄνευ ταύτης οὐκ ἔστιν ὑπόληψις. ὅτι δ οὐκ ἔστιν ἡ αὐτὴ [νόησις] καὶ ὑπόληψις, φανερόν. τοῦτο μὲν γὰρ τὸ πάθος ἐφ ἡμῖν ἐστιν, ὅταν βουλώμεθα (πρὸ ὀμμάτων γὰρ ἔστι τι ποιήσασθαι, ὥσπερ οἱ ἐν τοῖς μνημονικοῖς τιθέμενοι καὶ εἰδωλοποιοῦντες), δοξάζειν δ οὐκ ἐφ ἡμῖν· ἀνάγκη γὰρ ἢ ψεύδεσθαι ἢ ἀληθεύειν [   , . , .   , . , , ( , , ), : , ].
  • 286. . καταληπτικὴ φαντασία.
  • 287 , , ,   . . Sext. Emp. Pyr. hyp. I, 22: διὸ περὶ μὲν τοῦ φαίνεσθαι τοῖον ἢ τοῖον τὸ ὑποκείμενον οὐδεὶς ἴσως ἀμφισβητήσει, περὶ δὲ τοῦ εἰ τοιοῦτον ἔστιν ὁποῖον φαίνεται ζητεῖται [ , , , , , , , , ]. (Principles,  89): all scepticism arises from a supposition of a difference between things and ideas.
  • 288 lumen σχήμα   ; . Oxford Latin Dictionary: strong point in an argument. .  107: illa sunt lumina duo quae maxime causam eam continent, Fin. II, 70: at negat Epicurus  hoc enim veretrum lumen est  quemquam, qui honeste non vivat, iucunde posse vivere.
  • 289 nihilo magis (οὐδὲν μάλλον) . . 133 260.
  • 290. . 277  34.
  • 291 , , , .  80: opinionis enim esse mendacium, non oculorum, , , , . , , (c. acad., III, 11, 26): ergone verum est quod de remo in aqua vident <sc. oculi>? prorsus verum, nam causa accedente, quare ita videretur, si demersus unda remus rectus appareret, magis oculos meos falsae renuntiationis arguerem, non enim viderent, quod talibus existentibus causis videndum fuit [ , , (. . ) ? . , , , , , , . , ].
  • 292 , , , , , , (quanta luce ), . Sext. Emp. Adv. math. VII, 252: ἐκεῖνοι (sc. Stoici) μὲν γάρ φασιν ὅτι ὁ ἔχων τὴν καταληπτικὴν φαντασίαν τεχνικῶς προσβάλλει τῇ ὑπούσῃ τῶν πραγμάτων διαφορᾷ, ἐπείπερ καὶ εἶχέ τι τοιοῦτον ἰδίωμα ἡ τοιαύτη φαντασία παρὰ τὰς ἄλλας φαντασίας καθάπερ οἱ κεράσται παρὰ τοὺς ἄλλους ὄφεις· οἱ δὲ ἀπὸ τῆς ᾿Ακαδημίας τοὐναντίον φασὶ δύνασθαι τῇ καταληπτικῇ φαντασίᾳ ἀπαράλλακτον εὑρεθήσεσθαι ψεῦδος [ , , , , , , . , , , , ]. τεχνικῶς .  20 , , .
  • 293interrogatio , . . 11.
  • 294 , cogitatio διάνοια -  , .
  • 295 , , . . Sext. Emp. Adv. math. VII, 241: ἤτοι τῶν ἐκτὸς ἢ τῶν ἐν ἡμῖν παθῶν.
  • 296  , σωρός, , . . , ? , , . , , 2, 3 - n , , n+1 , . , n n+1 , , , , . Div. II, 11 sorites acervalis, sorites satis latino sermone tritus est. . Fin. IV, 50: iam ille sorites est, quo nihil putatis (se. Stoici) esse vitiosius [ , , ]. , , ; , ( ).
  • 297, . . 294.
  • 298 , ; . Rep. VI, 10; Lucr. I, 124; Hor. Ep. II, 1, 50 (ann. fr. 6 Vahlen).
  • 299  ( 14 ), , . (var. fr. 45 Vahlen).
  • 300. Div. II, 126: praesertim cum Chrysippus Academicos refellens permulto clariora et certiora esse dicat, quae vigilantibus videantur quam quae somniantibus [ , , , , , , ].
  • 301 (scaen. fr. 34 Vahlen).
  • 302 , ,   . , , (. Sext. Emp. Adv. math. VII, 408410). . , -, , , , , (D. L. VII, 162). : (. . 235),   .
  • 303 communitas . (, 34: visio veri falsique communis) . 277.
  • 304, , , , , . . (. 343360), -. , .
  • 305 . innumerabiles : <etiam soles lunas maria terras, singulas denique res>.
  • 306 ἰδιότης ἰδίωμα.
  • 307 , , , , , (ὠοσκοπία ἤ περὶ σοφιστείας πρὸς Ἀκαδημαικούς).
  • 308 ( nos nobis) vos vobis. .
  • 309 ( ) .  32 . 273.
  • 310. Sext. Emp. Adv. math. VII, 157: οὐχὶ δέ γε τῶν δοξαστικῶν ἐστιν ὁ σοφός (τοῦτο γὰρ ἀφροσύνης ἦν κατ αὐτούς, καὶ τῶν ἁμαρτημάτων αἴτιον) [ , , , ].
  • 311 , perspicuitas ἐνάργεια , perspicue falsa . , , : (Nat. deor. I, 30): quae et per se sunt falsa perspicue et inter se vehementer repugnantia, .
  • 312. XI, 14 .
  • 313 . , , , , (comperisse) , . , ( , , , , ), , . comperisse (I, 14, 5), , , , tantum comperisse omnia criminabatur [ comperisse].
  • 314 , , , exordior ablativus, accusativus orationem, , ab (<ab oratione>).
  • 315 ( ; eiurare magistratum) , . . , , . , .
  • 316 .
  • 317 , .
  • 318 - , -, , et .
  • 319, . . , , (. . 294).
  • 320, ( ), , . D. L. VII, 121 ( ): μὴ δοξάσειν τὸν σοφόν. , 201 , Αποδείξεις πρὸς τὸ μὴ δοξάσειν τὸν σοφὸν [, ].
  • 321. Sext. Emp. Adv. math. VII, 156157 ( ): πάντων δὲ ὄντων ἀκαταλήπτων διὰ τὴν ἀνυπαρξίαν τοῦ Στωικοῦ κριτηρίου, εἰ συγκαταθήσεται ὁ σοφός, δοξάσει ὁ σοφός· μηδενὸς γὰρ ὄντος καταληπτοῦ εἰ συγκατατίθεταί τινι, τῷ ἀκαταλήπτῳ συγκαταθήσεται, ἡ δὲ τῷ ἀκαταλήπτῳ συγκατάθεσις δόξα ἐστίν. ὥστε εἰ τῶν συγκατατιθεμένων ἐστὶν ὁ σοφός, τῶν δοξαστικῶν ἔσται ὁ σοφός [ , , (): , , , - , . (). , , , ].
  • 322 , , . , 6970, , , , ,   , , . , . 415, (. 53) M. Plezia 6970 (De Ciceronis Academicis dissertationes II: Eos 38, 1937, 310355. II, . 19): Hunc locum, quo Antiochus acerrime reprehenditur, Ciceroni adscribi aegre ferrem. Indignum einim mihi videtur humanissimo scriptore acerbimis probris defunctum iam magistrum suum insectari, a quo prorsus numquam sit offensus. Potius igitur Philoni sunt haec tribuenda, cuius contra Antiochum indignationis causae satis sunt perspicuae.
  • 323 , .
  • 324 ἅκροαταί, .
  • 325Novae tabernae ( ) . . Varro, L. L. VI, 59: sub Novis dicta pars in foro aedificiorum, quod nomen ei pervetustum [ ,   ].
  • 326 , 338 ., 318 ., columna Maenia.
  • 327 (. 328348), (ὁ μεταθέμενος), , , ( , ) . . D. L. VII, 166167; Fin. V, 94; Tusc. II, 60; III, 19.
  • 328 , . , , . ,   , . , ,   .
  • 329. Sext. Emp. Adv. math. VII, 265: Δημόκριτος δὲ ὁ τῇ Διὸς φωνῇ παρεικαζόμενος καὶ λέγων τάδε περὶ τῶν ξυμπάντων. , , (περὶ φύσεως) (μέγας διάκοσμος), , IX, 46 .
  • 330, , , . (Sat. I, 2, 47).
  • 331 , , , (213214) , (214): προδηλοτάτη δὲ γίνεται ἡ διάκρισις ὅταν ὁ Δημόκριτος λέγῃ ἐτεῇ δὲ ἄτομα καὶ κενόν. ἐτεῇ μὲν γὰρ λέγει ἀντὶ τοῦ ἀληθείᾳ [ , : . ]. , . Met. 1009b 1113: Δημόκριτός γέ φησιν ἤτοι οὐθὲν εἶναι ἀληθὲς ἢ ἡμῖν γ ἄδηλον [ , , ]. . D. L. IX, 72, : .
  • 332 , IV ., . , .
  • 333 (Adv. math. VII, 123124) , , . , . . D. L. IX, 7174.
  • 334 , , , . .
  • 335 , , , , , , , . .
  • 336 . Sext. Emp. Pyrr. hyp. I, 221: τὸν Πλάτωνα οὖν οἱ μὲν δογματικὸν ἔφασαν εἶναι, οἱ δὲ ἀπορητικόν, οἱ δὲ κατὰ μέν τι ἀπορητικόν, κατὰ δέ τι δογματικόν [ , ,   ,   , ].
  • 337 (. 280207) ( 232 .). . 260 . , . . ( D. L. VII, 189202 ). , , .
  • 338  , ( . 400365). , D. L. II, 92: τά τε πάθη καταληπτά. ἔλεγον οὖν αὐτά, οὐκ ἀφ ὧν γίνεται [ . , , ]. , (. D. L. IX, 103: μόνα δὲ τὰ πάθη γινώσκομεν [ ]), , (Pyr. hyp. I, 215), , , κατάληψις . . , Adv. math. VII, 191 sq.: φασὶν οὖν οἱ Κυρηναϊκοὶ κριτήρια εἶναι τὰ πάθη καὶ μόνα καταλαμβάνεσθαι καὶ ἀδιάψευστα τυγχάνειν, τῶν δὲ πεποιηκότων τὰ πάθη μηδὲν εἶναι καταληπτὸν μηδὲ ἀδιάψευστον. ὅτι μὲν γὰρ λευκαινόμεθα, φασί, καὶ γλυκαζόμεθα, δυνατὸν λέγειν ἀδιαψεύστως καὶ ἀληθῶς καὶ βεβαίως καὶ ἀνεξελέγκτως· ὅτι δὲ τὸ ἐμποιητικὸν τοῦ πάθους λευκόν ἐστιν ἢ γλυκύ ἐστιν, οὐχ οἷόν τ ἀποφαίνεσθαι. εἰκὸς γάρ ἐστι καὶ ὑπὸ μὴ λευκοῦ τινα λευκαντικῶς διατεθῆναι καὶ ὑπὸ μὴ γλυκέος γλυκανθῆναι [ , , , , , . , , , , , . , ,   . - ,   - ]. . . 239 .
  • 339 ( ), .
  • 340 Recte consensit Arcesilas ad definitionem additum . . ad locum : recte; consensit Arecesilas; ad definitionem additum est. : recte concessit Arcesials; ad definitionem additum est ( Fin. I, 39: tibi recte concessum est). , consensit, consensisse c concessit, concessisse  . , , . .
  • 341   , .
  • 342 , , , , , - (.  139: Clitomachus adfirmabat numquam se intellegere potuisse quid Carneadi probaretur), , Index Academicorum Herculanensis, XXVI, 4 sqq., , , , .
  • 343 , communi loco , τόπος, . Loco , necessario loco, : , , , . . res sunt bono, perbono, meliore, difficile loco  , , , (Att. VI, 1, 3; XI, 13, 4; XIV, 17, 6; Fam. XII, 28, 3 etc.) alicui nullo loco deero  , - (Or. ad Quirit. 18, 4; ad Att. XIV, 15, 2; Fam. V, 17, 5; VI, 13, 4; XI, 6, 5).
  • 344. . 239.
  • 345 , De an. (II, 6) , , , , , . (III, 3, 7) αἴσθησις φαντασία: αἱ μὲν (sc. αἰσθήσεις) ἀληθεῖς ἀεί, αἱ δὲ φαντασίαι γίνονται αἱ πλείους ψευδεῖς [ (. . ) , ].
  • 346in pravitate insistere  . inportata insistere. .
  • 347 .
  • 348. (IV, 447452):


    At si forte oculo manus uni subdita supter
    pressit eum, quodam sensu fit uti videantur
    omnia quae tuimur fieri tum bina tuendo,
    bina lucernarum florentia lumina flammis,
    binaque ter totas aedis geminare supellex,
    et duplicis hominum facies et corpora bina.

    - , ,
    , -,
    , .
    ,
    .
    .

    (. . . )

  • 349. D. L. IX, 106, , , τὸ φαινόμενον, τὸ φαινόμενον ἔστι,   τὸ φαινόμενον φαίνεται.
  • 350in scholis  , . Div. II, 31: multa eius modi dicuntur in scholis.
  • 351 (N. H. VII, 83) , , , , .
  • 352. , (De an. 419a, 1516): εἰ γένοιτο κενὸν τὸ μεταξύ, ὁρᾶσθαι ἂν ἀκριβῶς καὶ εἰ μύρμηξ ἐν τῷ οὐρανῷ εἴη [ , ].
  • 353. , De an. 428b, 3: φαίνεται δέ γε καὶ ψευδῆ, περὶ ὧν ἅμα ὑπόληψιν ἀληθῆ ἔχει, οἷον φαίνεται μὲν ὁ ἥλιος ποδιαῖος, πιστεύεται δ εἶναι μείζων τῆς οἰκουμένης [ , , , , ,   ].
  • 354 Fin. I, 20. . D. L. X, 91 ( 11- περὶ φύσεως ): τὸ δὲ μέγεθος ἡλίου τε καὶ τῶν λοιπῶν ἄστρων κατὰ μὲν τὸ πρὸς ἡμᾶς τηλικοῦτόν ἐστιν ἡλίκον φαίνεται · κατὰ δὲ τὸ καθ αὑτὸ ἤτοι μεῖζον τοῦ ὁρωμένου ἢ ἔλαττον μικρῷ ἢ τηλικοῦτον ἡλίκον ὁρᾶται [ , , , , , ]. , . . , V, 564 .
  • 355. , De an. 428b, 18: ἡ αἴσθησις τῶν μὲν ἰδίων ἀληθής ἐστιν ἢ ὅτι ὀλίγιστον ἔχουσα τὸ ψεῦδος [ , ].
  • 356. Sen. N. Q. I, 3, 10: quem velocissimum omnium scimus, nemo nostrum moveri videt, nec ire crederemus, nisi adparet isse [ , , , , , , , ].
  • 357 , , , . . (D. L. VII, 178 199), (περὶ τῶν ὁμοίων).
  • 358 , , , , . . .
  • 359 . Nat. deor. I, 19: quibus enim oculis animi intueri potuit vester Plato fabricam illam tanti operis qua construi a deo atque aedificari mundum facit? Quae molitio, quae ferramenta, quae vectes, quae machinae, qui ministri? ( ) [ , ? , , , ?].
  • 360   ,   . , , VII, 183, : εἰ μὴ γὰρ ἦν Χρύσιππος, οὐκ ἂν ἦν στοά [ , ], (D. L. IV, 62): εἰ μὴ γὰρ ἦν Χρύσιππος, οὐκ ἂν ἦν ἐγώ [ , ]. (VII, 184): Τέλος δ ᾿Αρκεσιλάῳ καὶ Λακύδῃ παραγενόμενος ἐν ᾿Ακαδημείᾳ συνεφιλοσόφησε· δι ἣν αἰτίαν καὶ κατὰ τῆς συνηθείας καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ἐπεχείρησε, καὶ περὶ μεγεθῶν καὶ πληθῶν τῇ τῶν ᾿Ακαδημαϊκῶν συστάσει χρησάμενος [ ; , , , , ]. Consuetudo συνηθεἰα , . Nat. deor. I, 83: non pudet physicum ab animis consuetudine inbutis petere testimonium veritatis, . VII κατὰ τῆς συνηθείας πρὸς Μητρόδωρον, περὶ τῆς συνηθείας πρὸς Γοργιππίδην, ὑπέρ . περί, , , , . , in utramque partem, , , , , (, , , ), (De stoic. repugn. 1036bd): ὅτι δ αὐτὸς οὐκ ἐν ὀλίγοις ἀλλὰ πολλαχοῦ τοὺς ἐναντίους οἷς δοκιμάζει λόγους κατεσκεύακεν ἐρρωμένως καὶ μετὰ σπουδῆς καὶ φιλοτιμίας τοσαύτης, ὥστε μὴ παντὸς εἶναι καταμαθεῖν τὸ ἀρέσκον, αὐτοὶ δήπου λέγουσι, τὴν δεινότητα θαυμάζοντες τοῦ ἀνδρὸς καὶ τὸν Καρνεάδην οὐθὲν οἰόμενοι λέγειν ἴδιον, ἀλλ ἐξ ὧν ἐπεχείρησε Χρύσιππος εἰς τοὐναντίον, ὁρμώμενον ἐπιτίθεσθαι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ πολλάκις παραφθέγγεσθαι· δαιμόνιε, φθίσει σε τὸ σὸν μένος, ὡς μεγάλας ἀφορμὰς καθ ἑαυτοῦ διδόντα τοῖς κινεῖν τὰ δόγματα καὶ διαβάλλειν βουλομένοις. ἐπὶ δὲ τοῖς κατὰ Συνηθείας ἐκδοθεῖσιν οὕτω κομῶσι καὶ μεγαληγοροῦσιν, ὥστε τοὺς πάντων ὁμοῦ τῶν ᾿Ακαδημαϊκῶν λόγους εἰς ταὐτὸ συμφορηθέντας οὐκ ἀξίους εἶναι παραβαλεῖν οἷς Χρύσιππος ἔγραψεν εἰς διαβολὴν τῶν αἰσθήσεων ἐκεῖνο δ ἀληθές, ὅτι βουληθεὶς αὖθις συνειπεῖν τῇ συνηθείᾳ καὶ ταῖς αἰσθήσεσιν ἐνδεέστερος γέγονεν αὑτοῦ καὶ τὸ σύνταγμα τοῦ συντάγματος μαλακώτερον. ὥστ αὐτὸν ἑαυτῷ μάχεσθαι, κελεύοντα μὲν ἀεὶ τὰ ἐναντία μὴ μετὰ συνηγορίας ἀλλὰ μετ ἐνδείξεως τοῦ ὅτι ψευδῆ ἐστι παρατίθεσθαι, τῶν δ αὑτοῦ δογμάτων κατήγορον ὄντα δεινότερον ἢ συνήγορον [ , , , , , , - , , (. . ) , , , , < >, , ! (, VI, 407  , ), , ; , , , , , , , , , , , , , , ]. , , (in utramque partem), XIII Moralia Loeb , ,  45, περὶ τῆς εἰς ἑκάτερον ἐπιχειρήσεως (- de disputatione in utramque partem), , . De stoic. repugn. 1036b: ὅτι μὲν οὖν ἄτοπός ἐστι τοὺς φιλοσόφους τὸν ἐναντίον λόγον οἰόμενος δεῖν τιθέναι μὴ μετὰ συνηγορίας ἀλλ ὁμοίως τοῖς δικολόγοις κακοῦντας, ὥσπερ οὐ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀλλὰ περὶ νίκης ἀγωνιζομένους, εἴρηται πρὸς αὐτὸν δι ἑτέρων [ , , , , , , , , ]. , φιλονικία, , , , , .
  • 361. .  51.
  • 362 . somniasse se putare, non fuisse. somniare. <non> somniare, . somnia reri.
  • 363 . Tusc. II, 44; Att. XIV, 14, 1.
  • 364Qui cum palla et cothurnis nummos populo de rostris spargere solebat, (Phil. III, 16; . Val. Max. VII, 8, 1).
  • 365 , , . , 100 ., .
  • 366, , 9211015; , . Sext. Emp. Adv. math. VII, 249, 405.
  • 367  , .
  • 368Quasi, , , disceptatrix . . Sext. Emp. Pyr. hyp. II, 229: ( ) τῶν ἀληθῶν καὶ ψευδῶν λόγων διαγνωστική διακριτικὴ
  • 369. , 453d. . , , (artes), Div. II, 912. .
  • 370 συνημμένον ἀξίωμα, si lucet, lucet.
  • 371 διεζευγμένον, aut vivet cras Hermarchus, aut non vivet. disiunctio, .
  • 372. . 11.
  • 373. Sext. Emp. Adv. math. VII, 416: ὁ σοφὸς στήσεται καὶ ἡσυχάσει.
  • 374 , ἡσυχάζειν ἐπέχειν, , .
  • 375sustinebo ἐπέχω. . Att. XIII, 21, ἐπέχω, sustineat currum ut bonu saepe agitator equosque, : semperque Carneades προβολήν pugilis et retentionem aurigae similem facit ἐποχῄ [ ]. , . Aug. c. acad. II, 12: refrenatio et quasi suspensio assensionis ἐποχή.
  • 376 (ὁ ψευδόμενος), , , (. D. L. II, 108). . , : , . . ?
  • 377 , 5 () . . D. L. VII, 7980 (= fr. 1036): εἰσὶ δὲ καὶ ἀναπόδεικτοί τινες, τῷ μὴ χρῄζειν ἀποδείξεως, ἄλλοι μὲν παρ ἄλλοις, παρὰ δὲ τῷ Χρυσίππῳ πέντε, δι ὧν πᾶς λόγος πλέκεται ·(80) πρῶτος δέ ἐστιν ἀναπόδεικτος ἐν ᾧ πᾶς λόγος συντάσσεται ἐκ συνημμένου καὶ τοῦ ἡγουμένου, ἀφ οὗ ἄρχεται τὸ συνημμένον καὶ τὸ λῆγον ἐπιφέρει, οἷον εἰ τὸ πρῶτον, τὸ δεύτερον [ , , . <> , ,   , , , , : , ; , , ; , ]. . Sext. Emp. Pyr. hyp. II, 157, : εἰ ἡμέρα ἔστι, φῶς ἔστιν· ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἔστιν· φῶς ἄρα ἔστιν.
  • 378superius inferius τὸ ἡγούμενον τὸ λήγων (. ), . . () (. . ) .
  • 379exceptio   . , (formula) . , , - , , . : , , - , , . (exceptiones). , , .
  • 380 , .
  • 381 , , . De fato, . .  21: Epicurus veretur ne, si hoc concesserit, concedendum sit fato fieri quaecumque fiant [ , , , , , , ].
  • 382 , 155 .
  • 383 , . Columella, I, 3, 8: acutissimam gentem Poenos, Fin. IV, 56: Poenulus, homo acutus.
  • 384Περὶ ἐποχῆς.
  • 385 probatio (συγκατάθεσις) probabilis (πιθανός) , , .
  • 386 , probabilia similia veri , , , , πιθανά εἰκότα (. . 276).
  • 387 (XIX, 163: οὐ γὰρ ἀπὸ δρυός ἐσσι παλαιφάτου οὐδ ἀπὸ πέτρης). ( 34d).
  • 388 (. 180  . 102)  , . , , , .
  • 389. . 149 . . .
  • 390 , . . .
  • 391 , , Fin. II, 119.
  • 392, , . , , , , , , , , . : Alex. Aphr. De an. 72, 1321 (= fr. 293 ): ἕπεται μὲν οὖν τῇ φαντασίᾳ συγκατάθεσις, οὐ μὴν πάσῃ, ὥσπερ οὖν καὶ τῇ συγκαταθέσει ὁρμή, οὐδὲ ταύτῃ δὲ πάσῃ. ἀλλ οὐδὲ τῇ ὁρμῇ ἐξ ἀνάγκης πρᾶξις. καὶ ἔστιν ἐφεξῆς ταῦτα ἐν τῷ ζῴῳ τὴν τάξιν ἔχοντα· αἴσθησις φαντασία συγκατάθεσις ὁρμὴ πρᾶξις. ἀλλ οὔτε πάσῃ αἰσθήσει δοκεῖ φαντασία ἕπεσθαι, εἰ δοθείη τὸ μὴ πάντα τὰ ζῷα φαντασίας μετέχειν, οὔτε πάσῃ φαντασίᾳ συγκατάθεσις οὔτε πάσῃ συγκαταθέσει ὁρμή [, , , , - . . : , , , , . , , , , , ].

    Stobaeus, Eclogae, I, 49, 25, . 349 ( ) (= fr. 294 ): τῶν ἀπὸ τῆς Στοᾶς τὴν αἴσθησιν οὐκ ἐν τῇ φαντασίᾳ ἱστάντων μόνον, ἀλλὰ τὴν οὐσίαν ἀναρτώντων ἀπὸ τῆς συγκαταθέσεως. Αἰσθητικὴ γὰρ φαντασία συγκατάθεσίς ἐστιν ἢ αἴσθησις τῆς συγκαταθέσεως καθ ὁρμὴν οὔσης [ , .   , , ]. , sensus φαντασία αἰσθητική.

    Stobaeus, Ed. I, 50, 14, p. 474 = Aedus, Placita, IV, 8, 12, p. 396 Diels = Fr. 295 : Οἱ Στωικοὶ πᾶσαν αἴσθησιν εἶναι συγκατάθεσιν καὶ κατάληψιν [ , ].

  • 393. Fin. III, 31: ut quidam Academici constituisse dicuntur, extremum bonorum et summum munus esse sapientis obsistere visis assensusque suos firme sustinere [ , , ,   , () ]. , (Pyr. hyp. I, 232), : τέλος μὲν εἶναι τὴν ἐποχήν [   ]. , , , , , , , . . , , . (Diss. II, 17, 1): τί πρῶτόν ἐστι ἔργον τοῦ φιλοσοφούντος; ἀποβαλεῖν οἴησιν [ ? ] (οἴησιν opinatio ).
  • 394 , , . . (Mem. I, 1, 8): οὔτε γὰρ τῷ καλῶς ἀγρὸν φυτευσαμένῳ δῆλον ὅστις καρπώσεται, οὔτε τῷ καλὴν γήμαντι, ἵν εὐφραίνηται, δῆλον εἰ διὰ ταύτην ἀνιάσεται [ , , , , , , , , ].
  • 395.  32.
  • 396. Fin. I, 65: At vero Epicurus una in domo, et ea quidem angusta, quam magnos quantaque amoris conspiratione consentientes tenuit amicorum greges! Quod fit etiam nunc ab Epicureis [ , , , ! ]. Fin. II, 81: Ac mihi quidem, quod et ipse bonus vir fuit (sc. Epicurus) et multi Epicurei et fuerunt et hodie sunt et in amicitiis fideles et in omni via constantes et graves, nec voluptate sed officio consilia moderantes videtur [ ,   , , ].
  • 397 . 85 ., . . 60 ., ( ) .
  • 398extremitatem libramentum , . ἐπιφάνεια. Quasi, , . extremitas, , . Libramentum , , , , , , , .
  • 399 ἄπειρον.
  • 400 : πάντα χρήματα ἦν ὁμοῦ· νοῦς δὲ ἐλθὼν διεκόσμησεν αὐτά.
  • 401 .
  • 402 . (). , , .
  • 403 (. . 270268)  , , 287 .  . . , .
  • 404asper, leve et hamatum .
  • 405 optare . Tusc. II, 30: optare hoc quidem est, non docere [ , ]; Nat. deor. I, 19: optata magis quam inventa [ , ]; De lege agr. I, 1: cogitata sapientium an optata furiosorum [ ]. : Plato, Res publ. 540d: εὐχὰς εἰρηκέναι; Arist. Pol. 1295a: πολιτεία ἡ κατ εὐχὴν γινόμενη [ ].
  • 406. Nat. deor. I, 54: quis enim non timeat omnia providentem et cogitantem et animadvertentem et omnia ad se pertinere putantem curiosum et plenum negoti deum? [ , , , ?]
  • 407 , , - . -, λογικοὶ ἰατροί ( - medicina rationalis), , , , , , , . , , , ,   , . , ( ), , , , , , , ; , , , , , ; ( ) in utramque partem. , , , . . , . - (Celsus. De medicina. Prooemium): 13. Igitur ii, qui rationalem medicinam profitentur, haec necessaria esse proponunt: abditarum et morbos continentium causarum notitiam, deinde evidentium; post haec etiam naturalium actionum, novissime partium interiorum 23. Praeter haec, cum in interioribus partibus et dolores et morborum varia genera nascantur, neminem putant his adhibere posse remedia, qui ipsas ignoret. Ergo necessarium esse incidere corpora mortuorum, eorumque viscera atque intestina scrutari; longeque optime fecisse Herophilum et Erasistratum, qui nocentes homines a regibus ex carcere acceptos vivos inciderint, 24. considerarintque etiamnum spiritu remanente ea, quae natura ante clausisset, eorumque positum, colorem, figuram, magnitudinem, ordinem, duritiem, mollitiem, levorem, contactum, processus deinde singulorum et recessus, et sive quid inseritur alteri, sive quid partem alterius in se recipit: 26. Aptiusque extrinsecus inponi remedia conpertis interiorum et sedibus et figuris cognitaque eorum magnitudine; similesque omnia, quae posita supra sunt, rationes habere. Neque esse crudele, sicut plerique proponunt, hominum nocentium et horum quoque paucorum suppliciis remedia populis innocentibus saeculorum omnium quaeri [, , , : , , ; , , , , . , , , , . ; , , , , , , , , , : , , , , , , , , , , : , , , , , , ; , , . ,     , , , , ].

    : 27. Contra ii, qui se Empiricos ab experientia nominant, evidentes quidem causas ut necessarias amplectuntur obscurarum vero causarum et naturalium actionum quaestionem ideo supervacuam esse contendunt, quoniam non conprehensibilis natura sit 33. Ne inter initia quidem ab istis quaestionibus deductam esse medicinam, sed ab experimentis: aegrorum enim, qui sine medicis erant, alios propter aviditatem primis diebus protinus cibum adsumpsisse, alios propter fastidium abstinuisse; levatumque magis eorum morbum esse, qui abstinuerant 33. Haec similiaque cum cottidie inciderent, diligentes homines notasse quae plerumque melius responderent; deinde aegrotantibus ea praecipere coepisse. Sic medicinam ortam, subinde aliorum salute, aliorum interitu perniciosa discernentem a salutaribus. 36. Repertis deinde iam remediis, homines de rationibus eorum disserere coepisse; nec post rationem medicinam esse inventam, sed post inventam medicinam rationem esse quaesitam 39. Neque quaerendum esse quomodo spiremus, sed quid gravem et tardum spiritum expediat; neque quid venas moveat, sed quid quaeque motus genera significent. Haec autem cognosci experimentis. Et in omnibus eiusmodi cogitationibus in utramque partem disseri posse; itaque ingenium et facundiam vincere, morbos autem non eloquentia sed remediis curari. Quae si quis elinguis usu discreta bene norit, hunc aliquanto maiorem medicum futurum, quam si sine usu linguam suam excoluerit 40. Atque ea quidem, de quibus est dictum, supervacua esse tantummodo: id vero, quod restat, etiam crudele, vivorum hominum alvu atque praecordia incidi, et salutis humanae praesidem artem non solum pestem alicui, sed hanc etiam atrocissimam inferre; cum praesertim ex his, quae tanta violentia quaerantur, alia non possint omnino cognosci, alia possint etiam sine scelere. 41. Nam colorem, levorem, mollitiem, duritiem, similiaque omnia non esse talia inciso corpore, qualia integro fuerint, quia, cum corpora inviolata sint, haec tamen metu, dolore, inedia, cruditate, lassitudine, mille aliis mediocribus adfectibus saepe mutentur; multo magis veri simile esse interiora, quibus maior mollities, lux ipsa nova sit, sub gravissimis vulneribus et ipsa trucidatione mutari [, , , . , . , , , ; , , , , ; , , ; , , . , , ́ ; . , , , . , , ,   , , , ; , , . . , ; , , . , , , , , , , , , ,   ,   , , , , , ; , , , . , , , , ; , , , , , . , , , ].

  • 408 (II, 8: τὴν δὲ σελήνην οἰκήσεις ἔχειν, ἀλλὰ καὶ λόφους καὶ φάραγγας [ , ]) .
  • 409 . , , , , . , , .
  • 410 , , . 250 . . , , , . , , , (ὑπὲρ ἡμᾶς), (VII, 160) (Flor. 80, 7).
  • 411  . , , . ,   , ()   , .
  • 412 , . Phys. 214a , . 1,  27 .
  • 413. D. L. X, 45: κόσμοι ἄπειροί εἰσιν, εἴθ ὅμοιοι τούτῳ εἴθ ἀνόμοιοι [ , , ].
  • 414imago εἴδολον (), . .
  • 415 (331232)  262 232 . ,   ,   . . SVF I, 10339. , , : maiores gentes , . , . Tusc. I, 29: illi maiorum gentium dii qui habentur.
  • 416   -.
  • 417 , (Erillus Herillus), , : , , (Off. I, 6; Tusc. V, 85; Fin. IV, 4043). Fin. II, 43 , . , , ,   . . SVF I, 9193.
  • 418 , . , II, 106.   , , .
  • 419 (. 360  . 270), , , ; , .
  • 420 ἀταραξία, ἀπάθεια D. L. IX, 108.
  • 421 .
  • 422 , . 290230. . , ἀοχλησία. Fin. V, 14, II, 19, 35, 41.
  • 423 : , .
  • 424. Fin. V, 14: qui de summo bono dissentit, de tota philosophiae ratione dissentit [ ].
  • 425. , 3-.
  • 426. Plut. Mor. 1057d: ἄφοβος δὲ μένει (ὁ σοφός) καὶ ἄλυπος καὶ ἀήττητος καὶ ἀβιάστος, τιτρωσκόμενος, ἀλγῶν, στρεβλούμενος, ἐν κατασκαφαῖς πατρίδος, ἐν πάθεσι τοιούτοις [ , , , , , , , ].
  • 427 () (. 335  . 275)  , , , (D. L. IV, 22, 24, 29).
  • 428 Fin. IV, 23, De dolore patiendo.
  • 429 . Tusc. IV, 43: iidem Peripatetici perturbationes istas quas nos exstirpandas putamus, non modo naturales esse dicunt, sed etiam utiliter a natura datas Primum multis verbis iracundiam laudant, cotem fortitudinis esse dicunt, multoque et in hostem et in improbum civem vehementiores iratorum impetus esse 48. ardores animorum cotesque virtutum [ , , , , , , , , ]. . Seneca, De Ira. 3, 3, 1: Aristoteles calcar ait esse virtutis (sc. iram) [ ,   ], Περὶ ὀργῆς (Bonitz, Fragm. Arist. 95): ἔνιοι τῶν Περιπατετικῶν ἐκτέμνειν τὰ νεῦρα τῆς ψυχῆς φασὶ τοὺς τὴν ὀργὴν καὶ τὸν θυμὸν αὐτῆς ἐξαιροῦντες [ , , , ].
  • 430, .
  • 431 155 .
  • 432 (II .), ; . . SVF III, 244258 262264.
  • 433. Orat. pro M. Fonteio, 29 (19): illud verbum consideratissimum nostrae consuetudinis, arbitror, quo etiam tunc utimur, cum ea dicimus iurati, quae comperta habemus [arbitror, , , , ].
  • 434, tollere. , ( ; tollere assensus ) (). , (XIII, 21, 3): inhibere illud tuum, quod valde mihi adriserat, vehementer displicet, est enim verbum totum nauticum, quamquam id quidem sciebam sed arbitrabar sustineri remos cum inhibere essent remiges iussi, id non esse eius modi didici heri cum ad villam nostram navis appelleretur, non enim sustinent sed alio modo remigant, id ab ἐποχή remotissimum est. qua re facies ut ita sit in libro quem ad modum fuit. dices hoc idem Varroni, si forte mutavit inhibitio autem remigum motum habet et vehementiorem quidem remigationis navem convertentis ad puppim [ inhibere, , - . . , , , inhibere , , . , -. ἐποχή). , , , , Inhibitio , , ].


  • [1], .  . . .
  • [2] : .  . . .
  • [3]. . .
  • [4] : 107, 104100 86 . . .  . . .
  • 1260010109 1260010117 1260010118 1437345740 1438002000 1438012000